Wie stilzwijgend afwijkt van de meetstaat, corrigeert niet — hij wijkt af
Een inschrijver die voor een forfaitaire post een andere hoeveelheid hanteert dan de meetstaat voorschrijft zonder dat expliciet te melden, begaat geen verbeterbare rekenfout maar een substantiële onregelmatigheid.
Wat gebeurde er?
Voor de herinrichting van een kantoorverdieping in het VAC Hasselt schrijft het bestek bij post 64.1.2.3 (horizontale bekabeling) een forfaitaire hoeveelheid van 4.770 meter voor. De inschrijver berekent zijn prijs op basis van 3.760 meter (40 meter × 94 datapunten) — een eigen inschatting die pas tijdens de prijsverantwoording aan het licht komt. De aanbesteder verklaart de offerte substantieel onregelmatig. De inschrijver betoogt dat het om een materiële of rekenfout gaat die ambtshalve verbeterbaar was, en dat de aanbesteder hem op zijn minst om toelichting had moeten vragen.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest trekt een scherpe lijn tussen een verbeterbare rekenfout en een bewuste keuze. Wie bij een forfaitaire post een andere hoeveelheid inbrengt dan de meetstaat, doet meer dan een cijfer fout invullen — hij wijkt af van de opdrachtdocumenten. De correctiemechanismen van art. 34 en art. 79 §2 zijn niet bedoeld om zulke afwijkingen te regulariseren. Dat de herberekende offerte nog altijd de goedkoopste zou zijn, doet niet ter zake: de onregelmatigheid gaat over de conformiteit van de offerte, niet over het prijsresultaat.
De les
Forfaitaire hoeveelheden in de meetstaat zijn geen suggestie. Wie ervan afwijkt, moet dat uitdrukkelijk doen via een expliciete verbetering met verantwoordingsnota (art. 79 §2 KB 2017). Zonder die formaliteit is er geen fout om te verbeteren — er is een offerte die niet conform is.
Te onthouden
- Een inschrijver die een forfaitaire hoeveelheid vervangt door een eigen berekening zonder expliciete melding, begaat een substantiële onregelmatigheid — geen rekenfout.
- Art. 79 §2 KB 2017 vereist een expliciete verbetering met verantwoordingsnota. Zonder die formaliteit is het correctiemechanisme niet van toepassing.
- De aanbesteder heeft geen verplichting om bij prijsonderzoek vastgestelde afwijkingen alsnog te laten rechtzetten (art. 66 §3 is een mogelijkheid, geen plicht).
- Ook als de herberekende offerte nog steeds de goedkoopste is, moet de aanbesteder de offerte substantieel onregelmatig verklaren.
- Een geweerde inschrijver heeft in beginsel geen belang om de gunning aan te vechten, tenzij hij aantoont dat zijn eigen wering onterecht was of dat aan niemand mocht worden gegund.
- Vage kritiek op de anonimisering van het gunningsverslag volstaat niet als de inschrijver nooit om openbaarmaking van de geredigeerde passages heeft gevraagd.
Waarop letten
- Forfaitaire posten in de meetstaat: controleer of uw eigen berekening afwijkt van de opgegeven hoeveelheid, en zo ja, maak expliciet gebruik van art. 79 §2.
- Prijsverantwoording: beschouw dit niet als een gelegenheid om fouten te corrigeren — het dient enkel om abnormale prijzen te verklaren.
- Gunningsverslag: als u passages geanonimiseerd vindt, vraag dan uitdrukkelijk om openbaarmaking vóór u procedeert — stilzitten ondermijnt uw belang bij een middel.
Stel jezelf de vraag
Hanteren wij voor elke forfaitaire post exact de hoeveelheid uit de meetstaat, of rekenen we met eigen inschattingen? Als we menen dat een hoeveelheid niet klopt: hebben we een expliciete verbetering met verantwoordingsnota opgenomen bij onze offerte? Begrijpen we dat een prijsverantwoording geen tweede kans is om de offerte inhoudelijk bij te sturen?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →