De 'externe expert' in het beoordelingscomité is dezelfde persoon als de projectassistent die het comité voorzit — dat telt niet
De Raad van State vernietigt de gunning van een architectuuropdracht voor de renovatie van een multisportsite, omdat de aanbestedende overheid het beoordelingscomité niet heeft samengesteld zoals het bestek voorschreef: de 'externe expert' bleek dezelfde persoon als de bouwheerassistent die het comité voorzat.
Wat gebeurde er?
De régie communale autonome Nautisport gunt een architectuuropdracht voor de renovatie en uitbreiding van een multisportsite in Edingen. Het bestek (artikel 2.5.11) schrijft voor dat het beoordelingscomité bestaat uit vier leden — waaronder een externe expert — en wordt voorgezeten door de bouwheerassistent (assistant à la maîtrise d'ouvrage). Samen dus vijf personen. In de praktijk wordt de rol van 'externe expert' en 'voorzitter' vervuld door dezelfde persoon: de vertegenwoordiger van AT Osborne, het bureau dat de aanbesteder al langer als bouwheerassistent bijstaat. De verliezende inschrijvers — Arcadus Architecte en Arcadis Belgium — hadden dit probleem al vóór de gunning gesignaleerd in een brief van 10 oktober 2024. Het bestek is op twee manieren te lezen. De aanbestedende overheid betoogt dat het niet uitsluit dat de externe expert en de bouwheerassistent dezelfde persoon zijn. De inschrijvers betogen dat het bestek vijf personen vereist: vier leden (waaronder een externe expert) plus de voorzitter. De Raad kiest de lezing van de inschrijvers. Uit punt 1.3.1 van het bestek blijkt dat de aanbesteder de bouwheerassistent al kende bij het opstellen van het bestek. Als de bedoeling was dat die persoon ook de externe expert zou zijn, waarom dan apart vermelden dat een 'externe expert' nodig is? Bij een gecombineerde lezing van de punten 2.5.11 en 1.3.1 is de lezing van de inschrijvers het meest conform de tekst. Door daarvan af te wijken, schendt de aanbestedende overheid het beginsel patere legem quam ipse fecisti. Na de schorsing (arrest 262.831 van 31 maart 2025) vraagt niemand om voortzetting. De Raad vernietigt via de verkorte procedure (art. 17, §9).
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest illustreert het belang van de correcte samenstelling van beoordelingscomités. Wanneer het bestek een externe expert vereist, moet die persoon ook werkelijk 'extern' zijn — niet dezelfde partij die het comité al voorzit vanuit een bestaande contractuele relatie. Het beginsel patere legem quam ipse fecisti verplicht de aanbesteder om zijn eigen spelregels te volgen, ook wanneer de tekst op twee manieren te lezen valt: de lezing die het meest strookt met de tekst prevaleert.
De les
Als aanbesteder: stel je beoordelingscomité samen zoals het bestek voorschrijft. Als het bestek een 'externe expert' vereist naast een voorzitter, is dat een aparte rol. Vermijd dubbelzinnige formuleringen — maar als ze er zijn, wordt de lezing gevolgd die het meest conform de tekst is. Als inschrijver: controleer de samenstelling van het beoordelingscomité en vergelijk met wat het bestek voorschrijft. Meld afwijkingen vóór de gunning — dat versterkt je positie in een eventueel beroep.
Te onthouden
- Het beginsel patere legem quam ipse fecisti verplicht de aanbesteder om de samenstelling van het beoordelingscomité te respecteren zoals het bestek die voorschrijft.
- Wanneer het bestek een 'externe expert' vereist als lid van het beoordelingscomité en apart een voorzitter aanwijst, zijn dat twee afzonderlijke rollen die niet door dezelfde persoon mogen worden gecumuleerd.
- Een bouwheerassistent die al een contractuele band heeft met de aanbesteder, kwalificeert prima facie niet als 'externe expert'.
- Als het bestek dubbelzinnig is, prevaleert de lezing die het meest conform de tekst is — rekening houdend met de context (hier: het feit dat de aanbesteder de bouwheerassistent al kende).
- Verkorte procedure (art. 17, §9): als na een schorsing niemand binnen 30 dagen om voortzetting verzoekt, kan de Raad vernietigen zonder verdere rechtspleging.
Waarop letten
- Het beoordelingscomité telt in de praktijk vier personen in plaats van vijf — de 'externe expert' en de voorzitter zijn dezelfde persoon.
- De aanbesteder kende de bouwheerassistent al bij het opstellen van het bestek (punt 1.3.1), wat de lezing ondersteunt dat de externe expert een andere persoon moet zijn.
- De inschrijvers hadden het probleem al gesignaleerd vóór de gunning — dat versterkt hun positie en toont aan dat het geen academische kwestie is.
Stel jezelf de vraag
Vereist je bestek een 'externe expert' in het beoordelingscomité? Is die persoon werkelijk extern, of is het iemand die al een contractuele band heeft met de aanbesteder? Worden de rollen van voorzitter en lid niet door dezelfde persoon gecumuleerd als het bestek ze apart vermeldt?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →