Motiveringsplicht
De motiveringsplicht verplicht de aanbestedende overheid om haar beslissingen te onderbouwen met concrete, controleerbare motieven. Dit geldt voor de gunning, de selectie, de uitsluiting en de beoordeling van offertes. De Raad van State toetst of de motivering voldoende concreet en adequaat is — een gebrekkige motivering kan tot vernietiging leiden.
OEKO-TEX is niet hetzelfde als EU-Ecolabel — en de aanbesteder hoeft jouw offerte niet voor jou te repareren
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing van een meubilair-inschrijver wiens offerte werd geweerd omdat hij voor stoffen waarvoor 'EU-Ecolabel of gelijkwaardig' werd geëist alleen OEKO-TEX Standard 100 voorlegde, en oordeelt dat het aan de inschrijver is om de gelijkwaardigheid te bewijzen — niet aan de aanbestedende overheid om die zelf te gaan onderzoeken.
Je hebt zelf in je bestek geschreven dat een derde solidair moet meetekenen voor financiële capaciteit. Achteraf zeggen dat die clausule onwettig is, redt je niet
Sibelga selecteert Illunis voor lot 6 op basis van de omzet van een Frans bedrijf (Rohl), maar Rohl heeft nooit een schriftelijke aanvaarding van hoofdelijke aansprakelijkheid getekend — terwijl Sibelga zelf die aanvaarding had geëist in haar dossier de sélection.
Een getekend contract beschermt jouw gunning niet — de aanbesteder kan tot 60 dagen later nog intrekken
De Raad van State verwerpt het UDN-beroep van een aannemer wiens gunning werd ingetrokken nadat de aanbesteder ontdekte dat het studiebureau een offerte verkeerd had gescoord — en bevestigt dat de klassieke intrekkingstheorie geldt, óók als het contract al is gesloten.
Een ordinale schaal met scores tot twee cijfers na de komma: hier wordt 'tussenwaardes mogelijk' een verbergscherm voor onaangekondigde subsubcriteria
Zorgbedrijf Antwerpen scoort offertes voor een Menu Management Systeem op een ordinale schaal van 50/55/70/85/100% met 'tussenwaardes mogelijk', maar het verslag van nazicht levert scores op tot op de honderdste — wat alleen valt te verklaren door een geheime opsplitsing in subsubgunningscriteria die nergens in het bestek staat.
MDD Pharma mocht zijn dagelijkse levering 'verduidelijken' naar wekelijks — Multipharma mocht zijn 'ongeoorloofde variant' niet rechtzetten. Twee maten, één gewicht weggegooid
Het OCMW Elsene staat één inschrijver toe zijn dagelijkse levering om te zetten naar wekelijks na een 'vraag tot verduidelijking', maar weigert een andere inschrijver de kans om een gelijkaardige onregelmatigheid recht te zetten — zonder uit te leggen waarom de twee situaties verschillend zouden zijn.
Onder Europese drempel mag de aanbesteder een ontbrekend offerteformulier laten regulariseren — én verzoeker had drie dagen om dat aan te vechten, niet ter zitting
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing van Brion & Charlot tegen de gunning van een dialyse-afdeling-inrichting aan Emil Palm, en bevestigt dat de aanbestedende overheid bij een onderhandelingsprocedure onder Europese drempel een wezenlijke onregelmatigheid (hier: ontbrekend offerteformulier) mag laten regulariseren — maar geeft ook een procedureel lesje: wie de neusduikende prijs van zijn concurrent verdacht vindt, moet vóór de zitting om opheffing van de confidentialiteit vragen, niet pas ter zitting.
Wat er in het bestek staat, telt — bedacht je achteraf 'we bedoelden óók dat het geldig moest blijven', dan ben je te laat
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor uitzendpersoneel omdat het CHR Haute Senne X-CARE Wallonie uitsloot wegens een ISO 9001-certificaat dat acht dagen na de openingsdatum verviel — terwijl het bestek alleen vereiste dat het certificaat geldig was 'au dépôt de l'offre'.
Wat als de Raad van State een KB vernietigt zes dagen vóór jouw gunning?
De Raad van State schorst een nieuwe gunning omdat de Provincie Luik haar eerste gunning aan Onefield ICT introk en aan een concurrent toewees na de retroactieve vernietiging van het KB over erkenningsklassen, zonder de inschrijver eerst te vragen om een beroep op de capaciteit van een groepsvennootschap.
Een ontbrekend veiligheidsplan is geen selectieprobleem, en een niet-meegestuurd analyserapport kan niet achteraf de beslissing uitleggen
De Raad van State schorst de gunning van een sloopopdracht van €210.520 omdat de aanbesteder een inschrijver niet-geselecteerd verklaarde wegens een ontbrekend veiligheidsplan (PPSS) — terwijl dat geen selectiecriterium is én het analyserapport dat uitlegde waarom de offerte als onregelmatig werd beschouwd, niet bij de kennisgeving zat.
Als twee van de drie inschrijvers hun offerte hebben moeten regulariseren, volstaat 'een aantal offertes vertoonden onduidelijkheden' niet als motivering
De Raad van State schorst de gunning van perceel 6 van De Watergroeps raamovereenkomst terreinonderhoud omdat het gunningsverslag enkel vermeldt dat 'een aantal offertes' werden geregulariseerd, zonder aan te geven welke inschrijvers, welke knelpunten en wat het resultaat was — terwijl precies twee van de drie inschrijvers regularisaties hadden gekregen.
Je gunning werd vernietigd, maar daarmee heb je nog geen recht op de volledige misgelopen omzet — de Raad van State kent 5% van de offerteprijs toe, niet 73%
Na de vernietiging van de gunning aan SEN5 door arrest 260.900 eist Pluris een herstelvergoeding van €69.506 op basis van misgelopen omzet; de Raad van State erkent enkel een verlies van kans van 50% en kent €4.742,50 toe — 5% van de offerteprijs van €94.850.
Zittende dienstverlener scoort 18/20 op 'creativiteit', uitdager 8/20 — en toch geen bevoordeling
De Raad van State oordeelt dat een scoreverschil van 10 op 20 punten voor 'creativiteit en originaliteit' tussen de zittende dienstverlener en de uitdager niet onwettig is, omdat het bestek uitdrukkelijk vroeg om een moodboard 'op basis van het huidige infoblad' en de bestaande publicatie voor iedereen online beschikbaar was.
Als je de laagste inschrijver laat justifieren op totaalprijs én drie unit prijzen — en hij antwoordt alleen op die drie unit prijzen
De Raad van State schorst een gunning in open procedure voor 448.857 euro omdat de aanbesteder de winnaar om verantwoording vroeg voor zowel de totale prijs als drie verdachte unit prijzen, de winnaar enkel die drie unit prijzen verantwoordde, en de aanbesteder in zijn motivering met geen woord rept over het ontbreken van de verantwoording voor de totale prijs.
Je eigen puntenformule uitleggen in de memorie van antwoord is te laat — de gunning wordt vernietigd
De Raad van State vernietigt de concessie voor drie LED-infoborden in Kontich omdat de gemeente pas tijdens het proces kon uitleggen wat haar eigen beoordelingsformule voor schermtijd precies betekende — en omdat de in de formule gebruikte 'Tmax = 16' niet klopte met de maximumscore van 15 punten uit de leidraad.
'Die beginconstructies liggen bij ons al in voorraad' — geaccepteerd als prijsverantwoording
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van de tweede gerangschikte bieder omdat Fluvius mocht aanvaarden dat een lage eenheidsprijs voor stalen beginconstructies werd verklaard door het gegeven dat de winnende inschrijver deze elementen al boekhoudkundig afgeschreven in voorraad had.
Ervaring van de inschrijver als gunningscriterium: het departement MOW struikelt over het onderscheid selectie/gunning
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor plan- en projectvoorbereiding in en aan de vaarweg omdat het tweede gunningscriterium feitelijk peilde naar de ervaring van de inschrijver — een klassiek selectiecriterium — in plaats van naar de intrinsieke waarde van de offerte.
Tien nieuwe ophaalwagens voor bijna dezelfde prijs als drie nieuwe en zeven oude — toch geen abnormale prijs?
De Raad van State verwerpt de vordering van de zittende afvalophaler die betoogt dat de gekozen inschrijver met tien nieuwe ophaalwagens onmogelijk een vergelijkbare totaalprijs kan bieden als zijzelf met slechts drie nieuwe en zeven afgeschreven wagens, omdat de totaalprijs boven de raming lag, minder dan 15% afweek van het gemiddelde, en de kost van ophaalwagens geen zichtbare post in de inventaris vormde.
Een beoordelingsschaal van 'zwak' tot 'uitstekend' zonder nadere toelichting — prima facie gewoon transparant genoeg
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van een postbedrijf dat de gunning van een raamovereenkomst voor postdiensten aanvecht, en oordeelt dat een kwalitatieve beoordelingsmethode met ordinale schaal (zwak/matig/goed/zeer goed/uitstekend) voldoende transparant is wanneer het bestek beoordelingselementen en technische bepalingen bevat die het kader afbakenen.
Je eigen argument gebruiken om de opdracht te torpederen — en dan klagen dat ze niet wordt herlanceerd
De Raad van State verwerpt de vordering van Pluxee tegen de beslissing van Charleroi om af te zien van een opdracht voor elektronische maaltijdcheques, omdat het determinerende motief — de onregelmatigheid van het bestek — precies het argument was dat Pluxee zelf had aangevoerd in een eerder beroep.
Geclassificeerde informatie over je aandeelhouder? Dan hoeft Defensie niet uit te leggen wat er precies aan de hand is
De Raad van State oordeelt dat Defensie een bedrijf mag uitsluiten van een Europees defensieproject op basis van geclassificeerde inlichtingeninfo over de enige aandeelhouder, ook al mag de precieze inhoud van die informatie niet worden meegedeeld.
Defensie mag een bedrijf uitsluiten op basis van geheime inlichtingen — en hoeft niet te zeggen welke
De Raad van State verwerpt de vordering van een defensiebedrijf dat werd uitgesloten uit een DEFRA-onderzoeksconsortium op basis van geclassificeerde informatie van de militaire inlichtingendienst over de integriteit van zijn enige aandeelhouder — ook al kan die informatie niet worden meegedeeld.
Drie offertrondes lang dezelfde fouten niet corrigeren? Dan hoeft de overheid je geen vierde kans te geven
De Raad van State verwerpt de vordering van Sopra Steria en IDEMIA tegen hun uitsluiting uit een opdracht van 80 miljoen euro voor een biometrisch identificatiesysteem voor de politie, omdat zij na drie offertrondes en herhaalde regularisatieverzoeken dezelfde onregelmatigheden bleven herhalen.
Eén onvoldoende prijsverantwoording volstaat — al de rest wordt irrelevant
De Raad van State verwerpt de vordering van een aannemer wiens offerte onregelmatig werd verklaard wegens abnormaal lage eenheidsprijzen — omdat de prijsverantwoording voor twee onbetwist niet-verwaarloosbare posten op zichzelf al onvoldoende was, worden alle andere grieven zonder belang.
Vijf middelen, nul treffer: waarom een verliezende takeldienst botst op de grenzen van zijn eigen argumenten
De Raad van State verwerpt alle vijf de middelen van een takeldienst die de gunning van een tekelopdracht aan zijn concurrent aanvecht — van een ontbrekend ondernemingsnummer tot vermeende milieu-overtredingen en een betwist prijsonderzoek.
Vlaamse regering verklaarde offerte personeelvervoer onregelmatig zonder volledige prijsanalyse
Schorsing was gerechtvaardigd: de regering verklaarde een offerte abnormaal hoog zonder te onderzoeken of het verschil met concurrenten werkelijk ongegrond was.
Kerkfabriek verzuimde abnormaal lage eenheidsprijs te onderzoeken bij dakreparatie
De Raad vernietigde de gunning: hoewel de kerkfabriek in het initiële rapport een eenheidsprijs als abnormaal laag had aangemerkt, onderzocht zij deze niet opnieuw bij de herziene gunningsbeslissing.
Commune vierde barrières-offerte af zonder motivering waarom technische afwijkingen essentieel waren
Schorsing: de gemeente verklaarde een offerte substantieel onregelmatig zonder helder te motiveren dat de technische afwijkingen (niet-monobloc, kleiner) inderdaad onoverkomelijk waren voor het marchéobject.
Gemeente Zwevegem handelde correct bij aanvaarding prijsverantwoording parkbegraafplaats
De Raad wees het beroep af: de prijs van de gekozen inschrijver lag slechts 15% onder gemiddelde, een legitieme prijsverantwoording was gegeven, en verzoekende partij kon niet aantonen waarom haar offerte meer voordeel zou mogen hebben.
Stad Brussel schendt zorgvuldigheidsbeginsel bij prijs- en kostenonderzoek voor asfalteringswerken
De Raad vernietigde de gunningsbeslissing omdat de stad ten onrechte geen zorgvuldig prijsonderzoek uitvoerde: zij verhoogde het wettelijk afwijkingspercentage van 15% naar 25%, waardoor geen prijsbevraging bij de gekozen inschrijver plaatsvond.
Negatieve prijzen bij maaltijdcheques — 'het is nu eenmaal zo in de sector' volstaat niet als motivering
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor elektronische maaltijdcheques aan Edenred Belgium, omdat de motivering van het prijsonderzoek bij negatieve prijzen te generiek was — de aanbesteder motiveerde globaal voor alle drie de inschrijvers op basis van sectorkenmerken, zonder individueel toe te lichten waarom de specifieke prijsverantwoording van de gekozen inschrijver aanvaardbaar was.
Interventie binnen het uur voor kerstverlichting in Jette — maar de aanbesteder vergat te checken of dat realistisch was
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor eindejaarsverlichting in Jette omdat de aanbesteder niet heeft geverifieerd of de door twee inschrijvers aangeboden interventietijd van één uur realistisch was, terwijl meerdere elementen tot twijfel noopten — waaronder het feit dat de offerte was ingediend door een andere vennootschap dan de gegunde onderneming.
Zonnepanelen op het parkeergebouw van UZ Gent — geen onbeperkte keuzevrijheid als het bestek een formule bevat
De Raad van State verwerpt de vordering van een zonnepanelenbedrijf dat de gunning van een installatieopdracht aanvecht, en oordeelt dat een prijscriterium op basis van de totale meetstaat geen onbeperkte keuzevrijheid creëert, en dat een jaaropbrengstcriterium met verplichte PVsyst-simulatie op het eerste gezicht in een objectieve verificatie voorziet.
Wat het bestek zegt moet je beprijzen — ook als je vindt dat het er niet in hoort
Een inschrijver die tijdens prijstoelichting uitdrukkelijk bevestigt dat de coördinatie van de werken in de andere percelen niet in zijn offerte is begrepen, wordt terecht substantieel onregelmatig verklaard — ook als hij meent dat het bestek die coördinatie niet bedoelt.
Verwijzing naar raamovereenkomsten zonder concrete uitvoeringsgegevens volstaat niet als referentie
Een inschrijver die als referentie louter verwijst naar raamovereenkomsten zonder te beschrijven welke percelen haar zijn gegund, welke leveringen zij concreet heeft uitgevoerd, voor welke waarde en wanneer, stoffeert haar offerte onvoldoende en wordt terecht niet geselecteerd.
Het werkelijk voorwerp van de opdracht bepaalt de vereiste erkenningscategorie — en het PV van opening hoeft niet actief te worden verspreid
De Raad verwerpt twee middelen: de aanbestedende overheid mocht redelijkerwijze een erkenning in ondercategorie F2 vereisen omdat staalwerk het grootste percentage van de aannemingssom vertegenwoordigt, en het niet actief verspreiden van het PV van opening via e-Procurement is geen schending wanneer de voorlopige rangschikking wel werd meegedeeld.
Overheid mag bij evaluatie niet afwijken van interpretatie die haar mandataris tijdens onderhandelingen hanteerde
Wanneer een gemandateerde instantie tijdens de onderhandelingen een bepaalde interpretatie van de bestekvoorwaarden hanteert, mag de opdrachtgever daar bij de gunningsbeslissing niet van afwijken zonder de kandidaten de kans te geven een nieuwe offerte in te dienen.
Bij slechts twee offertes is de ene geen maatstaf voor de andere — en een 'verwachting' in het bestek is nog geen essentiële minimumeis
De Raad verwerpt drie middelen: een groot prijsverschil op één post volstaat niet om een abnormale prijs vast te stellen wanneer de aanbesteder een onderbouwd algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd, de besteksvermelding dat men 'verwacht' dat iets volledig digitaal verloopt is geen pass/fail-minimumvereiste, en selectieve kritiek op deelelementen van de motivering ondermijnt geen globale beoordeling.
Een planetarium met 134 plaatsen scoort evenveel als een met 156 — terwijl het bestek 150 vraagt
De Raad van State vernietigt de gunning van een architectuuropdracht voor een planetarium omdat de aanbesteder hetzelfde puntenaantal toekende aan een referentie met 134 plaatsen en een met 156 plaatsen voor het subsubcriterium 'tot 150 plaatsen', zonder te motiveren waarom — en de achteraf voorgestelde regel van drieën niet als motivering kan gelden.
Een attest dat je de deadline zult halen is geen uitvoeringsplanning — ook al noem je het zo
De Raad van State verwerpt de vordering van een aannemer wiens offerte als substantieel onregelmatig werd geweerd omdat hij in plaats van een gedetailleerde uitvoeringsplanning slechts een attest bijvoegde dat hij het bestek zou respecteren, en de planning pas na interpellatie — en dus te laat in een openbare procedure — aanleverde.
Bij een globale kwalitatieve beoordeling tellen geïsoleerde deelelementen niet apart — en een bondig selectieverslag volstaat wanneer er geen problemen zijn
De Raad verwerpt beide middelen: kritiek op enkele deelelementen volstaat niet om een globale kwalitatieve beoordeling te ondergraven, en de aanbestedende overheid hoeft het selectieonderzoek niet in extenso weer te geven wanneer er geen problemen rijzen.
Een administratief centrum van €10 miljoen gegund zonder prijsonderzoek — en de BAFO zelfs niet gecontroleerd
De Raad van State vernietigt de gunning van een Design, Build & Maintain-opdracht voor een administratief centrum in Ronse omdat noch uit het gunningsverslag, noch uit het administratief dossier blijkt dat een prijsonderzoek is gevoerd op de integrale offertes of op de BAFO van de gekozen inschrijver.
Screeningsdrempel van 0,5% bij prijsonderzoek doorstaat wettigheidstoets
Een aanbestedende overheid mag bij het prijsonderzoek een gewichtsdrempel hanteren om niet-verwaarloosbare posten te selecteren, op voorwaarde dat de drempel zorgvuldig is vastgesteld en de perken van de redelijkheid niet te buiten gaat.
Een takelbedrijf met een vergunning die 's nachts niets toelaat, klaagt dat de concurrent hetzelfde probleem heeft — maar dat relativeert net de ernst van het middel
De Raad van State verwerpt de vordering van een takelbedrijf dat de gunning van een raamovereenkomst voor takel- en bergingsdiensten aanvecht, en oordeelt dat een aanbestedende overheid bij het regelmatigheidsonderzoek niet hoeft te onderzoeken of de voorgelegde omgevingsvergunningen toereikend zijn voor een 24-urendienst, zeker niet wanneer de verzoekende partij zelf over een vergelijkbaar beperkte vergunning beschikt.
Afval rapen aan 6,8 km/u — de inschrijver belooft het, maar de aanbesteder gelooft het niet
De Raad van State verwerpt de vordering van een onderhoudsaannemer wiens offerte als onregelmatig werd geweerd wegens abnormale prijzen, omdat het aangeboden rendement — 163 km afval rapen in drie dagen, ofwel 6,8 km/u al wandelend en bukkend — prima facie niet realistisch is.
UDN-vordering consortium tegen stopzetting verkoop-met-ontwikkelingsverplichting site Sinbad Sint-Niklaas verworpen – stopzetting wegens economische onhaalbaarheid en noodzaak wijziging bestek afdoende gemotiveerd op basis van artikel 85 wet 2016; grief over vergoedingsvoorwaarde niet-ontvankelijk wegens materiële fout in bestreden beslissing
De Raad van State verwierp de UDN-vordering van een consortium van vier vennootschappen tegen de beslissing van het college van burgemeester en schepenen van Sint-Niklaas om de plaatsingsprocedure voor de verkoop met ontwikkelingsverplichting van de site Sinbad stop te zetten, omdat het eerste middelonderdeel (schending motiveringsplicht) niet ernstig was — de stopzetting was afdoende gemotiveerd op basis van artikel 85 van de wet van 17 juni 2016, nu uit het administratief dossier bleek dat op meerdere momenten doorheen de procedure door deelnemende partijen concreet was aangegeven dat de voorwaarden economisch niet haalbaar waren en de noodzaak tot wijziging van het bestek een aanvaardbaar motief vormde — en het tweede middelonderdeel (over de vergoeding van 7.500 EUR gekoppeld aan een voorwaarde om niet opnieuw deel te nemen aan de nieuwe procedure) in zijn geheel niet-ontvankelijk was, onder meer omdat de voorwaarde een materiële fout betrof die door de verwerende partij als zodanig werd erkend; de kosten werden niettemin ten laste van de verwerende partij gelegd omdat de correcte lezing van de bestreden beslissing pas bleek uit het administratief dossier.
Het toelaten van prijskortingen bij combinaties van percelen is geen wezenlijke bestekwijziging — en een trager vergroeningsritme dan de LEZ-regelgeving mogelijk voorschrijft, maakt een offerte niet automatisch onregelmatig
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een opdracht voor de exploitatie en vergroening van geregeld busvervoer (West 1, zestien percelen), omdat (1) het invoeren van een 'combinatiemogelijkheid' voor percelen vanaf de derde bestekversie geen wezenlijke wijziging was maar het louter expliciteren van de bestaande mogelijkheid tot prijskorting bij meerdere percelen op grond van artikel 58 KB speciale sectoren, (2) de offerte van de gekozen inschrijver voor het Gentse perceel niet substantieel onregelmatig was wegens de LEZ-regelgeving — nu de regelgeving uitdrukkelijk in een systeem van individuele toelatingen voorziet voor de periode 2027-2030 en niet vaststaat dat na 2030 geen toelatingen meer mogelijk zijn, (3) de aanbestedende overheid een omstandig prijsonderzoek heeft gevoerd dat het prijsverschil van 36,5% afdoende verklaarde door verschillen in financieringsmodel, infrastructuurkosten en vergroeningsritme, zonder dat een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen vereist was, (4) de vorming van een tijdelijke maatschap door zeven geselecteerde entiteiten uit dezelfde groep rechtsgeldig was en geen mededingingsbeperkende handeling inhield, en (5) het beweerde belangenconflict in hoofde van de CEO van de moedergroep van de gekozen inschrijver — tevens voorzitter van de sectorfederatie — niet verder kwam dan loutere beweringen en veronderstellingen.
Een bestek dat monopolietaken van gerechtsdeurwaarders opneemt in het prijscriterium is fundamenteel onwettig — en een bevraging achteraf kan dat gebrek niet verhelpen
De Raad van State vernietigt de gunning van een opdracht voor debiteurenbeheer via een gerechtsdeurwaarder, omdat het bestek de monopoliebevoegdheden van gerechtsdeurwaarders — waarvoor wettelijk vastgestelde tarieven gelden die niet aan prijsconcurrentie mogen worden onderworpen — opnam in de inventaris die diende als basis voor het gunningscriterium prijs, en de aanbestedende overheid bij de beoordeling van dat criterium vervolgens afweek van het bestek door de inventarisprijzen te vervangen door het resultaat van een informele bevraging over de 'minnelijke fase' — een begrip dat niet in het bestek voorkwam — waardoor de inschrijvers bij het opstellen van hun offerte niet konden voorzien hoe het prijscriterium zou worden beoordeeld.
Onvoldoende motivering bij uitsluiting wegens abnormale prijzen: de beslissing moet duidelijk maken of de prijsverantwoordingen onontvankelijk dan wel ongegrond zijn
De Raad van State vernietigt — via de versnelde procedure na schorsing — de gunningsbeslissing van een overheidsopdracht voor wegenonderhoud, omdat de motivering van de uitsluiting wegens abnormale prijzen dubbelzinnig was: enerzijds bleek niet of de prijsverantwoordingen als onontvankelijk dan wel als ongegrond werden beschouwd, anderzijds stemden de motieven in de gunningsbeslissing niet overeen met die in het analyseverslag, zodat de geweerde inschrijver de werkelijke redenen van zijn uitsluiting niet kon achterhalen — en het argument van vertrouwelijkheid rechtvaardigt weliswaar een beknopte motivering, maar geen buitensporig summiere.
Handtekeningen op verbintenisverklaringen van derden die niet overeenstemmen met de identiteitskaart mogen als onbewijskrachtig worden geweigerd — en de aanbestedende overheid hoeft de inschrijver geen tweede kans te geven
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de niet-selectie van een inschrijver bij een raamovereenkomst voor loodgieterswerken, omdat (1) de aanbestedende overheid de verbintenisverklaringen van twee onderaannemers als onbewijskrachtig mocht weigeren wegens niet-overeenstemmende handtekeningen met hun identiteitskaart — wat geen schending is van de bewijskracht van een onderhandse akte maar een vaststelling dat de verklaringen de beweerde verbintenissen niet aantonen, (2) de formele motivering afdoende was nu zij de concrete reden van de weigering vermeldde, en (3) de zorgvuldigheidsplicht de aanbestedende overheid niet verplichtte om de inschrijver nogmaals te bevragen nadat zij reeds gebruik had gemaakt van de mogelijkheid om aanvullende informatie op te vragen na de opening van de offertes.
Een groot prijsverschil alleen volstaat niet om een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen te verplichten — en vertrouwelijkheid rechtvaardigt dat de details van een prijstoelichting niet in het gunningsverslag staan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de gunning van een raamovereenkomst voor reisdiensten, omdat (1) de aanbestedende overheid wel degelijk een algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd — met een interne prijsvergelijking en een gerichte bevraging van de twee scherpst biedende inschrijvers — en na afdoende toelichting terecht kon concluderen dat geen sprake was van schijnbaar abnormale prijzen, (2) het loutere bestaan van een groot prijsverschil (57%) tussen offertes niet automatisch de verplichting doet ontstaan om over te gaan tot een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen, nu de aanbestedende overheid een ruime beoordelingsvrijheid heeft — zeker bij intellectuele diensten — en het feit dat de gekozen inschrijver als zittende dienstverlener haar scherpere prijzen kon verantwoorden met franchisewijzigingen, omzetstijging en technologische optimalisatie, en (3) de gekozen inschrijver haar offerte niet onrechtmatig had gewijzigd door afzonderlijke tarieven voor online en offline boekingen op te geven, nu het bestek zelf die mogelijkheid voorzag bij de omschrijving van het gunningscriterium 'online boekingssysteem'.
De aanwijzing van een voorkeurbieder in een onderhandelingsprocedure voor treinstellen van 3,3 miljard euro doorstaat de toets — ook al scoort de goedkoopste inschrijver technisch lager en ook al is de beoordelingsmethode pas na opening van de offertes uitgewerkt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tweede gunningsbeslissing voor een raamovereenkomst voor de levering van elektrische en batterijelektrische treinstellen (AM30) ter waarde van meer dan 3,3 miljard euro, omdat (1) de aanbestedende overheid na een eerdere succesvolle schorsing de motivering van het technisch criterium afdoende heeft verbeterd, (2) de beoordelingsmethode — een plus/min-waardensysteem voor het technisch criterium — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is en de gunningscriteria niet denatureert (toepassing TNS Dimarso), (3) de keuze om na vier onderhandelingsrondes over te gaan tot aanwijzing van een voorkeurbieder in plaats van een vijfde onderhandelingsronde niet kennelijk onredelijk is, (4) de beweerde specifieke beoordelingsfouten bij de technische, contractuele en energiecriteria het puntenverschil niet overbruggen, en (5) het argument dat de aanbestedende overheid de uitsluitingsgronden had moeten onderzoeken wegens de activiteiten van de gekozen inschrijver in bezet Palestijns gebied prematuur is, nu de bestreden beslissing slechts een voorkeurbieder aanwijst en geen definitieve gunning inhoudt.
Een inschrijver die zelf 'niet conform' invult voor een essentiële eis, kan achteraf niet beweren dat hij wél kon voldoen — en een bestek dat aansluit bij eerdere voertuigen is niet automatisch op maat van de zittende inschrijver geschreven
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van multifunctionele brandweerautopompen 4x4, omdat (1) de verzoekende partij zelf in haar offerte uitdrukkelijk 'NEEN' had ingevuld bij de conformiteitsvereiste van drie scharnierpunten voor opstaptreden — met de opmerking 'dit is een zinloze eis om bepaalde firma's te bevoordelen' — en de aanbestedende overheid haar offerte terecht als substantieel onregelmatig heeft verklaard, (2) de verzoekende partij er niet in slaagt aan te tonen dat het bestek op maat van de zittende inschrijver is geschreven, nu zij zelf voor het merendeel van de technische vereisten 'conform' had kunnen aanbieden en de driescharniereneis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer, (3) de looptijd van zes jaar voor de raamovereenkomst afdoende was gemotiveerd in de toelichtingsnota aan de Inspectie van Financiën — met verwijzing naar de hoge investeringskosten voor prototypebouw en de productietermijn van anderhalf tot twee jaar — en die motivering niet in het bestek zelf hoefde te staan, en (4) het middel inzake machtsafwending faalt bij gebrek aan ernstige en met elkaar overeenstemmende aanwijzingen.
Zusterarrest autopompen 4x2: bewust niet-conform inschrijven bij essentiële eis leidt onvermijdelijk tot substantiële onregelmatigheid
In dit zusterarrest van arrest 264.262 — met dezelfde partijen, dezelfde opdracht maar voor perceel 1 (autopompen 4x2) — verwerpt de Raad van State het beroep tot nietigverklaring op identieke gronden: de inschrijver die zelf uitdrukkelijk 'niet conform' invulde bij de essentiële eis van drie scharnierpunten voor opstaptreden, met de opmerking dat dit 'een zinloze eis is om bepaalde firma's te bevoordelen', kan achteraf niet beweren dat zij wél had kunnen voldoen, en het bestek is niet op maat van de zittende inschrijver geschreven nu de betwiste eis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer.
De beoordelingsmethode voor gunningscriteria hoeft niet vooraf te worden bekendgemaakt — en een beschrijvende beoordelingsschaal met vijf niveaus is niet onregelmatig
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een overheidsopdracht voor werken (renovatie industrieel gebouw en aanleg bedrijvenpark), omdat (1) de beoordelingsmethode — een beschrijvende vijfpuntenschaal — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is, de gunningscriteria niet denatureert en geen discriminerend effect heeft (bevestiging van het TNS Dimarso-arrest), (2) de aanbestedende overheid de planningen van de inschrijvers mocht corrigeren om de vergelijkbaarheid te waarborgen door de startdatum te verschuiven naar het moment waarop daadwerkelijk op de werf wordt gewerkt, (3) het aspect 'organisatie' — waaronder het beheer van hinder in een stedelijke omgeving — duidelijk in het bestek was aangekondigd als beoordelingselement, en de inschrijver dit in haar offerte niet had behandeld, en (4) de aanbestedende overheid niet verplicht was om de inschrijver te vragen haar offerte op dit punt aan te vullen — dat zou een substantiële verbetering zijn geweest die het gelijkheidsbeginsel zou schenden.
Bij een globale beoordeling van technische waarde mag de aanbestedende overheid de vastgestelde meer- en minwaarden cijfermatig vertalen naar een score — en na vier offerterondes mag zij een voorkeursbieder aanwijzen zonder verder te onderhandelen
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de aanwijzing van CAF als voorkeursbieder voor de NMBS-raamovereenkomst voor nieuwe treinstellen (AM30), omdat (1) de beoordelingsmethode voor het criterium 'Technische waarde' — een beginscore van 18/36 met bijstelling van 0,1 punt per vastgestelde meer- of minwaarde — zich inpaste in de vooraf aangekondigde globale beoordeling en geen nieuw systeem was maar een nadere invulling na het eerdere schorsingsarrest, (2) de beoordelingselementen niet als subgunningscriteria waren gehanteerd omdat zij niet elk afzonderlijk waren gewogen, (3) de NMBS na vier offerterondes over twee jaar mocht beslissen een voorkeursbieder aan te wijzen in plaats van verder te onderhandelen, nu zij aannemelijk maakte dat verdere rondes ernstige negatieve gevolgen zouden hebben (70-100 miljoen euro OPEX-kosten, vertraging tot na 2030) terwijl het onzeker was of de offertes nog konden verbeteren, en (4) een nieuw middel dat pas op de dag van de terechtzitting schriftelijk werd ingediend, niet-ontvankelijk was wegens schending van de loyale procesvoering — ook al werd het aangebracht als middel van openbare orde.
Wanneer een inschrijver in zijn inventaris een streepje plaatst in plaats van een prijs, moet de formele motivering van de gunningsbeslissing het volledige onderzoek weerspiegelen — niet alleen het eindresultaat
De Raad van State schorst de gunning van een dienstenopdracht voor de exploitatie van een radiodispatching, omdat de formele motivering van de gunningsbeslissing ontoereikend is: de aanbestedende overheid stelde dat de gekozen inschrijver een prijs van 0 euro had ingediend voor een transitiepost die zij als zittende operator niet nodig had, terwijl uit het administratief dossier bleek dat de inventaris slechts een streepje bevatte — een wezenlijk verschil dat de aanbestedende overheid voor de keuze plaatste tussen een materiële fout (artikel 34 KB 18/04/2017) en een substantiële onregelmatigheid (artikel 76 KB 18/04/2017), zonder dat dit onderzoek in de motivering tot uiting kwam.
Een beschrijvende evaluatie met globale quotering is een voorzienbare beoordelingsmethodiek voor kwalitatieve gunningscriteria — en wie zijn plan van aanpak baseert op een loutere overname van de standaardleidraad, kan niet verwachten dat de aanbestedende overheid daarin een meerwaarde leest
De Raad van State verwerpt het vernietigingsberoep tegen de gunning van een dienstenopdracht voor explosievenopsporing, omdat (1) het gebruik van een logaritmische prijsformule in plaats van de drieregel geen onwettigheid oplevert zolang een lagere prijs tot een hogere score leidt, (2) een beschrijvende evaluatie van kwalitatieve gunningscriteria met globale quotering een voorzienbare beoordelingsmethodiek is die niet vooraf aan de inschrijvers moet worden bekendgemaakt, en (3) de inschrijver die voor zijn plan van aanpak grotendeels de standaardleidraad overneemt — terwijl het bestek uitdrukkelijk vereist dat de inschrijver die leidraad overstijgt — niet aantoont dat de lage score op onjuiste feiten berust door louter de inhoud van zijn eigen offerte te herhalen.
De correlatie tussen de aangeboden prijs en de diepgang van het plan van aanpak mag worden betrokken bij de kwalitatieve beoordeling — en het niet-abnormaal bevinden van de prijs staat daar niet aan in de weg
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een studieopdracht voor walstroom in een zeehaven, omdat (1) de aanbestedende overheid uit de correlatie tussen de lage prijs en het voorgestelde plan van aanpak mocht afleiden dat de studie met onvoldoende diepgang zou worden aangepakt — zonder daarmee de autonomie van de gunningscriteria te schenden — en (2) de vaststelling dat de prijs niet abnormaal is, niet tegenstrijdig is met de vaststelling dat het plan van aanpak onvoldoende diepgang vertoont: de prijs was normaal voor de voorgestelde aanpak, maar de aanpak zelf was ontoereikend.
Wanneer de aanbestedende overheid zelf vaststelt dat de totaalprijs van de gekozen inschrijver meer dan 43 procent onder het gemiddelde ligt en dit in het rood markeert, maar nalaat die totaalprijs nader te onderzoeken, is het prijsonderzoek onzorgvuldig
De Raad van State schorst de gunning van perceel 3 (Operations) van een raamovereenkomst voor gespecialiseerde ICT-diensten, omdat de aanbestedende overheid weliswaar een prijsonderzoek heeft gevoerd naar enkele specifieke posten, maar heeft nagelaten het mogelijks abnormaal karakter van de totaalprijs van de gekozen inschrijver te onderzoeken — ondanks een door haarzelf vastgestelde afwijking van -43,22 procent ten opzichte van het gemiddelde —, en omdat de beoordeling van de prijsverantwoording niet meer bevatte dan een samenvatting van de door de inschrijver aangedragen redenen zonder enig spoor van een eigen inhoudelijke toetsing aan de opdrachtvoorwaarden.
Een stereotiepe motivering dat de prijzen 'normaal en aanvaardbaar' zijn, zonder concreet rekening te houden met aangeboden kortingen van 30 tot 40 procent, getuigt niet van een daadwerkelijke prijsverificatie
De Raad van State vernietigt de gunning van een dienstenopdracht voor boominventarisatie, omdat uit het administratief dossier niet blijkt dat de aanbestedende overheid een concrete prijsverificatie heeft uitgevoerd die rekening houdt met de aangeboden kortingen van 30 tot 40 procent bij toewijzing van beide loten, en de motivering in de gunningsbeslissing niet meer is dan een stereotiepe standaardzin.
Een aanbestedende overheid kan niet op grond van artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet afzien van een opdracht die reeds in uitvoeringsfase is getreden — ook niet als de formele kennisgeving ontbreekt
De Raad van State schorst de beslissing van een gemeente om de gunning van een raamovereenkomst voor periodieke controles in te trekken en af te zien van de opdracht, omdat de opdracht op het ogenblik van die beslissing reeds in een fase van uitvoering was getreden — er was een startbevel gegeven, er waren meer dan tachtig controles uitgevoerd — en artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet enkel kan worden ingeroepen tijdens de plaatsingsfase, niet nadat de uitvoering is begonnen.
Wanneer een inschrijver ook na een uitdrukkelijk verzoek om verduidelijking de gevraagde informatie niet verstrekt, is de aanbestedende overheid verhinderd de offerte te beoordelen en moet zij die nietig verklaren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van een offerte voor duurzame energieopslag, omdat de inschrijver — ook na een uitdrukkelijk verduidelijkingsverzoek — de vereiste informatie over standby- en koelingsverbruik niet verstrekte, waardoor de aanbestedende overheid de offerte niet kon aftoetsen aan het subgunningscriterium OPEX en verplicht was de offerte nietig te verklaren.
Wanneer een minimumvereiste softwareontwikkeling vergt in plaats van standaard beschikbaar te zijn, volstaan vage beloftes over toekomstige ontwikkeling niet om aan te tonen dat de offerte conform is
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om een offerte voor een Resource Planning Tool als onregelmatig te weren, omdat twee minimumvereisten — het aanmaken van diensten/shifts vanuit boekingen en het definiëren van meerdere werkstelsels — softwareontwikkeling vergden in plaats van standaard beschikbaar te zijn, en de inschrijver geen concrete roadmap of financiële raming voorlegde om aan te tonen dat die ontwikkeling tijdig zou worden gerealiseerd.
Een kwalitatieve beoordeling waarbij dezelfde elementen uit een offerte bij meerdere gunningscriteria als min- of pluspunt worden meegenomen is niet onwettig, zolang de beoordeling telkens vanuit een ander kader en een andere invalshoek gebeurt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een raamovereenkomst voor visuele en verbale branding van de Stad Brugge, omdat de verzoeker niet aannemelijk maakt dat het ontbreken van een vooraf bekendgemaakte beoordelingsmethodiek onwettig is wanneer de evaluatie op een voor de hand liggende manier besloten lag in de omschrijving van de gunningscriteria, en omdat het meenemen van dezelfde offerteaspecten bij meerdere gunningscriteria geen verboden dubbele beoordeling uitmaakt wanneer de beoordeling telkens vanuit een andere invalshoek gebeurt.
Ereloonpercentages optellen alsof het eurobedragen zijn en dan acht van de tien posten 'verwaarloosbaar' noemen — terwijl die posten elk 10% van het prijscriterium wegen
De Raad van State schorst de gunning van een raamcontract voor ontwerpers omdat de gemeente Evergem de ereloonpercentages als absolute geldbedragen behandelde bij het prijsonderzoek, en acht van de tien posten als verwaarloosbaar bestempelde terwijl elke post een subgunningscriterium van 7 op 70 punten vertegenwoordigde.
Nietjes vergeten in de onderhoudsprijs: wie het verkeerde middel aanvoert, verliest zijn zaak
De Raad van State verwerpt de vordering van een leverancier van multifunctionele printers tegen de onregelmatigverklaring van zijn offerte voor een federale raamovereenkomst, omdat de inschrijver in zijn verzoekschrift het verkeerde argument aanvoerde — dat nietjes wel degelijk in de offerte zaten — terwijl het eigenlijke probleem was dat de kost ervan niet in de onderhoudsprijs was opgenomen, en het correcte argument pas ter terechtzitting werd geformuleerd, wat te laat was.
Zelf de drempel op 2% leggen en er dan onder kruipen: de Raad fluit het Waalse Gewest terug
De Raad van State schorst de gunning van een studie over de renovatie van sluisstuwdammen aan de Haute-Sambre omdat het Waalse Gewest posten van 0,57% en 0,76% van de offerte als niet-verwaarloosbaar behandelde, terwijl het zelf had vastgelegd dat alleen posten boven 2% van het offertebedrag niet-verwaarloosbaar zijn — een flagrante schending van de eigen spelregels.
Zeggen dat 'de aanbestedingsregels geschonden zijn' en verwijzen naar bijgevoegde e-mails is geen middel — ook niet bij uiterst dringende noodzakelijkheid
De Raad van State verwerpt een vordering tot schorsing van een gunning voor print- en beletteringswerk omdat het verzoekschrift geen enkel middel bevat: het vermeldt alleen 'schending van de aanbestedingsregels' en verwijst voor de rest naar bijgevoegd mailverkeer.
AV-infrastructuur voor opleidingsgebouw PLOT: twijfels over technische conformiteit volstaan niet zonder bewijs
De Raad van State verwerpt de vordering van een AV-leverancier tegen de gunning van een opdracht voor audiovisuele infrastructuur in een provinciaal opleidingsgebouw, omdat een vermeend gebrek in de kennisgeving de gunningsbeslissing niet aantast, de motivering van de technische beoordeling afdoende is, en het aanvechten van het certificeringscriterium onontvankelijk is wegens gebrek aan belang bij een puntenverschil van slechts 1,5 op 100.
Nachtelijke medische postbedeling Luik: prijsonderzoek bij aankoopcentrale voor ziekenhuizen voldoende gemotiveerd ondanks beknopte formulering
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een opdracht voor nachtelijke medische postbedeling in de provincie Luik, omdat de aanbestedende overheid — optredend als aankoopcentrale voor vier ziekenhuizen — een daadwerkelijk en concreet prijsonderzoek heeft gevoerd op grond van artikel 36 van het KB plaatsing 2017, en de motivering van de beslissing, hoewel beknopt en allusief wegens vertrouwelijkheidsvereisten, voldoende is om na te gaan dat de prijzen van de gekozen inschrijver niet abnormaal zijn.
Rioolinspectie Kortrijk: schorsing wegens ongerechtvaardigde uitsluiting van inschrijver die dezelfde onderaannemer voorstelt als een andere inschrijver
De Raad van State schorst de niet-selectie van een inschrijver voor een opdracht voor rioolreiniging en -inspectie in Kortrijk, omdat geen wettelijke bepaling of bestekbepaling een onderaannemer verbiedt zijn diensten aan meerdere inschrijvers aan te bieden — het verbod op meervoudige inschrijving (artikel 54, §2, KB plaatsing 2017) betreft de inschrijvers zelf en niet hun onderaannemers, ook niet wanneer het gesubcontracteerde werk het kernonderdeel van de opdracht vormt.
Plein heraanleggen voor 16,5 miljoen zonder gemeentelijke kost: wie niet alles in het financieel plan opneemt, vliegt eruit
De Raad van State verwerpt de vordering van een projectontwikkelaar tegen de onregelmatigverklaring van zijn offerte voor de herinrichting van een dorpsplein, omdat het niet opnemen van bepaalde voorzieningen in het financieel plan — terwijl die wel in de beschrijvende nota's stonden — een substantiële onregelmatigheid is die de vergelijking met andere offertes onmogelijk maakt, en de aanbestedende overheid niet verplicht was om regularisatie toe te staan.
Eventexpert cultuur EventFlanders: referenties als beoordelingselement bij gunningscriterium kwaliteit en scoreverlaging na interview
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een consultancyopdracht voor een eventexpert cultuur aan EventFlanders, omdat referenties in het bestek niet als zelfstandig subgunningscriterium maar als beoordelingselement fungeren waarmee de ervaring van de voorgestelde fysieke persoon wordt getoetst, en omdat de aanbestedende overheid de referenties van de verzoekende partij niet verder hoefde te beoordelen nadat het interview had uitgewezen dat de voorgestelde expert zijn specifieke rol bij die referenties niet kon verduidelijken.
Ombouw hockeyveld Evere: commentaar bij offerte over aansluiting op bestaande leidingen maakt offerte niet onregelmatig wanneer eenheidsprijs de volledige vernieuwing dekt
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van werken voor de ombouw van een hockeyveld in Evere, omdat de commentaar van de gekozen inschrijver dat de sproeikanonnen op de bestaande leidingen zouden worden aangesloten de offerte niet substantieel onregelmatig maakt — de eenheidsprijs is vergelijkbaar met die van de andere inschrijvers en dekt de volledige vernieuwing, en de uiteindelijke uitvoeringswijze wordt beslist in de uitvoeringsfase na inspectie van het bestaande systeem.
Diftarsoftware IVIO: schorsing wegens ondeugdelijke verklaring van substantiële onregelmatigheid van offerte met nulprijs voor vereiste opties
De Raad van State schorst de gunning van een overheidsopdracht voor diftarsoftware omdat de verklaring van substantiële onregelmatigheid van de offerte van de verzoekende partij — die een nulprijs opgaf voor vijf vereiste opties — niet deugdelijk is gemotiveerd: de offerte bevat wel degelijk een beschrijving van de opties, de nulprijs vormt een geldige prijsverbintenis, en de vergelijkbaarheid van de offertes komt niet in het gedrang nu de totale prijs het enige gunningscriterium is.
Gerechtsdeurwaarders voor gedwongen invordering: geen overheidsopdracht, wel een mededinging
De Raad van State verwerpt de vordering van een gerechtsdeurwaarderskantoor tegen de gunning van een opdracht voor gedwongen invordering van gemeentelijke schulden, omdat dergelijke deurwaardersdiensten — als uitoefening van openbaar gezag — zijn uitgesloten van de wet overheidsopdrachten op grond van artikel 28 §1, 4°, e), waardoor de versnelde procedures uit de Rechtsbeschermingswet niet beschikbaar zijn en de verzoekende partij de spoedeisendheid niet heeft bewezen.
Acht middelen op 104 pagina's in een UDN? De Raad van State leest dat als bewijs dat het niet ernstig is
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing van Etude Bordet tegen een SWDE-gunning aan Venturis en merkt expliciet op dat een UDN-verzoekschrift dat acht middelen ontvouwt over meer dan honderd pagina's moeilijk te verenigen valt met de 'apparente illégalité' die een schorsing in uiterst dringende nood vereist.
Wegenonderhoud Baelen: prijsverantwoording op basis van onderaannemersofferte voor andere hoeveelheden is kennelijk onredelijk
De Raad van State vernietigt de gunning van een raamovereenkomst voor wegenonderhoud omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver voor drie posten bitumineuze verharding niet mocht aanvaarden — een loutere verwijzing naar een onderaannemersofferte zonder gedetailleerde onderbouwing volstaat niet, en de onderaannemer had zijn prijs berekend op 1.000 m² terwijl de meetstaat 100 m² vermeldde, zodat de eenheidsprijzen voor de meetstaathoeveelheden niet zijn gerechtvaardigd.
Cateringdiensten crematoria: anderhalf jaar oud verzekeringsattest volstaat niet als 'geldig actueel attest' — inschrijver draagt zelf verantwoordelijkheid
De Raad van State verwerpt de vordering van een cateringbedrijf tegen haar niet-selectie voor een raamovereenkomst voor cateringdiensten in crematoria, omdat een verzekeringsattest van anderhalf jaar vóór de indieningstermijn geen geldig actueel attest is in de zin van het bestek — de aanbestedende overheid is niet verplicht om de inschrijver te bevragen over gebreken die voortvloeien uit zijn eigen onzorgvuldigheid, en het overleggen van recente attesten in een jurisdictionele procedure is onverenigbaar met het gelijkheidsbeginsel.
Selectiecriterium in bestek dat aankondiging aanscherpt: niet-selectie op grond van niet-aangekondigde minimumeis geschorst
De Raad van State schorst de niet-selectie van een leverancier van signalisatie- en beursmateriaal door de VDAB, omdat de eis dat referenties betrekking moeten hebben op beurzen met minimaal 70 standen enkel in het bestek was opgenomen en niet in de verplichte aankondiging van de opdracht — het bestek mag selectiecriteria herhalen maar niet aanscherpen ten opzichte van de aankondiging.
Een diepgaand algemeen prijsonderzoek met gedetailleerde prijstoelichtingen en stavingsstukken kan volstaan om een aanzienlijk lagere prijs als normaal te aanvaarden — zonder dat de overheid verplicht is tot een formeel bijzonder prijsonderzoek over te gaan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor het drukken en couverteren van transactioneel drukwerk voor de FOD Financiën, omdat de aanbestedende overheid — na intrekking van een eerder geschorste gunningsbeslissing — een nieuw en diepgaand algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd waarin de gekozen inschrijver zijn aanzienlijk lagere totaal- en eenheidsprijzen gedetailleerd en cijfermatig heeft verantwoord met stavingsstukken, zodat de overheid rechtmatig kon besluiten dat de prijzen normaal waren zonder tot een formeel bijzonder prijsonderzoek over te gaan.
Raamovereenkomst public cloud voor Copernicus-data: concurrentievoordeel door eerdere betrokkenheid bij aardobservatieprogramma is legitiem
De Raad van State verwerpt de vordering van een cloud-dienstverlener tegen de gunning van een raamovereenkomst voor IaaS-clouddiensten ten behoeve van Copernicus-aardobservatiedata, omdat het concurrentievoordeel van de gekozen inschrijver — die als betrokkene bij het Copernicus-programma reeds de data op zijn cloud had — niet onrechtmatig is, het prijsonderzoek bij intellectuele diensten met ruime prijsmarges zorgvuldig is verlopen, en de lagere score voor technische kwaliteit te wijten is aan het ontbreken van concrete informatie over schaalbaarheid en datacapaciteit in de eigen offerte.
Een kleine schapenhouder die zijn lage prijs verantwoordt met zijn unieke bedrijfsmodel maar nalaat dat cijfermatig te staven, draagt het risico van de ontoereikende bewijsvoering — en de overheid hoeft haar eigen marktgegevens niet te delen als die in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor schapenbegrazing op dijken langs de Zeeschelde, omdat de aanbestedende overheid binnen de grenzen van een zorgvuldige beoordeling is gebleven door de offerte substantieel onregelmatig te verklaren wegens een onvoldoende onderbouwde prijsverantwoording — en omdat de marktgegevens van andere opdrachten als referentiekader in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt en niet als externe inlichtingen in het bijzonder prijsonderzoek, zodat de overheid die niet aan de inschrijver hoefde voor te leggen.
Een prijsverantwoording die uitgaat van een niet-bestekconforme uitvoering kan niet worden aanvaard — en de loutere mededeling van de prijs van een onderaannemer neemt de schijn van abnormaliteit niet weg
De Raad van State vernietigt de gunning van werken voor de nieuwbouw van een sportgebouw in Wichelen, omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de eerste gerangschikte inschrijver voor gevelpanelen in architectonisch beton heeft aanvaard terwijl die verantwoording was gebaseerd op zelfproductie — wat niet bestekconform was aangezien het bestek prefabricatie door een Febelarch-lid in onderaanneming voorschreef — en de prijsverantwoording van de tweede gerangschikte inschrijver voor aluminium schrijnwerk louter bestond uit de prijs van een onderaannemer vermeerderd met een winstmarge, zonder concrete en objectieve verklarende factoren.
Een beschrijvende opsomming van de inhoud van offertes is geen evaluatie — de motivering moet uitleggen waarom de ene offerte beter scoort dan de andere
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor fietsleasing voor het personeel van Vivalia, omdat het gunningsverslag zich voor het criterium dienst na verkoop beperkte tot een beschrijvende opsomming van wat elke offerte bevatte, zonder te evalueren waarom de ene offerte beter scoorde dan de andere — terwijl de offerte van de verzoeker op bepaalde punten ruimere diensten aanbood dan die van de gekozen inschrijver.
Beoordelingselementen bij een gunningscriterium zijn geen subgunningscriteria — ze vragen geen afzonderlijke motivering per onderdeel, en de motivering moet in haar geheel worden gelezen
De Raad van State verwerpt — tegen het andersluidend advies van de auditeur in — de vordering tegen de gunning van scenografische werken voor het MAP-Mercator museum in Sint-Niklaas, omdat de beoordelingselementen bij het kwaliteitscriterium (esthetiek, technieken, draagkracht, opbouw, duurzaamheid) geen subgunningscriteria zijn die elk een afzonderlijke motivering of quotering vereisen, het gebruik van het woord 'goed' in de motivering een globale score van 'zeer goed' niet uitsluit, en een vintage stijl die uit de bijgevoegde ontwerpschetsen kon worden afgeleid een legitiem referentiekader voor de esthetische beoordeling vormde.
Wie een prijsverantwoording voor de totaalprijs aanvaardt, moet de opgegeven elementen concreet bespreken en evalueren — niet louter opsommen en besluiten dat de prijs niet abnormaal is
De Raad van State vernietigt via de versnelde rechtspleging de gunning van werken voor de renovatie van de renbaan en de historische omheining van de renbaan van Bosvoorde, omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver aanvaardde door de opgegeven elementen — ervaring, investeringen, eerdere werken — louter op te sommen zonder ze concreet te evalueren, terwijl de verantwoording geen enkele cijfermatige onderbouwing bevatte en de aangekondigde berekeningen niet waren bijgevoegd.
Wie bij het prijsonderzoek steunt op eigen gegevens die niet van de inschrijver komen, moet die gegevens eerst aan de inschrijver voorleggen — en ze controleerbaar motiveren in het gunningsverslag
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor groenbeheerwerken langs kanalen en waterlopen, omdat de aanbestedende overheid de offerte van de verzoeker onregelmatig verklaarde op basis van eigen houtopbrengstcijfers uit een eerdere opdracht en een extern advies — zonder die gegevens eerst aan de inschrijver voor te leggen zodat hij erop kon reageren, en zonder in het gunningsverslag de bron of context van die cijfers te vermelden.
Een schorsingsarrest winnen garandeert niet dat je de opdracht krijgt — de overheid mag de hele procedure stopzetten
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de stopzetting van een plaatsingsprocedure voor een studie over Medical First Responders, omdat een eerder schorsingsarrest dat het selectiecriterium minstens onduidelijk noemde op zich een voldoende motief vormt om de procedure stop te zetten en een nieuw bestek op te stellen.
De goedkoopste offerte niet onderzoeken terwijl je 25% indexatie had ingecalculeerd — dat is geen prijsverificatie
De Raad van State vernietigt de gunning van een revisoratopdracht door het Waals Agentschap AViQ omdat de aanbesteder uitvoerig de duurdere offertes analyseerde maar met geen woord repte over de opvallend lage prijs van de winnaar — die op het niveau lag van het vorige contract, terwijl de raming 25% indexatie bevatte.
Ontoereikende motivering van subcriteria volstaat niet wanneer het puntenverschil te groot is om het resultaat te beïnvloeden
De Raad van State verwerpt de vordering van een IT-opleidingsbedrijf tegen de gunning van een raamovereenkomst voor IT-opleidingen (game design, motion design, compositing VFX), omdat de gedeeltelijk ontoereikende motivering van bepaalde subcriteria onvoldoende punten betreft om de kloof met de drempel of de eerstgerangschikte te overbruggen, de beoordelingskritiek op de kwalificaties van trainers niet is gestaafd, en de selectieve uitnodiging tot een BAFO het gelijkheidsbeginsel niet schendt nu die BAFO enkel de prijs betrof en de verzoekende partij reeds de laagste prijs had.
Een aanbestedende overheid mag de erkenning herklassificeren naar de subcategorie die financieel het zwaarst doorweegt — en wie dat pas in de procedure betwist na eerst inhoudelijk te hebben geargumenteerd, verliest zijn recht om de formele motivering aan te vechten
De Raad van State verwerpt het vernietigingsberoep tegen de gunning van de renovatie van de Regenboogbrug te Waregem, omdat de aanbestedende overheid de erkenningsvereiste terecht mocht herklassificeren van de categorieën D, F en G naar subcategorie F2 op basis van het financiële zwaartepunt van de staalconstructiewerken, en omdat de verzoeker haar grief over de gebrekkige formele motivering impliciet had prijsgegeven door in latere procedurestukken uitsluitend inhoudelijk over de herklassificatie te argumenteren.
Een louter beschrijvende beoordeling van offertes volstaat niet — de motivering moet voor elk beoordelingselement uit het bestek aangeven of en waarom een offerte beter of minder goed scoort
De Raad van State schorst voor de tweede maal de gunning van een architectuuropdracht voor 45 studentenwoningen in Doornik, omdat het nieuwe gunningsverslag — opgesteld na een eerste schorsingsarrest wegens motiveringsgebreken — opnieuw faalde in de formele motivering: de beoordeling van de offertes was louter beschrijvend zonder aan te geven of elementen positief of negatief werden gewaardeerd, gebruikte niet dezelfde beoordelingselementen voor elke offerte, en behandelde niet alle in het bestek aangekondigde beoordelingselementen voor het tweede criterium.
Prijsverificatie op basis van een 'gelijkaardige eerdere opdracht' vereist een daadwerkelijke en onderbouwde vergelijking — een referentie die 28 keer groter is zonder volumecorrectie volstaat niet
De Raad van State schorst voor de derde maal de gunning van een opdracht voor medische postbedeling door SC HUMANI, omdat de prijsverificatie steunde op een zogenaamd gelijkaardige opdracht van de intercommunale ISPPC uit 2018 die 28 keer groter was, zonder enige herberekening om het prijsverschil te corrigeren voor de verschillende volumes — waardoor een reconstructie juist een prijs opleverde die 44 procent hoger lag dan de aanvaarde offerte — en zonder de beweerde marktontwikkeling sinds 2018 te staven.
Een laconieke vaststelling dat uitvoering 'materieel onmogelijk' is, volstaat niet als motivering voor de onregelmatigheid van een offerte
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor groenonderhoud door de gemeente Paliseul, omdat de onregelmatigverklaring van de offerte van de laagste inschrijver steunde op één enkele laconieke zin — dat het 'materieel onmogelijk' was voor één persoon om het werk binnen de geschatte uren uit te voeren — zonder enige onderbouwing door middel van vergelijkingen met andere offertes, eigen ervaringscijfers of referentieopdrachten, en een aanvullend argument dat pas voor het eerst in de procedure voor de Raad van State werd aangevoerd het motiveringsgebrek niet achteraf kon herstellen.
Loutere verwijzing naar de offerte van een onderaannemer plus overhead is geen afdoende prijsverantwoording — de inschrijver moet de uitvoeringsmethode en het rendement toelichten
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van de offerte van de tijdelijke maatschap SOCOGETRA-BESIX voor de grondige renovatie van het Viaduc Villette van de metro van Charleroi, omdat de prijsverantwoording voor post 289 (levering Californisch wissel) louter bestond uit de offerte van een onder-onderaannemer vermeerderd met algemene kosten, zonder enige toelichting bij de uitvoeringsmethode of het rendement — terwijl het bestek een gedetailleerde fabricagebeschrijving bevatte en de eenheidsprijs aanzienlijk lager lag dan die van de andere inschrijvers.
Dubbelzinnige motivering bij prijsonderzoek volstaat niet — de inschrijver moet kunnen begrijpen of zijn verantwoording als niet-ontvankelijk of als ongegrond is afgewezen
De Raad van State schorst de onregelmatigverklaring van de offerte van SA A2 voor wegenwerken in de gemeente Boussu, omdat de motivering dubbelzinnig was op twee punten: enerzijds bleek niet of de prijsverantwoording als niet-ontvankelijk dan wel als inhoudelijk ongegrond was beoordeeld, anderzijds was niet vast te stellen of de eigenlijke gronden voor de uitsluiting die waren uit de deels gecensureerde versie van het verslag van nazicht of die uit de gunningsbeslissing zelf — en vertrouwelijkheid rechtvaardigt weliswaar een beknopte motivering, maar geen buitensporig laconieke.
Stopzetting wegens onduidelijkheid in het bestek is gerechtvaardigd als die onduidelijkheid tot een daadwerkelijk verschillende prijszetting heeft geleid — en de vermelding van totaalprijzen in de stopzettingsbeslissing schendt niet automatisch de mededinging
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de stopzetting van een openbare procedure voor spoorvernieuwingswerken op de lijn L60 Jette-Dendermonde, omdat een onduidelijkheid in het bestek over de eenheid van post 7.9.1 — per uur per man of per uur per ploeg van negen arbeiders — daadwerkelijk tot een verschillende prijszetting bij de drie inschrijvers had geleid waardoor een correcte vergelijking niet meer mogelijk was, en de vermelding van de totale offerteprijzen in de stopzettingsbeslissing de mededinging bij de heraanbesteding niet schendt nu die bedragen door het verschil in prijszetting hoe dan ook een vertekend beeld geven.
Een goedgekeurd RSZ-afbetalingsplan volstaat als bewijs van regularisatie — maar de aanbestedende overheid moet de regularisatiekans ook uitdrukkelijk bieden
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor het onderhoud van poorten aan de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Gent omdat de aanbestedende overheid een inschrijver met een RSZ-schuld van meer dan 10.000 euro enkel heeft bevraagd over de uitzondering van artikel 68, paragraaf 1, eerste lid, 2° (tegenvorderingen op een overheid) maar hem nooit uitdrukkelijk de regularisatiekans heeft geboden die het derde lid van diezelfde bepaling voorschrijft — en omdat een goedgekeurd afbetalingsplan bij de RSZ op zich volstaat als bewijs van regularisatie, zonder dat de eerste aflossing al binnen vijf werkdagen moet zijn betaald.
Verwijzing naar kortingspercentages uit eerdere opdrachten zonder controle op hun normaliteit is geen deugdelijk prijsonderzoek
De Raad van State schorst de gunning van een F.A.S.T.-opdracht voor het takelen en afvoeren van voertuigen op de E313 Oost omdat de aanbestedende overheid haar conclusie dat een kortingspercentage van 15 procent op de vaste tarieven niet abnormaal was, enkel steunde op het gegeven dat in eerdere F.A.S.T.-opdrachten in Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen kortingen van 25 en 35 procent waren aangeboden — zonder na te gaan of die hogere kortingen zelf op hun normaliteit waren gecontroleerd — en op de dermate algemene vaststelling dat de offerte 'goed was voorbereid', wat evident geen deugdelijk motief kan vormen.
Een opdracht van beperkte waarde? Dan moet je raming op papier staan vóór je lanceert — anders valt de gunning als een kaartenhuisje in elkaar
Bpost gunde zonder bekendmaking een 'opdracht van beperkte waarde' voor mutsen met LED-lamp, maar kon geen enkele voorafgaande raming terugvinden in het administratief dossier — de Raad van State vernietigt de gunning definitief via de versnelde procedure.
Referentieprojecten 'van vergelijkbare omvang' zijn een kwantitatieve vereiste die je niet kunt weginterpreteren via de minimumvereisten
De Raad van State schorst de gunning van de interieurrestauratie van een beschermd monument omdat de aanbestedende overheid een inschrijver selecteerde op basis van referentieprojecten waarvan slechts één een vergelijkbare financiële omvang had als de opdracht — terwijl het bestek uitdrukkelijk drie referentieprojecten 'van vergelijkbare omvang' vereiste en vier van de vijf voorgelegde referenties ver onder de waarde van de opdracht lagen.
Niet-ondertekende en ongedateerde vergelijkingstabellen bewijzen geen effectieve prijsverificatie — zeker niet bij aanzienlijke prijsverschillen
De Raad van State schorst de gunning van twee percelen van een opdracht voor groenonderhoud omdat noch de gunningsbeslissing noch het analyseverslag enige melding maakte van een prijsverificatie, en de niet-ondertekende, ongedateerde vergelijkingstabellen met handgeschreven notities die de aanbestedende overheid als bewijs van verificatie aanvoerde, prima facie onvoldoende waren om de realiteit en effectiviteit van de prijsverificatie aan te tonen — zeker gelet op de aanzienlijke prijsverschillen tussen de offertes.
Gunning van €196.000-opdracht door de directeur-generaal vernietigd — geen delegatie voor beslissingen boven €139.000
De Raad van State vernietigt de gunning door de Agence du Numérique van de opdracht 'Digital Commerce 2021' aan SNI asbl (€196.000 inclusief btw) op een door het auditoraat ambtshalve opgeworpen middel: de directeur-generaal was niet bevoegd om een opdracht boven €139.000 excl. btw toe te wijzen, en de raad van bestuur had de beslissing nooit genomen.
Prijsverificatie uit een eerste procedure volstaat niet als de prijzen in de tweede procedure fundamenteel anders zijn
De Raad van State vernietigt de gunning van wegenwerken aan een inschrijver wiens offerte in een eerste openbare procedure als abnormaal was verworpen, omdat de aanbestedende overheid in de daaropvolgende mededingingsprocedure met onderhandeling geen nieuwe prijsverificatie uitvoerde en zich beperkte tot een verwijzing naar de prijsanalyse van de eerste procedure — terwijl de eenheidsprijzen fundamenteel verschilden en de conclusie diametraal tegenovergesteld was.
Prijsverificatie moet effectief en verifieerbaar zijn — vooral bij grote prijsverschillen tussen offertes
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor modulaire stroomonderbrekers omdat de effectiviteit van de prijsverificatie niet afdoende kon worden vastgesteld — de nota in het administratief dossier bevatte onbewezen beweringen over marktpositionering, een onvolledige vergelijking met een federaal raamcontract en een onverklaarde kwalificatie van een inschrijver als producent, terwijl de prijsverschillen tussen de offertes aanzienlijk waren.
Prijsverificatie mag zich niet beperken tot de posten die de aanbestedende overheid vooraf als niet-verwaarloosbaar heeft bestempeld — en de motivering moet meer doen dan de rechtvaardigingen van de inschrijver herhalen
De Raad van State vernietigt de gunning van een raamovereenkomst voor dynamische parkeergeleidingsborden omdat de aanbestedende overheid de prijsverificatie beperkte tot tien posten die zij vooraf als niet-verwaarloosbaar beschouwde, terwijl andere posten met enorme prijsafwijkingen duidelijk niet verwaarloosbaar waren, en de motivering zich beperkte tot het herhalen van de rechtvaardigingen van de inschrijver zonder te verantwoorden waarom initieel abnormaal lijkende prijzen toch aanvaardbaar waren — de Raad kent daarnaast een herstelvergoeding van 68.181,82 euro toe op basis van 33 procent verlies van kans.
Beoordelingsmethode NMBS-treincontract geschorst: verband tussen kwalitatieve labels en punten is onbegrijpelijk
De Raad van State schorst de aanwijzing van CAF als preferentiële inschrijver voor het AM30-raamakkoord van de NMBS (tot 4,66 miljard euro voor elektrische treinstellen), omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'technische waarde' niet toeliet te begrijpen hoe de generieke kwalitatieve labels en de vastgestelde meer- en minwaarden zich vertaalden in de toegekende puntenscores.
Kwaliteitsdoelstellingen per stuk beoordelen en scoren is geen ongeoorloofd gebruik van subgunningscriteria
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor warme drankautomaten omdat het systematisch beoordelen en scoren van elk van de in het bestek aangekondigde kwaliteitsdoelstellingen geen ongeoorloofde subgunningscriteria creëert, maar slechts de aangekondigde beoordelingsmethodiek van plus- en minpunten toepast.
Een minimumeis als 'te ontwikkelen' aanbieden is geen onregelmatigheid als het bestek die antwoordmogelijkheid voorziet
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een SaaS-opdracht omdat het bestek uitdrukkelijk toeliet dat inschrijvers minimumeisen als 'te ontwikkelen' aanboden — mits concrete beschrijving van de manier en het tijdsbestek — en omdat de aanbestedende overheid die aanpak ook bij de beoordeling op haar inhoudelijke merites mocht waarderen.
Een gunningsbeslissing kan ook na sluiting van de opdracht worden ingetrokken als de offerte substantieel onregelmatig was
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de intrekking van een gunningsbeslissing en de heraanwijzing aan een andere inschrijver, omdat de niet-ondertekende indieningsrapporten bij twee latere aanvullingen van de offerte tot de nietigheid van die aanvullingen leidden — waardoor essentiële veiligheidsdocumenten als niet-ingediend golden en de offerte substantieel onregelmatig was.
Het gunningsverslag pas na de gunningsbeslissing meedelen is een motiveringsgebrek
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de aanbestedende overheid het gunningsverslag — waarop de motivering volledig steunde — niet gelijktijdig met de beslissing heeft meegedeeld aan de niet-gekozen inschrijvers.
Zusterbedrijven die elk op een ander perceel inschrijven met identieke prijzen, personeel en lay-out: entente bewezen
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de wering van een offerte wegens mededingingsverstorende entente, omdat twee zusterondernemingen uit dezelfde groep hun offertes op verschillende percelen aantoonbaar hadden gecoördineerd — met identieke lay-out, dezelfde contactpersoon, 23 identieke eenheidsprijzen, dezelfde onderaannemers en identieke rekenfouten.
Een algemeen voorbehoud van het studiebureau verplicht de aanbestedende overheid niet tot bijkomende prijsgaranties
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de gunning van de bouw van een brandtoren omdat het advies van het studiebureau om een schriftelijke prijsgarantie te vragen een algemeen voorbehoud was — geen verplichte stap — en omdat de vermeende discrepantie tussen de verantwoording van eenheidsprijzen en de totaalprijs niet werd aangetoond.
Punten aftrekken voor informatie die het bestek niet vroeg, is een onangekondigd subcriterium
De Raad van State vernietigt de gunning van HVAC-werken aan een zwembad omdat de aanbestedende overheid vijf punten aftrok voor het ontbreken van veiligheidsinformatie in de methodologische nota, terwijl het bestek die informatie nergens als vereiste vermeldde.
Zeggen dat je de prijsverantwoording 'aanvaardt' is geen motivering
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de aanbestedende overheid bij het prijsonderzoek enkel vermeldde dat de verantwoording 'aanvaard kan worden', zonder enige inhoudelijke analyse waaruit blijkt waarom de prijs niet abnormaal laag is.
Een opdrachtgever mag stoppen en herbeginnen, ook als het bestek op zich niet onwettig was
De Raad van State verwerpt een vernietigingsberoep tegen de beslissing van SOFICO om een raamovereenkomst voor wegborstel- en zuigdiensten niet te gunnen en opnieuw te lanceren, omdat de verwijzing naar één specifiek paritair comité in het bestek de mededinging kon beperken — ook al was de tekst op zich duidelijk.
Stel je beoordelingsmethode vast vóór de opening van de offertes — en pas ze correct toe
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing voor meet- en detectietoestellen omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'functionele waarde' niet vooraf was vastgesteld en bovendien rekenkundig inconsistent was toegepast, waardoor de inschrijver de puntentoekenning niet kon controleren.
Als de vereiste erkenning niet in het bestek staat, kun je een inschrijver niet weren omdat hij ze niet heeft
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de opdrachtgever een inschrijver uitsloot wegens het ontbreken van een erkenning in categorie D, terwijl die vereiste niet was opgenomen in de opdrachtdocumenten die de inschrijvers konden raadplegen op e-Procurement.
Een verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke gunning indienen terwijl het bestek dat verbiedt? Dan draag je zelf de gevolgen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de gunning van een opdracht voor lichte woningen, omdat de inschrijver in haar offerte een ongeoorloofd verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke toewijzing van beide percelen had opgenomen en de opdrachtgever dat terecht niet in rekening had gebracht.
Technische fiches aanleveren na het indienen? Teken dan ook het nieuwe depotrapport
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep omdat de inschrijver die op verzoek van de opdrachtgever aanvullende technische fiches indiende via e-Procurement, het bijhorende depotrapport niet had ondertekend met een gekwalificeerde elektronische handtekening — en dat is een substantiële onregelmatigheid.
Nieuwe regelgeving tijdens de procedure? Dan mag de opdrachtgever stoppen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de niet-gunning van een opdracht voor gerechtsdeurwaardersdiensten, omdat een ingrijpende hervorming van de deurwaarderstarieven tijdens de procedure een gegronde reden was om te stoppen en opnieuw te beginnen met een actueel bestek.
Selectiecriteria controleren is geen formaliteit die je mag overslaan
De Raad van State schorst de gunning van een architectuuropdracht omdat de opdrachtgever nergens in het dossier aantoonde dat hij had geverifieerd of het winnende team daadwerkelijk over een 'ingenieur in speciale technieken' beschikte, terwijl het bestek dat uitdrukkelijk eiste.
Je prijzen verantwoorden is een examen met één kans
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de uitsluiting van een inschrijver wegens abnormaal lage prijzen, omdat die bij zijn prijsverantwoording enkel een zelfgemaakt tabelletje indiende zonder enig bewijsstuk — en de opdrachtgever niet verplicht is om daar een tweede keer naar te vragen.
Een lagere prijs dan die van jou is niet automatisch een abnormale prijs
De Raad van State verwerpt een vordering tot nietigverklaring van een gunning voor incassodiensten omdat de verliezer niet aantoonde dat de opdrachtgever een kennelijke beoordelingsfout maakte bij het prijsonderzoek of bij de beoordeling van de kwalitatieve gunningscriteria.
Een fout in een Excel-formule is niet automatisch een 'rekenkundige vergissing'
De Raad van State schorst een gunning omdat de opdrachtgever fouten in Excel-formules van de winnaar corrigeerde als 'rekenkundige vergissingen', terwijl niet vaststond dat het om loutere telfouten ging en niet om fouten die de offerte onregelmatig maakten.
Je moederbedrijf is groot genoeg? Bewijs dan dat het zich ook engageert
Een scheepsbouwer die de financiële draagkracht van zijn moederbedrijf inriep zonder een formeel engagement voor te leggen dat die capaciteit ook daadwerkelijk ter beschikking zou staan, werd terecht niet geselecteerd — ook al behoort de dochter tot dezelfde groep.
Loutere prijsbevestiging volstaat niet als algemeen prijsonderzoek bij aanzienlijk lagere offerteprijs
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor transactioneel drukwerk omdat de aanbestedende overheid geen afdoend algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd op de aanzienlijk lagere totaalprijs van de gekozen inschrijver, en zich voor een opvallend lage eenheidsprijs heeft beperkt tot een nietszeggende prijsbevestiging in plaats van een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen op te starten.
Vernietiging niet-selectie restauratiewerken 'Salon Cousin' KMKG – selectie-eis van minstens twee referenties specifiek voor Victor Horta-gebouwen disproportioneel, expertise art-nouveau metaalbewerking niet uniek aan Horta, onnodig mededingingsbeperkend
De Raad van State vernietigde de beslissing van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis om BV REMMEN niet te selecteren voor perceel 1 van de restauratie van het 'Salon Cousin', omdat de selectie-eis van minstens twee referenties van restauratiewerken aan specifiek door Victor Horta ontworpen gebouwen disproportioneel was — de vereiste expertise inzake originele art-nouveau metaalbewerkings- en assemblagetechnieken is niet uniek aan Horta-gebouwen, en het zeer beperkte aantal in aanmerking komende gebouwen beperkte de mededinging onnodig.
Schorsing gunning makelaarsopdracht pooling verzekeringen Vlaamse overheid – motivering prijsonderzoek is loutere stijlformule: raming afgedekt, verantwoordingselementen niet concreet beoordeeld, motieven a posteriori meegedeeld via nota en tussenkomstverzoek
De Raad van State schorste de gunning door de Vlaamse Gemeenschap van een makelaarsopdracht voor de pooling van verzekeringen van de Vlaamse overheidsentiteiten aan NV A., omdat het eerste onderdeel van het enig middel ernstig was: de motivering van het prijsonderzoek in het gunningsverslag was een loutere stijlformule — de raming was afgedekt, de drie verantwoordingselementen uit de prijsverantwoording werden zonder concrete beoordeling overgenomen, en het afdekken van essentiële motieven in de aan de verzoekende partij overgemaakte versie van het gunningsverslag schond de formele motiveringsplicht.
Schorsing gunning renovatie brandweerkazerne wegens onzorgvuldig prijsonderzoek — gemeente onderzocht prijsverantwoording niet in haar geheel en verwierp offerte op feitelijk onjuiste gronden
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning van de werken voor de renovatie en uitbreiding van de brandweerkazerne en het gemeentemagazijn van Sint-Gillis-Waas, omdat de gemeente de door de verzoekende partij verstrekte prijsverantwoording niet met de vereiste zorgvuldigheid heeft onderzocht en haar offerte op feitelijk en juridisch onvoldoende gemotiveerde gronden nietig heeft verklaard.
Wie perceel 1 al gewonnen heeft, kan de gunning zien verdampen — artikel 85 laat de aanbesteder gewoon herbeginnen.
De Raad van State verwerpt de UDN van de oorspronkelijke winnaar tegen de intrekking en stopzetting van de procedure: artikel 85 van de Wet Overheidsopdrachten geeft de aanbesteder ruime beoordelingsbevoegdheid om zijn gunningsbeslissing in te trekken en de procedure te herbeginnen, ook zonder bewezen onregelmatigheid in de voorgaande fasen.
Een korting van 37% 'nagekeken' met één standaardzin? Dat is geen prijsonderzoek.
De Raad van State schorst een gunning omdat het Waals Gewest de rabais van 30 tot 40% op het gecombineerde bod van de winnaar niet concreet heeft geverifieerd — de motivering 'na nazicht zijn de prijzen normaal en aanvaardbaar' wordt weggezet als een clausule van stijl.
Van +96.000 euro raming naar een offerte van -8.000 euro: 'marktevolutie' volstaat niet als prijsverantwoording
IDELUX gunde de valorisatie van compost CUA aan Valodirect voor een négatieve prijs van -8.000 euro, hoewel de opdracht door IDELUX zelf op +96.000 euro was geraamd — de Raad van State schorst omdat de motivering zich beperkte tot algemene vaststellingen over een evoluerende markt, zonder concreet te verklaren hoe de winnende inschrijver bij deze specifieke volumes effectief winstgevend kan werken.
Verwerping vordering tegen portfoliobeoordeling in getrapt systeem — motivering concreet genoeg, geen recht op motieven van de motieven
De Raad van State verwerpt de vordering van een grafisch ontwerper tegen zijn uitsluiting uit de pool van freelance partners van de Stad Antwerpen, omdat de kwalitatieve portfoliobeoordeling (35% bij een drempel van 65%) voldoende concreet was gemotiveerd en het loutere tegenspreken van de beoordeling het vermoeden van wettigheid niet weerlegde.
Optimistisch hergebruik gronden (60%) zonder kosten zeefwerk of grondverbetering verantwoordt abnormaal lage grondverzetprijzen niet
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de wering van een offerte voor riolerings- en wegeniswerken omdat de prijsverantwoording voor de totaalprijs en elf grondverzetposten terecht niet werd aanvaard: de inschrijver ging uit van een onvoldoende onderbouwd hergebruikpercentage van 60% zonder kosten voor zeefwerk of grondverbetering.
Een prijs van 0 euro is altijd verdacht, 1 euro meestal niet — en dat verschil rechtvaardigt verschillende onderzoeken
De Raad van State verwerpt de uiterst dringende schorsing: dat Bruxelles-Propreté de offerte van gerechtsdeurwaarder M.L. (met vier posten op 0 €) heeft uitgesloten via het strenge prijsonderzoek van artikel 36 en de offerte van Exelia-Alterius (met posten van 1 € en 15 € per dossier) via de lichtere verificatie van artikel 35, is géén ongelijke behandeling: 0 € is volgens vaste rechtspraak altijd een schijnbaar abnormale prijs, 1 € niet noodzakelijk.
Intrekking gunning en niet-plaatsing videoraamovereenkomst: financieel motief volstaat, verwijzing naar verkeerde entiteit is overtollig motief, geen gerechtvaardigd vertrouwen zonder gesloten overeenkomst
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep tegen de beslissing tot niet-plaatsing van een raamovereenkomst voor videodiensten, omdat het financieel-economisch motief (aansluiting bij een bestaande raamovereenkomst) wettig is, de foutieve verwijzing naar 'Het Facilitair Bedrijf' in plaats van het Departement Kanselarij en Buitenlandse Zaken een overtollig motief betreft, en de begunstigde inschrijver geen gerechtvaardigd vertrouwen kan ontlenen aan een gunningsbeslissing zonder gesloten overeenkomst.
Vijf forfaitaire posten per perceel voor takeldiensten volstaat: professionele inschrijver kan gemiddelde prijs berekenen op basis van sectorkennis
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een opdracht voor takeldiensten omdat de aanbestedende overheid een ruime beoordelingsbevoegdheid heeft bij het opstellen van de inventaris, de opsplitsing in vijf forfaitaire posten per perceel niet ongebruikelijk is in de sector, en een professionele dienstverlener een verantwoorde gemiddelde prijs moet kunnen berekenen.
Prijsverantwoording kantelbare palen NMBS doorstaat toets: wettelijk vermoeden abnormale prijzen geldt niet bij vereenvoudigde onderhandelingsprocedure
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing omdat het wettelijk vermoeden van abnormale prijzen uit artikel 44, §4 KB 18 juni 2017 niet van toepassing is op de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure, en de NMBS de prijsverantwoording van de gegunde tijdelijke maatschap voor multifunctionele kantelbare palen zorgvuldig heeft onderzocht en op draagkrachtige motieven heeft aanvaard.
Tweede vordering kantelbare palen NMBS verworpen: onderscheid onderhandeling en prijsverantwoording, selectief bijzonder prijsonderzoek toegestaan
De Raad van State verwerpt ook de vordering van een andere inschrijver tegen dezelfde NMBS-gunning voor kantelbare palen, met verduidelijking dat een prijsverantwoording geen onderhandeling is, het bijzonder prijsonderzoek selectief op de eerst gerangschikte mag worden toegepast, en herhaalde bevraging is toegestaan.
Schorsing papierraamovereenkomst: herkomstcertificaat dekt niet alle aangeboden papiersoorten
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor milieuvriendelijk kantoorpapier omdat de aanbestedende overheid onzorgvuldig heeft onderzocht of het ingediende certificaat 'Origine France Garantie' alle specifieke papiersoorten in de offerte van de gekozen inschrijver dekte, terwijl minstens één papiersoort in Brazilië wordt geproduceerd.
Tweede ronde, andere uitkomst: hoe een aanbesteder na een eerste schorsing dezelfde opdracht solide kan toewijzen
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van A2 tegen de hertoewijzing aan KRINKELS van een SOFICO-onderhoudsopdracht voor autosnelwegen, omdat SOFICO ditmaal een concrete prijsverificatie en een verantwoorde inventarisreorganisatie kon voorleggen — een schoolvoorbeeld van hoe een aanbestedende overheid leert van een eerste schorsing.
Subcriteria die pas bij de evaluatie opduiken? Dat kan — maar alleen onder strikte EU-voorwaarden, en de aanklager moet de schending concreet aantonen
De Raad van State verwerpt het beroep van reiniger ACTIVA tegen de gunning van vijf percelen schoonmaak van militaire kwartieren aan ISS en Cleaning Masters: de delegatie van bevoegdheid aan de kolonel was legitiem, het gebruik van niet vooraf gepondereerde sub-sub-criteria voldeed aan de EU-rechtspraak, en ACTIVA toonde geen concrete beoordelingsfout aan.
Een kneuterige "réponse jugée satisfaisante" per post: kostprijs 75.879,99 euro schadevergoeding
De Raad van State kent POLYMAT SAV 75.879,99 euro schadevergoeding toe – 10% van zijn offerte – omdat de Résidence Préfleuri de prijsrechtvaardigingen van de winnaar GBM heeft goedgekeurd met niet meer dan "la réponse a été jugée satisfaisante" voor elke post.
Beroep doen op onderaannemers? Lever dan óók hun fiscale en sociale documenten – anders sneuvel je aan de selectie
De Raad van State verwerpt het beroep van maskerproducent L.I. DECOR tegen zijn uitsluiting door de Franse Gemeenschap: wie zich beroept op de capaciteit van derden in een coronamaskeropdracht moest ook voor die derden aantonen dat ze geen sociale of fiscale schulden hadden.
Stil blijven na een schorsing kost COCOF de opdracht: de COCOF vroeg geen voortzetting en de geschorste gunning werd zonder bijkomend debat vernietigd
Omdat de COCOF na het schorsingsarrest binnen dertig dagen geen voortzetting van de procedure vroeg, vernietigt de Raad van State de gunning aan TPF Utilities automatisch via de verkorte procedure — de onduidelijke bestekclausules over de opheffing van bestaande non-conformiteiten wegen definitief in het nadeel van de aanbestedende overheid.
UDN ingediend, opdrachtgever trekt zijn gunning in — de inschrijver wint procedureel, maar met verlaagde rechtsplegingsvergoeding
Nadat ARTES TWT/Roegiers op 6 februari 2024 een UDN-schorsing en annulatieberoep indienen tegen de gunning aan DHERTE (21,16 miljoen euro, perceel 1 bouw van de Pôle scolaire des Grands Prés), trekt de Provincie Henegouwen op 8 februari 2024 haar beslissing in — resultaat: beroep zonder voorwerp, ARTES krijgt 770 euro rechtsplegingsvergoeding (geen verhoging want de intrekking is geen annulatie).
De winnaar bevestigt per mail dat 3 weken levertijd haalbaar is — en dat moet volstaan? De Raad van State schorst.
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de BPOST-gunning van een raamovereenkomst voor LED-mutsen aan Prosafco, omdat BPOST het realistische karakter van de 3-weken leveringstermijn (gunningscriterium) enkel heeft gecontroleerd door Prosafco om bevestiging te vragen — zonder concrete onderbouwing te eisen en zonder deze verificatie in de gunningsmotivering te verwerken.
Een post van 0 euro? Dat is niet automatisch een onregelmatige offerte — de aanbesteder moet éérst bewijzen dat die post meetelt
De Raad van State schorst de afwijzing van een offerte waarin één post (stalen bevestigingsbeugels voor brandblussers) op 0 euro stond, omdat La Sambrienne niet motiveerde waarom die post niet-verwaarloosbaar was en niet aanduidde welke concrete eis uit het bestek de offerte zou schenden.
Een prijsonderzoek vier weken ná de gunningsbeslissing telt niet — zelfs niet als het verschil tussen twee offertes 5,2 miljoen euro bedraagt
De Raad van State schorst een NIRAS-gunning van 13,8 miljoen euro voor saneringswerken aan radioactief beton omdat het enige spoor van een prijsonderzoek op de BAFO's een e-mail van Tractebel van 29 juli 2024 was — een maand ná de gunningsbeslissing van 28 juni.
Een tijdelijke maatschap met 'twee klasse-5 erkenningen' wordt niet automatisch klasse 6: categorie D en ondercategorie D1 tellen niet samen
De Raad van State schorst een ILVO-gunning van 3,78 miljoen euro voor de bouw van pluimveestallen omdat één van de twee deelgenoten enkel erkend was in ondercategorie D1 — niet in hoofdcategorie D — waardoor de 'optelsom' die leidt tot klasse 6 via artikel 11 §2 Wet 20/03/1991 niet opgaat.
Twee zelfstandige weigeringsmotieven: wie er slechts één aanvalt, heeft geen belang — zelfs niet bij een potentieel correct middel
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing tegen de niet-selectie van SM Constructel voor de slimme meters-opdracht van RESA/ORES omdat de verzoeksters één van de twee zelfstandige weigeringsmotieven — het ontbreken van een VCA-certificaat bij Modal — niet hebben betwist, waardoor het bestreden besluit op dat niet-aangevochten motief alleen kan blijven staan.
Als je aan iedereen dezelfde vraag stelt, is het geen ongelijke behandeling — zelfs als maar één inschrijver zijn offerte moet aanpassen
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Neovision tegen de gunning aan Ecubel van gereconditioneerde laptops voor Luikse provinciescholen, want de Provincie Luik mocht in een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking onder de Europese drempel artikel 76 §5 KB 18/04/2017 toepassen om Ecubels offerte te laten rechtzetten — op voorwaarde dat zij tegelijk álle inschrijvers dezelfde verduidelijkingsvraag stelde, wat ook gebeurd is.
BAFO 'met het oog op betere prijzen': je mag als aanbesteder feedback overslaan — je enige bod is je enige bod
De Raad van State bevestigt dat een aanbestedende overheid in een mededingingsprocedure met onderhandeling perfect mag kiezen om géén feedback te geven op de initiële offertes en uitsluitend een BAFO 'voor betere prijzen' te vragen, zelfs wanneer één inschrijver veel beter scoort op kwaliteit en de andere veel beter op prijs — 'onderhandelen' is geen tweede kans om je offerte om te gooien.
Twee kleine Excel-tabbladen met '42 uur inbegrepen' kosten je de Wereldtentoonstelling — en het ontbrekende offerteformulier van je concurrent doet dat niet
De Raad van State verwerpt de UDN van consortium Voysu tegen de gunning van het Belgisch paviljoen op Expo Osaka 2025 aan Dirty Monitor, omdat BelExpo gelijk had om Voysus BAFO weg te werpen wegens twee toegevoegde Excel-tabbladen die 'tot 2 correctierondes' en 'tot 42 uur inbegrepen' vermelden — terwijl het offerteformulier dat Dirty Monitor vergat boven te halen geen substantiële onregelmatigheid was en achteraf mocht worden opgevraagd op grond van artikel 66 §3 Wet Overheidsopdrachten.
'De prijzen zijn onderzocht en als normaal bevonden' is geen motivering — vertrouwelijkheid is geen alibi om het prijsonderzoek in zwijgen te hullen
De Raad van State schorst de gunning van een 3,5 miljoen euro grote invorderingsopdracht van SWDE en CILE aan gerechtsdeurwaarder Étude Bordet, omdat de aanbestedende overheid bij zes van de zeven offertes 'schijnbaar abnormale prijzen' detecteerde maar in haar gunningsverslag enkel een stijlclausule opnam ('prijzen jugés normaux et acceptables'), en bovendien vier offertes identiek 38/40 scoorde op de methodologie-criterium met exact dezelfde beschrijving — terwijl niet werd aangetoond waarom deze offertes niet te onderscheiden zijn.
Werken 'in de buurt van een rivier' zijn niet vergelijkbaar met oevermuurbouw — ook niet als de stakeholders en het waterbeheer identiek zijn
De Raad van State verwerpt de schorsing: SPI mocht stellen dat zinkschachten onder de Ourthe geen 'vergelijkbare werken' zijn met de bouw van een kaaimuur langs een waterloop, ook al speelden beide werven zich af bij hetzelfde type cours d'eau.
De evaluatiemethodologie mag pás in de gunningsbeslissing verschijnen — en een offerte met '…' in de lijst kost u punten
De Raad van State verwerpt het beroep: het Gewest hoefde zijn evaluatiemethodologie niet op voorhand te delen, en de onduidelijkheden in de offerte van Production (niet-exhaustieve formatenlijst, externe DTP-graficus van onduidelijke kostenstatus, hotline tegen aparte tarifering) rechtvaardigen de puntenaftrek.
Een tijdelijke vereniging kan een ontbrekende wettelijke erkenning niet 'lenen' van de vergunde partner
De Raad van State verwerpt de schorsing: wanneer een opdracht gereguleerde activiteiten viseert zoals bewakingsdiensten, moet elk lid van een tijdelijke vereniging de wettelijk vereiste vergunning persoonlijk bezitten — beroep op de capaciteit van een derde is voor zulke 'autorisations spécifiques' uitgesloten.
"We willen de modaliteiten herzien" is geen geldige motivering om van gunning af te zien
De Raad van State schorst de beslissing van het Waals Gewest om vijf pellet-percelen van een MEBAR-opdracht in te trekken en te herstarten, omdat de motivering — een zinnetje dat verwijst naar een eerder schorsingsarrest en "het herzien van de gunningsmodaliteiten" — onvoldoende is om te controleren of de echte redenen pertinent en aanvaardbaar zijn.
Belangenconflict op papier, geen schade in de praktijk: waarom een vroegere werkgever uitsluiten een belangenconflict-middel afsnijdt
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Umami Catering tegen de toekenning van cateringpercelen voor Fedasil-opvangcentra, omdat zij geen belang aantoont bij het belangenconflict-middel: de vroegere werkgever van de betwiste medewerker werd sowieso uitgesloten wegens foute btw-tarieven, en de andere medewerker had geen toegang tot de offertes.
Vordering e-bikes leverancier tegen stopzetting raamovereenkomst Genk verworpen wegens laattijdigheid
Vordering verworpen: Bezõe's UDN-vordering tegen de stopzetting door Genk van de raamovereenkomst voor elektrische fietsen is laattijdig — de termijn van vijftien dagen begint te lopen vanaf de verzending van de aangetekende brief, niet vanaf de ontvangst. Ten overvloede oordeelt de Raad dat budgettaire beperkingen geldige motieven vormen voor stopzetting.
La FWB peut valablement renoncer au marché SEPPT après avoir constaté que les deux offres sont irrégulières
Demande rejetée : la FWB a pu valablement renoncer à l'attribution du marché SEPPT après avoir, dans une troisième décision suffisamment motivée, constaté que l'offre de Cohezio était, comme celle de CESI, affectée d'une irrégularité substantielle et que le critère d'attribution litigieux devait être revu.
RESA ne peut pas arrêter la procédure de marché d'entretien des espaces verts sans motifs solides
Suspension ordonnée : RESA a arrêté une procédure d'attribution de marché d'entretien des espaces verts sur base de motifs insuffisants, inexacts et contradictoires avec le dossier administratif.
Lage prijzen bevragen mag niet beperkt blijven tot cijfers — je moet ook de naleving van milieu-, sociaal- en arbeidsrecht controleren
De Raad van State schorst de gunning aan Vanheede Propreté van een afvalophalingsopdracht van 25 miljoen euro omdat Intradel, nadat zij de prijzen als verdacht laag had beschouwd, enkel verwees naar attesten in de offerte en nooit concreet verifieerde of de lage prijzen verenigbaar waren met milieu-, sociaal- en arbeidswetgeving.
Technische verschillen opsommen en vervolgens iedereen 24 op 30 geven: zo neutraliseer je je eigen kwaliteitscriterium
De Raad van State vernietigt de gunning van een kunstgrasveld omdat de opdrachtgever in het gunningsverslag duidelijke technische verschillen tussen de drie offertes opsomde, maar vervolgens alle drie een identieke score van 24 op 30 gaf voor 'kwaliteit' — en voor 'garanties' slechts een verschil van 0,5 punt toekende ondanks verschillen tot 10 jaar in garantietermijnen.
Een te hoge prijs is net zo verdacht als een te lage — het prijsonderzoek moet beide richtingen op
De Raad van State schorst de gunning van het project/construction management voor het nieuwe Vivalia-ziekenhuis aan ATIS omdat Vivalia alleen bij lage prijzen kritische vragen stelde, terwijl de winnende offerte op verschillende posten zeer hoog lag zonder dat die afwijking ooit werd bevraagd.
Gemeente Westerlo moet eenheidsprijzen grondig onderzoeken bij bouw afscheidspaviljoenen
Schorsing bevolen: gemeente Westerlo onderzocht bij de gunning van afscheidspaviljoenen op begraafplaatsen enkel de totaalprijzen maar niet de eenheidsprijzen, ondanks grote afwijkingspercentages per post.
Stad Kortrijk mag waterzuivering gunnen op basis van totaalscore bij DBM-opdracht
Vordering verworpen: stad Kortrijk gunde een DBM-opdracht voor decentrale waterzuivering terecht aan BelleAqua op basis van de beste totaalscore, waarbij deelaspecten bij gunningscriteria geen afzonderlijk gewogen subgunningscriteria vormen.
Je bestek is geschorst wegens gebrekkige motivering? Je hoeft de lat niet lager te leggen — je moet alleen beter uitleggen waarom ze zo hoog ligt
Nadat de Raad van State het eerste bestek voor het 21 juli-feest schorste wegens ontoereikende motivering van de omzet-eis, mocht de Kanselarij vier dagen later een nieuw bestek lanceren met exact dezelfde verhoogde eisen — want het gezag van gewijsde van een schorsingsarrest verhindert niet dat je dezelfde beslissing neemt mits je de onwettigheid (de motivering) repareert.
Een opdrachtgever die je offerte 18 maanden op de plank laat liggen, mag nog steeds afzien van gunning — ook als de vertraging zijn eigen schuld is
De Raad van State verwerpt de UDN van Krinkels tegen SOFICO's beslissing om drie onderhoudsopdrachten voor wegbermen niet te gunnen: 18 maanden na opening was de verbintenistermijn verlopen, en artikel 85 van de wet 17/06/2016 geeft de aanbesteder dan een ruime discretionaire bevoegdheid om af te zien van gunning en een nieuwe procedure te starten — zelfs wanneer die tijd bij de aanbesteder zelf is blijven liggen.
Raad van State schorst gunning van opdracht voor vervanging houten kozijnen in Brusselse school wegens referentie buiten vijfjaarsperiode en gebrekkig prijsonderzoek
De Raad van State schorste bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning door de stad Brussel van een opdracht voor de vervanging van houten kozijnen in de Koningin Astrid school, omdat de gekozen inschrijver een referentie had voorgelegd die buiten de door het bestek vereiste vijfjaarsperiode viel en het algemeen prijsonderzoek niet door deugdelijke en zorgvuldige motieven was geschraagd.
Retrait décision d'attribution marché de recouvrement ARP : rejet UDN – les moyens ne critiquent que des motifs surabondants de la décision de retrait, pas les motifs portants relatifs au coût des avocats et au partage d'honoraires
Le Conseil d'État rejette la demande de suspension en extrême urgence d'un huissier de justice contre le retrait de la décision d'attribution du marché de conseils et gestion de contentieux en recouvrement de l'Agence Régionale pour la Propreté, parce que les premier et deuxième moyens ne critiquent que des motifs surabondants de la décision de retrait — relatifs aux quatre postes à zéro euro — sans contester les motifs portants — relatifs au coût des avocats non couvert et au partage d'honoraires contraire au KB du 30 novembre 1976 — et parce que le troisième moyen est dirigé contre une décision d'attribution future inexistante.
ICT-beheer Sint-Truiden: vernietiging – beoordelingsmethodiek met subcriteria en eigen puntenquotering niet vooraf vastgesteld, en regel van drie foutief toegepast waardoor verhouding gunningscriteria scheefgetrokken
De Raad van State vernietigt de gunningsbeslissing van de stad Sint-Truiden voor de opdracht ICT-beheer van infrastructuur, ondersteuning gebruikers en levering apparatuur, omdat de aanbestedende overheid een beoordelingsmethodiek hanteerde met subcriteria en een eigen puntenquotering op 10 punten per onderdeel die niet vooraf was vastgesteld noch in het bestek was aangekondigd, en omdat zij de score van de hoogst gerangschikte inschrijver voor het kwaliteitscriterium via de regel van drie herleidde naar 100%, waardoor de verhouding tussen de gunningscriteria volledig werd scheefgetrokken.
School Het Oogappeltje Wommelgem: vernietiging – detectiemethode abnormale prijzen niet verifieerbaar en prijsonderzoek geselecteerde posten onzorgvuldig
De Raad van State vernietigt voor de tweede maal de gunningsbeslissing van de gemeente Wommelgem voor de uitbreiding en verbouwing van basisschool Het Oogappeltje, omdat uit de voorgelegde stukken niet blijkt dat de detectie van abnormaal lijkende eenheidsprijzen overeenkomstig de door de aanbestedende overheid zelf vooropgestelde methode — met een 1%-regel en 30%/50%-drempels — werd uitgevoerd, en omdat het onderzoek van de wél geselecteerde posten niet voldeed aan de eisen van een normaal zorgvuldige aanbestedende overheid doordat abnormale eenheidsprijzen werden aanvaard op grond van vage en algemene vaststellingen zonder prijsverantwoording te vragen.
Erfpacht padelvelden Asphaltcosite Asse: vernietiging – beleidsdoelstellingen als beoordelingselementen onvoldoende duidelijk in bestek, waardoor bijna onbeperkte beoordelingsvrijheid
De Raad van State vernietigt de beslissing van de gemeenteraad van Asse om een erfpacht voor padelvelden op de Asphaltcosite te verlenen aan de gekozen inschrijvers, omdat het gunningscriterium 'maatschappelijk verantwoorde uitbating' (50 punten) verwees naar 'beleidsdoelstellingen' op een website die een meerjarenplanning van 191 pagina's bevatte met tientallen doelstellingen, actieplannen en acties, waaruit de verwerende partij voor het eerst in het verslag van nazicht een reeks beoordelingselementen selecteerde die als zodanig niet op de website terug te vinden waren, hetgeen de verwerende partij een bijna onbeperkte beoordelingsvrijheid verschafte en onvoldoende waarborgen bood tegen een willekeurige en discriminerende beoordeling van de offertes.
52% onder de raming en 35% onder de concurrent: 'geen abnormale prijs vastgesteld' is dan geen motivering
De Raad van State schorst de gunning van grafrestauratiewerken omdat de gemeente Zulte de opvallend lage prijs van de winnaar — 52,5% onder de raming en 34,7% onder de tweede inschrijver — in het gunningsverslag afdeed met de standaardzin 'geen abnormale totaalprijzen of eenheidsprijzen vastgesteld', zonder dat uit het dossier blijkt dat een werkelijk zorgvuldig algemeen prijsonderzoek plaatsvond.
Wachtdok Zandvliet: verwerping annulatieberoep – negatieve eenheidsprijzen voor afzet grond Rotterdam onvoldoende verantwoord, beoordelingsruimte aanbestedende overheid niet overschreden
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van de tijdelijke maatschap HYE–Boskalis tegen de gunningsbeslissing van De Vlaamse Waterweg voor de aanleg van een wachtdok te Zandvliet, omdat de negatieve eenheidsprijzen voor de afzet van grond in Rotterdam (-4 EUR/m³ en -5 EUR/m³ voor de posten 2 en 3 van het voorwaardelijk gedeelte 1) onvoldoende verantwoord waren — de bijstelling van een referentieprijs voor maaszand van 6,50 EUR/m³ naar 4 en 5 EUR/m³ wegens 'mindere kwaliteit' was niet nader gedetailleerd of geargumenteerd, en de aanbestedende overheid is met die beoordeling niet buiten haar beoordelingsruimte getreden.
Drempel omzetcriterium verdubbeld zonder uitleg? Dat is prima facie een ongerechtvaardigde rem op de mededinging
De Raad van State schorst de goedkeuring van het bestek voor de organisatie van de feestelijkheden van 21 juli omdat de Belgische Staat de minimumomzet plots verhoogde van cumulatief 2 miljoen euro over drie jaar naar 2 miljoen per jaar — zonder dat uit het administratief dossier een concrete, consistente motivering voor die verstrenging blijkt.
Defensie corrigeerde een Excel-fout in de winnende offerte zonder te zeggen welke — en die ene zwijgende asterisk kost de gunning
De Raad van State vernietigt de gunning door Defensie van een raamovereenkomst voor onderhoud aan de militaire zone Florennes omdat de gunningsbeslissing wel vermeldt dat het cijfer T van de winnaar werd 'gerectificeerd' van 107,36 naar 91,34, maar nergens uitlegt welke fout precies werd gecorrigeerd — de uitleg per e-mail achteraf kan dat motiveringsgebrek niet meer goedmaken.
Een teamlid voor 'akoestiek' eisen zonder enig selectiecriterium voor akoestiek: politiezone Getevallei moet de selectie overdoen
De Raad van State schorst de niet-selectie van LAVA Architecten voor de verbouwing van het politiegebouw in Tienen omdat de politiezone haar uitsloot wegens 'ontbrekend teamlid voor akoestiek en veiligheidscoördinatie' — terwijl de selectieleidraad voor die disciplines geen enkel selectiecriterium oplegde en LAVA als enkele rechtspersoon kandideerde, niet als combinatie.
Een 'senior' op je CV zonder jaartal: De Watergroep mag de score 'goed' geven in plaats van 'zeer goed'
De Raad van State verwerpt het beroep van D-Studio tegen de gunning van een BIM-raamovereenkomst aan BIM Plan: voor het kwaliteitscriterium 'Ervaring projectteam' (30 punten) mag een aanbesteder de offerte met 'goed' (10/30) waarderen wanneer concrete jaartallen op de CV's ontbreken — de label 'senior' op zich is geen bewijs.
Nettoyage de locaux administratifs ONSS : schorsing – le pouvoir adjudicateur doit examiner les mesures correctrices avant d'exclure, l'obligation de l'art. 70, §2 de signaler proactivement les mesures correctrices ne s'applique qu'avec mention expresse dans les documents du marché
Le Conseil d'État suspend la décision de l'ONSS d'exclure une entreprise de nettoyage de la procédure d'attribution du marché de nettoyage de locaux administratifs (trois lots, cahier des charges DE-468-2022), parce que l'ONSS a omis d'examiner les mesures correctrices proposées par le soumissionnaire et parce que l'obligation de signaler proactivement ces mesures au début de la procédure (art. 70, §2) ne s'applique que si les documents du marché y font expressément référence — le seul recours au DUME ne suffit pas.
Raamovereenkomst kabel- en bovenleidingswerken Antwerps tramnet: vernietiging wegens belangenconflict – ontwerper Tractebel als zusteronderneming van inschrijver Fabricom (beide Engie-dochters) met drie leden in beoordelingscommissie van zes
De Raad van State vernietigt de gunningsbeslissing van VVM De Lijn voor een raamovereenkomst voor kabel- en bovenleidingswerken voor het Antwerpse tramnet, omdat De Lijn als aanbestedende overheid haar actieve onderzoekplicht inzake belangenconflicten heeft miskend: de ontwerper Tractebel, die het bestek had opgesteld en met drie van de zes leden in de beoordelingscommissie was vertegenwoordigd, is een zusteronderneming van Fabricom — deelgenoot van de gekozen inschrijver tm Antwerpen Boven — aangezien beide (quasi 100 %) dochterondernemingen zijn van Engie met gemeenschappelijke bestuurders, wat minstens een schijn van partijdigheid oplevert.
Gestion et collecte des déchets ménagers à Etalle : schorsing – le critère 'considérations sociales' exigeant une 'note démontrant le caractère social de l'entreprise' est trop vague et confère une liberté de choix illimitée
Le Conseil d'État ordonne la suspension de la décision de la commune d'Etalle d'attribuer le marché de gestion et collecte des déchets ménagers 2024-2025 à la SCRL DURECO, parce que le second critère d'attribution 'Considérations sociales' (20 points), décrit uniquement comme une 'note de maximum une page A4 démontrant le caractère social de l'entreprise', est dépourvu de la clarté et de la précision requises par l'article 81 de la loi du 17 juin 2016 et confère au pouvoir adjudicateur une liberté inconditionnée de choix.
Construction d'une école à Jemeppe-sur-Sambre : deuxième schorsing – répondre à une demande de justification de prix en invoquant une erreur matérielle ne constitue pas une modification unilatérale de l'offre
Le Conseil d'État ordonne, pour la deuxième fois, la suspension de l'exécution de la décision de la Communauté française d'attribuer le marché de construction d'une école fondamentale à Jemeppe-sur-Sambre, parce que la partie adverse a commis une erreur manifeste d'appréciation en qualifiant d'irrégularité substantielle (modification unilatérale de l'offre) le fait que la requérante, en réponse à une demande de justification du prix du poste 71.11.1.a, a invoqué une erreur matérielle — une telle réponse ne constituant pas une modification de l'offre imputable à la requérante, d'autant que la partie adverse n'a elle-même pas procédé à la modification.
Accord-cadre maintenance du bâti : schorsing wegens ontoereikende prijsverificatie – verificatie op slechts 3 van 292 posten (minder dan 1 %) volstaat niet
Le Conseil d'État suspend la décision du Port de Bruxelles d'attribuer un accord-cadre de maintenance du bâti à l'entreprise IN ADVANCE, parce que l'entité adjudicatrice n'a vérifié les prix que sur 3 postes des 292 que comptait le bordereau — soit moins de 1 % — en excluant tous les postes jugés 'négligeables' (moins de 3 % du prix moyen global), alors que les articles 84 de la loi du 17 juin 2016 et 43 de l'AR du 18 juin 2017 imposent une vérification de l'ensemble des prix unitaires.
Systèmes d'arrêt d'aéronefs EREA/MAAS : irrégularité technique confirmée malgré offre identique acceptée dans un marché antérieur
Le Conseil rejette la demande de suspension contre la décision déclarant irrégulière l'offre d'APK-SCAMA pour la fourniture de systèmes d'arrêt d'aéronefs sur trois bases militaires, en confirmant que l'exigence de freinage automatique sans reconfiguration manuelle (spécification 6.3) n'est pas satisfaite, même si une offre identique avait été acceptée dans un marché antérieur similaire.
Takelen van voertuigen: omgevingsvergunning voor stallen van voertuigen omvat impliciet takeldiensten, digitale politieraad raakt niet de openbare orde
De Raad verwerpt het annulatieberoep tegen de gunning van een opdracht voor het takelen van voertuigen, omdat de omgevingsvergunning van de gekozen inschrijver een continue exploitatie toelaat die ook het takelen omvat, en omdat de digitale vergadering van de politieraad tijdens de coronapandemie de openbare orde niet raakt.
SEPPT : renonciation après suspension préalable — cinq motifs insuffisants, motivation renforcée exigée
Le Conseil suspend la décision de la Communauté française de renoncer à l'attribution d'un marché de service externe de prévention et de protection au travail, en constatant que les cinq motifs de renonciation sont inexacts, non pertinents ou insuffisamment motivés dans un contexte exigeant une motivation renforcée.
Evenementenhal Diksmuide: verbetering kommafout en opeenvolgende offertebedragen terecht
De Raad verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een evenementenhal en ondergrondse parkeergarage, omdat de verbetering van een materiële fout (verkeerd geplaatste komma) in de offerte van de begunstigde en de opeenvolgende wijzigingen van offertebedragen voldoende gemotiveerd en conform de regelgeving zijn.
Concession tennis : délégation au bureau exécutif validée, tous les moyens rejetés
Le Conseil rejette le recours en annulation contre l'attribution d'une concession de gestion tennistique, en validant la délégation de pouvoirs au bureau exécutif de la régie communale autonome et en écartant les griefs relatifs aux critères d'attribution et à la motivation.
Panneaux photovoltaïques : suspension pour irrégularité inexacte et capacité financière présumée
Le Conseil suspend la décision d'attribuer un marché de panneaux photovoltaïques à Cool Sun Energy et d'écarter l'offre de Klinkenberg comme substantiellement irrégulière, dès lors que les motifs de l'irrégularité sont inexacts et que la capacité financière de l'adjudicataire a été indûment présumée.
Annulation de l'attribution du marché de prévention au travail de la Ville de Verviers — l'adjudicataire a remis une note de 5 pages au lieu de 2, sans que l'irrégularité soit qualifiée ni motivée
Le Conseil d'État annule l'attribution du marché de services « Désignation d'un service externe de prévention et protection au travail » de la Ville de Verviers à SPMT ARISTA parce que le pouvoir adjudicateur a constaté que l'offre de l'adjudicataire comportait une note méthodologique de 5 pages A4 au lieu du maximum de 2 pages prescrit par le cahier des charges, mais n'a ni qualifié cette irrégularité de substantielle ou non substantielle, ni motivé sa décision de considérer l'offre comme régulière.
Wie bezoekattest signeert, moet ook de gevolgen dragen — ook als zijn eigen medewerker zich heeft vergist
De Raad van State schorst de gunning omdat Toit & Moi een inschrijver onregelmatig verklaarde voor een onvolledig plaatsbezoek, terwijl de aanbesteder zelf een attest van bezoek had ondertekend dat exact het tegenovergestelde bevestigde — en de gunningsbeslissing nergens uitlegt waarom dat attest plots geen gewicht meer had.
Een ongemotiveerde kennisgeving is geen ongemotiveerde beslissing — en dat verschil kost je je beroep
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de stopzetting van een takelopdracht omdat de bestreden beslissing zelf wel formeel gemotiveerd was, ook al kreeg de inschrijver pas vier maanden later inzage in die motieven — een laattijdigheid die enkel de kosten ten laste van de politiezone legt.
'We hebben dit jaar geen budget meer' is een geldig motief om een vierjarige raamovereenkomst te bevriezen
De Raad van State weigert de schorsing van de niet-gunningsbeslissing van een vierjarige raamovereenkomst voor hefbruggen, omdat het ontoereikende budget voor 2024 — waarin het zwaartepunt van de raamovereenkomst lag — een deugdelijk motief vormt om geen opdracht te sluiten, en omdat artikel 85 van de wet overheidsopdrachten aanbestedende overheden een ruime beoordelingsruimte geeft.
Gedeeltelijke vernietiging hermarketing domeinconcessies Genk-Zuid: stopzetting procedure gerechtvaardigd, maar nieuw minimaal overslagvolume van 20.800 ton per hectare niet onderbouwd
De Raad van State vernietigt de beslissing van De Vlaamse Waterweg om een nieuwe toewijzingsprocedure te organiseren voor domeinconcessies op het bedrijventerrein Genk-Zuid met een verplicht minimaal jaarlijks overslagvolume van 800 TEU of 20.800 ton per hectare, omdat het realistisch karakter van dit volume — bijna viermaal hoger dan het minimum voor het eerstelijnsperceel — niet is onderzocht, maar verwerpt het beroep tegen de beslissing tot stopzetting van de oorspronkelijke procedure.
Fietslease geschorst: drie beoordelingsfouten op kwaliteitscriterium overbruggen puntenverschil
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor operationele fietslease omdat de aanbesteder drie fouten maakte bij de beoordeling van het kwaliteitscriterium — een onredelijk minpunt voor verplicht onderhoud, een ongemotiveerd pluspunt voor sociale tewerkstelling, en een niet-vergelijkend pluspunt voor een kortingsbon — die samen het puntenverschil van 2,5 punten overbruggen.
Perte d'une chance indemnisée à 50 % : l'erreur de droit dans le rejet d'un certificat d'assurance n'est pas un vice purement formel
Le Conseil d'État accorde une indemnité réparatrice de 28.126,32 euros à un soumissionnaire évincé d'un marché de travaux, considérant que l'erreur de droit commise par le pouvoir adjudicateur — rejeter un certificat d'assurance au seul motif qu'il était daté après l'ouverture des offres — a entraîné une perte de chance de 50 % d'obtenir le marché.
Suspension partielle d'un marché de roulements ferroviaires : le délai minimal de dix jours s'applique aussi aux offres ultérieures dans les secteurs spéciaux
Le Conseil d'État suspend l'exécution de la décision d'attribution d'un marché de roulements ferroviaires (121 lots sur 404) car, d'une part, le délai de sept jours accordé pour le dépôt d'une troisième offre méconnaît le délai minimal de dix jours prévu par l'article 120, § 2, de la loi du 17 juin 2016 et, d'autre part, la motivation formelle de la décision est insuffisante tant sur le caractère substantiel de l'irrégularité reprochée à l'offre que sur la comparaison des offres par lot.
Vier paragrafen motivering die alleen herhalen 'het is een andere molecule' is geen motivering
Het CHU Luik schorst over een raamcontract van €138 miljoen voor anticancermedicatie omdat het de equivalente offerte van TEVA (lipegfilgrastim in plaats van pegfilgrastim) afwees zonder uit te leggen waarom twee moleculen die hetzelfde behandelingsdoel dienen, in dit geval niet equivalent zijn.
Twee verschillende referenties, twee identieke scores: dat moet je kunnen uitleggen
De Raad van State schorst de gunning omdat Idelux aan een referentie van 134 plaatsen én een referentie van 156 plaatsen exact dezelfde score (5/5) gaf, zonder enige uitleg — en omdat een verschil in dat ene subsubcriterium net groot genoeg was om de winnaar te wijzigen.
Bij meerdere onafhankelijke uitsluitingsmotieven moet je elk afzonderlijk aanvallen — anders is je beroep zinloos
Flying Group Holding viel enkel het facultatieve uitsluitingsmotief over Chinese banden aan, maar Defensie had nog twee andere — ongechallengde — motieven om hen niet te selecteren, en die volstonden om de niet-selectie overeind te houden.
Bestuurder-vennootschap, vaste vertegenwoordiger, lasthebber: Charleroi sloeg de hele keten over en kreeg de offerte verkeerd nietig verklaard
De stad Charleroi verklaarde de offerte van TAROS-TRBA nietig omdat ze de tekenbevoegdheid van de fysieke ondertekenaar 'niet kon bevestigen' — terwijl de keten van vennootschapsbestuurders, vaste vertegenwoordigers en volmachten gewoon in de bijlagen van de offerte stond.
Een aanbesteder die uw offerte 'kwijtraakt' – uw afgestempelde envelop redt u
Het OCMW van Sint-Agatha-Berchem gunde de levering van geneesmiddelen aan Pharma Force op grond van 'twee binnengekomen offertes' — terwijl Multipharma haar offerte tijdig had afgegeven, zoals bewezen door een afgestempelde envelop met datum en uur, en de Raad van State vernietigt de gunning.
Wie een offerte eerst onregelmatig verklaart en dan toch aanvaardt, moet méér uitleggen — niet minder
De Raad van State schorst de gunning van zes kunstgrasterreinen aan Sportinfrabouw omdat de gemeente Beveren, na eerst twee offertes substantieel onregelmatig te hebben verklaard, plots van mening veranderde zonder die ommekeer behoorlijk te motiveren.
Alleen punten meedelen voor het prijscriterium is motiveringsbedrog: zonder de percentages kan niemand controleren of je de regel van drie correct hebt toegepast
De Raad van State vernietigt via de verkorte procedure (art. 17 §6 gecoördineerde wetten) de beslissing van de STIB/MIVB van 3 mei 2023 om haar fiscale consultancy-opdracht te gunnen aan Forecast Consulting, omdat de gemotiveerde beslissing enkel de punten per inschrijver vermeldt voor het prijscriterium zonder de voorgestelde percentages en zonder toepassing van de vooropgestelde prijsformule.
Een aanbesteder mag een procedure afblazen en opnieuw beginnen — zelfs als dat jou je bijna-gewonnen gunning kost
De Raad van State verwerpt het beroep van Theis Marcel tegen SOFICO: een aanbestedende overheid heeft op grond van artikel 85 van de wet overheidsopdrachten een ruime discretionaire bevoegdheid om een procedure stop te zetten en te hervatten, zelfs nadat twee gunningen al geschorst werden en een concurrent als volgende in lijn staat.
Parallel arrest over lot 2 Spy: ook hier geldt de ruime bevoegdheid van de aanbesteder om af te zien en te herstarten
In dezelfde SOFICO-saga als arrest 258.032, maar voor lot 2 (district Spy), bevestigt de Raad van State dat Theis Marcel geen aanspraak kan maken op gunning: artikel 85 van de wet overheidsopdrachten laat de aanbesteder toe om de procedure af te blazen en te hervatten met een gecorrigeerd bestek.
De overheid communiceert alleen de 'eviction' — en verstopt de gunning in hetzelfde besluit. De Raad van State doorbreekt dit formalisme.
De Raad van State verwerpt de niet-ontvankelijkheidsexceptie van de Belgische Staat: wie als geviseerde inschrijver enkel het 'uitsluitingsbesluit' aanvecht dat hem werd meegedeeld, valt ook het bredere gunningsbesluit aan waarin die uitsluiting vervat zit — ook als de gunning zelf nooit werd gecommuniceerd.
Een eis uit een Europese verordening volstaat niet om een offerte 'substantieel onregelmatig' te verklaren — als het bestek niet zegt dat ze essentieel is, moet je dat zélf motiveren
De Raad van State schorst de gunning van een €Waals scholenfruit-marché aan Fresho omdat de Région wallonne Faway's offerte afwees wegens 'substantiële onregelmatigheid' (witloof in juni voorgesteld) zonder in haar gunningsbeslissing uit te leggen waarom de saisonnaliteits-eis een essentiële eis was — een beroep op de Europese verordening volstond niet, want het bestek kwalificeerde saisonnaliteit nergens als substantieel.
Software die 'nog moet aangepast worden' aan het TPST-platform van NMBS is geen substantiële onregelmatigheid — en het energieverbruik in de TCO-formule mag je niet meetellen bij de abnormaliteitstoets
De Raad van State verwerpt het beroep van Moser-Baer tegen de gunning aan Westerstrand van een raamovereenkomst van 4,57 miljoen euro voor industriële GPRS-klokken op de Belgische perrons, en wijst ook het verzoek tot schadevergoeding van 726.092,80 euro af.
'Zal moeten voldoen aan de eisen van het bestek' is geen besteksconforme offerte — het is een belofte voor later, en dus een substantiële onregelmatigheid
De Raad van State schorst in UDN de gunning door de Regie der Gebouwen van de raamovereenkomst voor detentiehuiscontainers aan de combinatie ALHO/Hendrickx/C2O omdat de winnende offerte voor het minimumvereiste 'Waterbeheer' geen enkele klasse en geen enkele informatie bevatte — de gunningsbeslissing erkende letterlijk dat ALHO 'zal moeten voldoen aan de eisen van het bestek', en de truc om dat als bijzondere uitvoeringsvoorwaarde te herkwalificeren overtuigde niet.
Een prijscontrole die enkel kijkt naar de globale offertesom is geen prijscontrole — eenheidsprijzen vallen niet stilzwijgend onder de noemer 'normaal'
De Raad van State schorst de gunning door het Charlerois Intercommunaal Ziekenhuis ISPPC van zijn medische-postcontract aan Postalia Belgium omdat het analyseverslag wel een vergelijking maakte van de globale offertesommen, maar uit niets in het dossier blijkt dat ook een concrete verificatie van de eenheidsprijzen werd doorgevoerd — een 'tout est normal'-formule in een nota van opmerkingen volstaat niet.
'Overheidsopdracht' in de titel, concessie in de feiten — alleen het tweede telt
De Raad van State verwerpt het beroep van LED AD tegen de gunning van een LED-borden-concessie aan Cityscreen omdat de stad de opdracht juridisch correct als concessie behandelde, ondanks de term 'overheidsopdracht' in de hoofding van de gunningsbeslissing.
Een gunningsbeslissing is geen contract — tot de sluiting kan de overheid altijd terugkrabbelen
De Raad van State bevestigt dat het Vlaamse Gewest haar gunningsbeslissing aan Zidis vijf maanden na kennisgeving mocht intrekken, omdat de overeenkomst nog niet was gesloten en artikel 85 van de wet overheidsopdrachten 2016 de overheid de bevoegdheid geeft de procedure op elk moment vóór sluiting stop te zetten — ongeacht onregelmatigheid.
Een prijsverantwoording mag in woorden — maar niet in clichés
De Raad van State schorst de gunning van de renbaanrenovatie van Bosvoorde aan Heyrman-De Roeck omdat Leefmilieu Brussel een prijsverantwoording aanvaardde die uit louter generieke elementen ('ervaring', 'samenwerking', 'CO2-reductie') bestond, zonder cijfermatige onderbouwing en zonder enige inhoudelijke evaluatie van de aanbestedende dienst zelf.
Mini-competitie binnen een raamovereenkomst? Een prijsplafond vervangt het prijsonderzoek niet
De Raad van State schorst de toewijzing van een IT-opdracht van 224.400 euro omdat het Waals Gewest geen prijsonderzoek deed bij de mini-competitie en de motivering van het kwaliteitscriterium zich beperkte tot het herhalen van de scoreschaal.
Wil je een technische evaluatie aanvechten? Reken eerst of je grieven het puntenverschil kunnen overbruggen — anders verlies je je belang
De Raad van State verwerpt het beroep van Frontforce tegen de gunning van een dispatching-software-opdracht aan BV Verdi: één onderdeel werd niet-ontvankelijk verklaard omdat een hypothetische herberekening uitwees dat het puntenverschil van 7,11 punten zelfs bij gegrond zijn van alle grieven niet kon worden overbrugd.
Vertrouwelijkheid is geen excuus om de beoordeling van de winnaar zwart te maken
De Raad van State schorst een gunning omdat de aanbestedende overheid in het gunningsverslag dat zij aan de niet-gekozen inschrijver bezorgde, bijna de volledige beoordeling van de winnaar onleesbaar had gemaakt — en pas tijdens de procedure de volledige versie indiende.
Een rekenfout aanvechten heeft geen zin als je de winnaar toch niet kunt inhalen
De Raad van State verwerpt een schorsingsvordering tegen de gunning van zeven elektrische dienstwagens omdat zelfs een fout in de afstandsberekening — waar de verzoeker mogelijk gelijk in had — niet zou volstaan om het puntenverschil van 16,59 punten te overbruggen.
Offerte weren wegens abnormale prijzen? Dan moet je óók schrijven waarom die posten 'niet verwaarloosbaar' zijn
De Raad van State schorst de gunning van een groenonderhoudsopdracht aan Eurogreen omdat Bruxelles Environnement wel in detail uitlegde waarom twee eenheidsprijzen van Krinkels abnormaal waren — één voorzag een tuinman die 11 voetbalvelden per dag maait — maar nergens in de communicatie motiveerde waarom die posten volgens art. 36 KB 18/04/2017 als 'niet verwaarloosbaar' moesten worden beschouwd.
Zes abnormaal lage prijzen, zes keer 'antwoord bevredigend' — dat is geen prijsonderzoek
De Raad van State vernietigt een gunning van 655.708 euro aan GBM omdat Résidence Préfleuri zes als abnormaal laag gedetecteerde prijzen afdeed met telkens dezelfde stijlzin 'la réponse a été jugée satisfaisante', zonder één aankoopbewijs of leverancierscatalogus op tafel te krijgen.
Wanneer twee inschrijvers in een markt met drie spelers plots dubbel zoveel partners claimen, moet je dat verifiëren — niet wegredeneren
De Raad van State schorst de gunning van een maaltijdcheques-opdracht aan Edenred omdat de Communauté française de spectaculair afwijkende cijfers van Edenred (39.103 vs 20.592 partners in Vlaanderen) klakkeloos overnam, terwijl de offerte zelf signalen gaf dat die cijfers MasterCard-handelaars omvatten zonder echt affiliatiecontract.
Een referentie 'sinds 1969' van losse opdrachten kan wél een 'langlopende opdracht/(raam)overeenkomst' zijn
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering tegen Stad Gent en aanvaardt dat 'Universiteit Gent — sinds 1969, voornamelijk studentenhomes, steeds losse opdrachten' kwalificeert als langlopende opdracht volgens het selectiecriterium uit het bestek.
Twee zustervennootschappen, één handtekening en een score van 5/10 op een schaal van 0-2-4-6-8-10: dubbele schorsing
De Raad van State schorst de gunning van een 6,7 miljoen euro accord-cadre voor politiebroeken aan Sioen Nederland omdat de federale politie de verbondenheid tussen Sioen NV en Sioen Nederland BV ontoereikend motiveerde, én omdat één concurrent (Seyntex) tussentijdse punten kreeg op een evaluatieschaal die enkel even punten voorzag.
Een mondelinge mededeling tijdens het plaatsbezoek wijzigt het bestek niet — en kan dus geen offerte onregelmatig maken
De Raad van State schorst de gunning van een asbestverwijderingsopdracht aan Laurenty omdat de Régie des Bâtiments SBMI's offerte uitsloot op grond van een mondelinge instructie tijdens het plaatsbezoek én de prijsrechtvaardiging slechts gedeeltelijk behandelde in de motivering.
Hetzelfde ADN-certificaat: bij de winnaar = extra ervaring, bij de verliezer = niets — dat houdt geen stand
De Raad van State schorst een gunning van De Vlaamse Waterweg omdat in de motivering van het kwaliteitscriterium dezelfde elementen (een ADN-certificaat, ervaring binnen de overheid, examencommissie-werk) bij de ene inschrijver positief wegen en bij de andere genegeerd worden, zonder dat het verschil ergens wordt uitgelegd.
Een offerte schrappen om één post van 0,12% van het totaal? Dan moet je écht uitleggen waarom dat 'substantieel' is
De Raad van State schorst de gunning van een fietspad in Seraing omdat de stad de offerte van Colas Belgium nietig verklaarde wegens één onregelmatige post van 0,12% van het offertebedrag, zonder ergens uit te leggen waarom die onregelmatigheid 'substantieel' was.
Wie zijn aankoopprijs in de huurprijs verstopt, schrijft zijn eigen offerte naar de prullenmand
De Raad van State verwerpt het beroep van Symobo: door zelf toe te geven dat ze 'om commerciële redenen' een deel van de aankoopprijs in de huurposten had verschoven, maakte ze haar offerte onvergelijkbaar met die van de concurrent — en dus substantieel onregelmatig.
Wat het bestek functioneel eist, is een minimumvereiste — ook als het woord 'verplicht' of 'module' nergens valt
De Raad van State verwerpt de schorsing: een tool die in het bestek 'native' moet kunnen analyseren tegen ISO 9001, 14001 en 45001 is een minimumvereiste in de zin van artikel 76 KB Plaatsing — wie die functionaliteit niet aantoont, levert een substantieel onregelmatige offerte, ook al sprak het bestek nooit over 'modules'.
Een octrooi-rapport van de winnaar inroepen is geen motivering — zelfs niet als het rapport vertrouwelijk is
De Raad van State schorst de gunning van AGSO Knokke-Heist omdat de aanbesteder een ernstig octrooi-bezwaar van een verliezende inschrijver wegmotiveerde met de loutere mededeling dat de winnaars 'met vertrouwen stellen' dat hun offerte niets schendt — zonder uit te leggen waarom hij hun rapport overtuigender vond.
In een onderhandelingsprocedure mag je regularisatie weigeren — maar dan moet uit het dossier blijken dát je het overwogen hebt
De Raad van State schorst de gunning van perceel 2 van de bewakingsopdracht La Louvière omdat de aanbesteder bij vaststelling van een 'abnormaal lage' prijs van Seris Security niet aantoonbaar heeft afgewogen of hij hem op grond van artikel 76, § 5, KB 18/04/2017 de kans tot regularisatie wou geven — een discretionaire bevoegdheid die wél effectief moet worden uitgeoefend.
'Het Bureau des prix heeft het bekeken' is geen prijscontrole — zeker niet als dat advies zelf om een eigen analyse vraagt
De Raad van State schorst een gunning van het Waalse Gewest aan Colas Belgium voor wegenwerken in Biercée omdat de aanbesteder zijn prijscontrole motiveerde met de loutere vermelding 'er is tussenkomst geweest van het Bureau des prix' — terwijl het advies van dat bureau zelf een voorbehoud maakte voor een 'eigen analyse' die nergens in het dossier terug te vinden is.
Een 'demande de précision' is geen prijsonderzoek — alleen bij effectief vermoeden van abnormale prijs wordt de CCT-toets verplicht
De Raad van State verwerpt de schorsing van de gunning van de bewakingsopdracht voor het station Namen aan Securitas: een verzoek aan een inschrijver om verschillen tussen tariefposten te verduidelijken telt niet als formeel prijsonderzoek in de zin van artikel 44 KB 18/06/2017 — en zonder dat onderzoek geldt geen verplichting om de naleving van loon- en CCT-verplichtingen te toetsen.
Een fles paracetamol van 100 ml is geen 100 ml stockageruimte — Swisslog vergeet het flesje, het luchtkussen en de verpakking en verliest een Charleroi ziekenhuis-contract
De Raad van State weigert de schorsing van de gunning van geautomatiseerde medicijnkasten voor het CHU Charleroi omdat Swisslog Healthcare in haar offerte de stockagecapaciteit had berekend op basis van het loutere volume van de medicijneninhoud — niet op basis van het volume van flesjes, ampullen en verpakking — waardoor zij voor één enkele kast prima facie drie laden te kort schoot.
Schoologo op de poetskledij is geen verborgen subgunningscriterium — drie keer hergunnen volstaat om dat te bevestigen
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van Iris Facility Solutions tegen GO! Scholengroep Huis 11: het beoordelen van 'personeelsbeleid', 'het dragen van het schoologo op de werkkledij' en 'verplichte opfrissingscursus' bij het gunningscriterium 'kwaliteitscontrole' levert geen verboden subgunningscriteria op zolang die elementen in het bestek vermeld stonden als aandachtspunten.
€1 miljoen goedkoper en tóch uitgesloten: vergeten verkeerssignalisatie in poste B.01.01 maakt het bod onregelmatig
De Raad van State bevestigt dat het Waalse Gewest de laagste inschrijver (€4,52M) terecht heeft uitgesloten omdat één belangrijke post in zijn prijsverantwoording de verplichte verkeerssignalisatie niet had meegerekend — en het mag tegelijk de winnaar (€5,80M) toelaten op basis van een korte maar concrete motivering.
Bedrijfsgeheim is geen vrijgeleide voor een stijlclausule bij abnormaal lage prijzen
De Raad van State schorst de gunning van twee NMBS-loten omdat de aanbestedende dienst zelf vaststelde dat de winnaar abnormaal lage prijzen leek aan te bieden, om uitleg vroeg, en die uitleg vervolgens afdeed met één zin in de gunningsbeslissing.
Korting voor meerderlot-toewijzing? Dan moet je drie keer rangschikken — niet één keer
De Raad van State schorst Idelux's gunning van negen ophaalpercelen aan Remondis omdat de intercommunale alle offertes vergeleek met één enkel referentiepunt (Remondis met korting) in plaats van per scenario apart te rangschikken — een rekenfout die de uitkomst in het voordeel van Remondis verschoof.
Een dienstenconcessie verplicht je niet tot een prijsonderzoek — ook niet als de prijzen sterk verschillen
De Raad van State verwerpt EMG's vordering tegen de Belgische Staat over de IPC-audiovisuele concessie en bevestigt expliciet dat noch de concessiewet, noch het zorgvuldigheids-, gelijkheids- of mededingingsbeginsel aanleiding geven tot een verplicht prijsonderzoek bij concessies — een belangrijk verschil met de overheidsopdrachtenregelgeving.
70 punten voor dienstverlening, 30 voor prijs bij een boekenaanbesteding: aanvaardbaar als de markt het rechtvaardigt
De Raad van State verwerpt het beroep van Standaard Boekhandel tegen de gunning aan Distri-Bib voor de boekenraamovereenkomst van de Antwerpse openbare bibliotheek, en aanvaardt dat dienstverlening 70 op 100 punten weegt omdat 85 procent van de leveringen onder de gereglementeerde boekenprijs valt.
De goedkoopste én meest kwalitatieve offerte verliest. De boosdoener: hoe het prijscriterium werd opgesplitst
De Raad van State verwerpt het beroep van Canon tegen de gunning van de Farys-printerpark-raamovereenkomst aan Ricoh, ondanks dat Canon zowel de globaal goedkoopste als de meest kwalitatieve offerte indiende — omdat Farys het prijscriterium splitste in drie subcriteria (toestellen 50%, beheersoftware 10%, bijkomende dienstverlening 5%) op basis van marktverkenning en behoeftepeiling, en de wegingen 'in redelijk verband' staan tot het vermoedelijk belang van de prestaties.
Brussels Leefmilieu bedacht een 'concurrentieel voordeel' dat de wet niet kent — de Raad schorst de heraanbesteding van het klimrotsendossier
De Raad van State schorst de beslissing van Bruxelles Environnement om af te zien van gunning en het marché 'Aménagements paysagers' van het Colombophiles-park te heraanbesteden, omdat de aanbestedende overheid drie juridische missers maakte: een afwijking van het bestek werd onterecht een 'variante' genoemd, een onregelmatigheid werd substantieel verklaard wegens een onbestaande categorie 'avantage concurrentiel', en een materiaalspecificatie (béton-résine) werd ten onrechte als merkverwijzing onder art. 53 gekwalificeerd.
Een jonge BV mag meedingen — maar als je hem selecteert, moet je expliciet uitleggen waarom je geen risico op discontinuïteit ziet
De Raad van State schorst de gunning van Sport Vlaanderens raamovereenkomst voor pop-up skateparken omdat de aanbesteder de keuze voor een BV die pas één boekjaar van elf maanden kon voorleggen — terwijl het bestek drie jaarrekeningen vroeg — afdeed met de bondige zin 'er is geen reden om aan te nemen dat de continuïteit niet kan worden gegarandeerd'.
Wie zegt 'geen ervaring in staatssteun' over een advocaat die staatssteun doceert, schrijft een tegenstrijdige motivering — en die wordt vernietigd
De Raad van State vernietigt de gunning van perceel 18 (staatssteun) van de Waalse raamovereenkomst voor advocatendiensten omdat de evaluatiecommissie schreef dat Lexings advocaat 'geen praktijkervaring in staatssteun' had, terwijl ze in dezelfde motivering erkende dat hij een universitair vak over economische aspecten van mededingingsrecht doceerde en lid was van een onderzoekscentrum dat staatssteun bestudeert.
Als je bestek onderaanneming toelaat en de inschrijver Bpost als onderaannemer voorstelt, kan je hem niet weren met 'u beschikt niet over de BIPT-vergunning'
De Raad van State vernietigt de gunning van Defensies meerjarige postdienstencontract aan Bpost omdat de offerte van Postalia Belgium als onregelmatig werd verklaard wegens het ontbreken van een BIPT-vergunning, terwijl die offerte expliciet Bpost als onderaannemer voor de distributie aanduidde — een mogelijkheid die het bestek zelf uitdrukkelijk openliet.
Une offre sans signe « moins » n'est pas un prix négatif — et le « clarifier » par e-mail après le rapport d'évaluation ne sauve pas l'attribution
Le Conseil d'État suspend l'attribution à Oxfam-Solidarité d'un marché de collecte et recyclage de textiles dans les recyparcs de BEP-Environnement parce que le pouvoir adjudicateur a attribué onze points à un prix de « 1 € » qu'il a traité comme négatif, alors que l'offre ne portait pas de signe « moins » et que la « confirmation » écrite par le soumissionnaire est arrivée cinq jours après le rapport d'examen sur lequel se fonde l'attribution.
Drie weken sneller dan de winnaar — en toch dezelfde 20/30: een bonusregeling voor vroegere oplevering die je niet toepast, kost je de gunning
De Raad van State vernietigt de gunning door Stad Halle van de vloervernieuwing van CC 't Vondel aan Phenix Group: het bestek bepaalde dat een vroegere oplevering 'een gunstige invloed' zou hebben op het criterium uitvoeringstermijn, maar de Stad gaf zowel Phenix Group als Stals en Zoon Parketvloeren — wier termijn drie weken korter was — een identieke score van 20 op 30 met als motivering 'valt perfect tussen [de] gevraagde termijn'.
BAFO via e-mail in plaats van e-Tendering: prima facie onwettig — maar wie zelf de e-mail neemt, kan er geen belang bij doen gelden
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van NV Spikes tegen de gunning aan BV Skyhaus van een ICT-opdracht voor de pseudonimisatie en automatische samenvatting van vonnissen en arresten — drie 'slimme' aanvallen (verkeerd gunningsbedrag, prijsbeoordelingsmethode, BAFO via e-mail) sneuvelen alle drie, en de RvS bevestigt en passant dat e-Tendering ook voor BAFO's verplicht is, ook al redt de aanbesteder zich hier op gebrek aan belang.
Een offerte 54% onder het gemiddelde wordt toch gegund — omdat de 15%-regel enkel de totaalprijs viseert, niet elke eenheidsprijs
De Raad van State weigert een UDN-schorsing van een Sofico-gunning aan Men At Work voor €456.120,80 — ook al lag die offerte 54% onder het gemiddelde — omdat artikel 36, §4 KB Plaatsing alleen verificatie van de totaalprijs eist en de aanbesteder daarbij over een ruime beoordelingsmarge beschikt.
Een tweede 'gemotiveerde beslissing' met de juiste cijfers erin redt de eerste niet
De STIB stuurde MoneyOak op 4 mei 2023 de gemotiveerde gunningsbeslissing met enkel de scores per inschrijver — en op 26 mei een 'volledige' versie mét de geboden percentages, toen het cassatieberoep al liep; de Raad van State schorst niettemin omdat de eerste versie de wettelijke beoordeling is.
Gevraagde simulatie van WC-vervanging redt offerte met coëfficiënt 0,2 voor plaatsing tegen prijsverantwoording
Imtech bood voor sanitaire werken in Brussel coëfficiënten van 0,2 tot 0,5 voor plaatsing — fors lager dan concurrenten — en compenseerde met een hogere coëfficiënt op materiaal; de Stad vroeg een simulatie voor concrete posten en aanvaardde de verantwoording, en de Raad van State volgt: bij een opdracht 'à bordereau de prix' is de combinatie van elementen wat telt, niet één enkel laag cijfer.
49% onder de raming en geen prijsverantwoording: een intern memo van twee bladzijden volstaat
Eqos Energie verloor van De Witte-Vandecaveye, die 27% onder het gemiddelde en 49% onder de raming bood — zonder dat de MIVB een prijsverantwoording vroeg; volgens de Raad volstond het interne memo dat marktschommelingen en historische prijzen analyseerde, zelfs zónder formele bevraging.
Een Apple-korting die enkel zinvol is in combinatie met een laptop: motivering achteraf telt niet
Hogeschool PXL gunde een Apple-aankoopopdracht aan Econocom omdat die voor één specifiek product een opvallend hoog kortingspercentage bood; de Raad schorst omdat het administratief dossier geen verklaring bevat — en de uitleg dat 'dat product enkel samen met een laptop wordt besteld' werd pas in de procedurenota's aangedragen.
21M€ versus 36M€ en 40M€: een prijs die met de raming overeenkomt is geen abnormale prijs — ook niet als de concurrenten het dubbele vragen
De NMBS gunt een 8-jarige raamovereenkomst voor ticketautomaten aan Conduent voor €21,4 miljoen terwijl Almex €36,2M en Scheidt&Bachmann €39,7M offreren — en de Raad weigert de schorsing in UDN omdat Almex één essentieel motief van de NMBS niet rechtstreeks heeft aangevallen: dat het bedrag van Conduent overeenkomt met de oorspronkelijke raming, en dat ene motief volstaat om elke schijn van abnormaliteit weg te nemen.
BNP downloadde, tekende met Adobe Sign en herupload — Financiën zei 'niet getekend', de Raad geeft BNP gelijk
BNP Paribas Fortis werd uit de procedure voor de federale betaalrekeningen geweerd omdat haar indieningsrapport niet rechtstreeks via e-tendering was ondertekend, maar gedownload, lokaal getekend met Adobe Sign door twee gevolmachtigden en terug opgeladen — een werkwijze die net als geldig staat beschreven in de officiële e-Tendering Handleiding van FOD BOSA, en die noch het KB plaatsing 2017 noch de selectieleidraad verbiedt.
Strikt voor de uitgesloten inschrijver, mild voor de winnaar — diezelfde regel kan een aanbesteder niet allebei tegelijk hanteren
De Raad van State schorst de gunning van Waalse rode-licht-flitscamera's omdat de Région wallonne de offerte van Jacops weerde wegens een technische detail-afwijking, maar tegelijkertijd de winnaar net boven de uitsluitingsdrempel scoorde voor een softwaredemonstratie die 'essentieel via PowerPoint' werd gegeven — terwijl het bestek een live-demo eiste op straffe van uitsluiting.
Onder de Europese drempel hoeft een aanbesteder geen prijsverantwoording te vragen — maar 'mag niet' en 'moet niet' zijn niet hetzelfde
De Raad van State schorst een gunning omdat de provincie Antwerpen de offerte van een eenmanszaak weerde wegens 'abnormaal lage uurprijs van €34,70', zonder de inschrijver eerst te bevragen — terwijl bij intellectuele diensten zonder vermoedelijke hoeveelheid in het bestek het loutere prijsverschil onvoldoende is om eenzijdig te besluiten dat een prijs 'onder de kostprijs' ligt.
Een 'abnormaal hoge' negatieve prijs is even verdacht als een abnormaal lage — IVAGO leerde dat het hard
De Raad van State schorst een textielinzamelopdracht omdat IVAGO de winnende bieding van 1 miljoen euro (in een opdracht waar inschrijvers betalen aan de overheid) accepteerde zonder cijfermatige onderbouwing, terwijl die prijs dubbel zo hoog was als wat dezelfde inschrijvers in vergelijkbare dossiers eerder boden.
Wat 'gelijkwaardige dimensies' betekent, staat in het bestek — niet in je hoofd: drie projecten met twee Cassegrain-antennes Ku/Ka van 6 meter is geen voorbeeld, het is de definitie
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van het Spaanse Indra Sistemas tegen haar uitsluiting bij de defensieopdracht voor satelliet-antennes (Singa IV): wanneer het bestek precies definieert wat 'projecten van gelijkwaardige dimensie' zijn, kan de inschrijver achteraf geen ruimere lezing inroepen op basis van zijn brede ervaring in dezelfde sector.
Wie inschrijver A wegstuurt voor een bepaald gebrek mag inschrijver B niet binnenlaten met exact hetzelfde gebrek
De Raad van State vernietigt de gunning van een Luikse opdracht omdat de stad de offerte van Genetec onregelmatig verklaarde wegens het ontbreken van een gedetailleerde kostennota voor veiligheidsmaatregelen, terwijl de winnende offerte van Yvan Paque op datzelfde punt enkel twee globale bedragen vermeldde — zonder enig detail.
Eenzijdig de prijsstructuur van een offerte herzien en het 'rectificatie van een rekenfout' noemen, werkt niet — artikel 34 dekt alleen fouten waarvan het gevolg tegen de bedoeling van de inschrijver indruist
De Raad van State schorst de gunning van het Charleroise marktcontract voor verhuur en onderhoud van werkkledij omdat de stad de prijzen van CWS Workwear eenzijdig 'rectificeerde' op grond van artikel 34 KB Plaatsing — terwijl de zogenaamde 'fout' niet leidde tot een resultaat tegen de wil van de inschrijver, en de stad bovendien niet de werkelijke bedoeling van CWS heeft nagestreefd, maar haar eigen conceptie van wat acceptabel was.
Tussen artikel 35 en artikel 36 KB Plaatsing zit een drempel: een toelichting die het algemeen prijsonderzoek vlot doorstaat, hoeft geen formele prijsverantwoording te worden
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering tegen de gunning van een architectuurstudieopdracht in Boom: een aanbestedende overheid die in het kader van het algemeen prijs- en kostenonderzoek (artikel 35) een toelichting krijgt en die — afdoende gemotiveerd — voldoende vindt, hoeft niet de zwaardere procedure van artikel 36 (formele prijsverantwoording) te starten.
Een prijsonderzoek dat in de gunningsbeslissing 'normaal' beweert en in het dossier dezelfde zin herhaalt, is geen prijsonderzoek
De Raad van State schorst de gunning van de Fedasil-cateringopdracht aan Aramark omdat de FOD Binnenlandse Zaken in de gunningsbeslissing enkel stelt dat de prijzen 'normaal' zijn en die motivering in de technische analyses slechts letterlijk herhaalt — terwijl Aramark voor perceel 2 ruim 15% onder de raming bood, en de Raad in het dossier geen enkel concreet spoor van een algemeen prijsonderzoek terugvindt.
Een prijsanalyse die enkel de duurdere offertes bespreekt, laat de winnaar buiten beeld — en wie de winnaar buiten beeld laat, mist de essentie van het prijsonderzoek
De Raad van State schorst de gunning van de revisor-opdracht van AViQ aan L&S Réviseurs omdat het gunningsverslag wel uitlegt waarom de duurdere offertes (RSM Inter Audit en de verzoeker) hoger lagen, maar geen woord wijdt aan de prijscontrole van de winnaar — terwijl AViQ zelf 25% indexatie had ingebouwd in de raming en de winnaar onder dat niveau bood.
Subsidiegever zegt nee — gunning ingetrokken — en de motivering 'gezien de brief van de subsidiegever' volstaat
De Raad van State verwerpt de UDN van Genetec tegen de intrekking van de Marche-en-Famenne-gunning voor LED-fietspadverlichting: een conflict met de Waalse subsidiërende overheid over het bestek is op zich een geldige reden voor de stad om de opdracht stop te zetten, en de gemeentebeslissing hoeft de redenen van de subsidiegever niet zelf te hernemen — een verwijzing naar de brief volstaat als 'motifs des motifs'.
Een gunningsverslag dat ook kritiek bevat op de winnaar is geen reden om de gunning te kelderen — wat telt is wat er mééstaat
De Raad van State verwerpt een UDN tegen de gunning van een architectuuropdracht voor een Schaarbeekse crèche: dat het gunningsverslag ook voorbehouden formuleert bij de winnaar, betekent niet dat zijn score van 4 op 5 onverantwoord is wanneer er daarnaast vijf concrete voordelen worden opgesomd die de offerte van de verzoekers niet biedt.
Klagen dat het bestek onwettig is én tegelijk eisen dat de opdracht jou wordt gegund — dat gaat niet samen
De Raad van State verwerpt een derde UDN-vordering tegen UZ Gent: nadat de aanbesteder zijn eerdere gunningen aan een concurrent intrekt en uiteindelijk de hele procedure stopzet om een fout in het bestek over RIZIV-terugbetaalbaarheid te herstellen, kunnen de inschrijvers die zélf op die fout hadden gewezen geen 'directe gunning' aan zich opeisen.
Een ingetrokken gunningsbeslissing bestaat juridisch niet meer — dus geen 'omslag in houding' om te motiveren
De Raad van State verwerpt de schorsing van een tweede gunningsbeslissing van Infrabel met als argument dat een aanbestedende dienst die zijn eerste beslissing intrekt en de offertes opnieuw onderzoekt, niet hoeft te motiveren waarom hij nu tot een andere conclusie komt — de eerste beslissing is met de intrekking retroactief verdwenen en kan dus geen referentiepunt meer zijn voor een 'revirement d'attitude'.
Als het bestek de gunning afhankelijk maakt van een homologatie 'vóór de gunning', is het ontbreken ervan automatisch een substantiële onregelmatigheid
De Raad van State verwerpt de schorsing van een opdracht voor 60.000 LED-armaturen voor de Luikse netbeheerder RESA: door in het bestek te schrijven dat het armatuurmodel 'vóór de gunning' de Synergrid-homologatie '005' moet hebben behaald, kwalificeerde het bestek deze eis zelf als minimaal en substantieel — Lightwell en Axioma kregen daarop geen vertrouwen, ook al hadden ze laagste prijs en waren ze uitgenodigd voor een BAFO.
Een prijs van 25% onder het gemiddelde overleeft — én de winnaar mag nadien nog 100.000 euro bijvragen na het verstrijken van de verbintenistermijn
De Raad van State verwerpt een UDN tegen de gunning van het Brugse kunstgrasveld aan Lesuco: een totaalprijs die 25% onder het gemiddelde ligt mag verantwoord worden met 'marktleiderschap, omzet en vakkennis', en wanneer de verbintenistermijn verstrijkt mag de winnaar prijsverhogingen wegens marktomstandigheden vragen zonder dat de andere inschrijvers de kans krijgen hun offerte te herzien.
Beslissen om niet te onderhandelen in een mededingingsprocedure met onderhandeling: alleen als je concreet bewijst dat de offertes aan je behoeften voldoen
De Raad van State schorst de beslissing van de gemeente Oudergem om de offerte van een architectenteam wegens een paginalimiet-overschrijding zonder meer te weren in een mededingingsprocedure met onderhandeling, omdat de gemeente nergens kan aantonen dat ze de regelmatige offertes effectief aan haar behoeften heeft getoetst voor ze besloot niet te onderhandelen.
Een natuursteen waar het bestek 'béton-résine' eist: Bruxelles-Environnement strafte de regelconforme inschrijver, beloonde de afwijker — en verloor de gunning
De Raad van State schorst de gunning van een park-heraanleg in Anderlecht (€4,2 miljoen) omdat de aanbestedende dienst de winnende inschrijver bonuspunten gaf voor een natuursteenrots, terwijl het bestek expliciet 'béton-résine' eiste — en zo de regelconforme concurrent met 1,68 punten verschil tweede maakte.
Op een toelichtingssessie 'het verkeerde product' demonstreren is geen onschuldige misser — Roba Pharma incasseerde er 22 punten verschil mee
De Raad van State verwerpt het schorsingsverzoek van Roba Pharma omdat de aanbestedende dienst de offerte voor twee percelen medicatiekasten van €2,6 miljoen plausibel slecht beoordeelde — onder meer omdat Roba Pharma haar toelichtingssessie grotendeels besteedde aan een product dat niet eens in de offerte zat.
Een wettelijk verplichte erkenning hoeft u niet bij offerte voor te leggen als het bestek het niet als selectiecriterium oplegt — ook niet voor het ledigen van septische putten
De Raad van State weigert de schorsing van de gunning aan TPRecup voor lot 3 (afvalophaling en septische putten) bij Spa-Francorchamps, en oordeelt dat de afwezigheid van de Waalse erkenning als ledigingsvergunning op het moment van de offerte geen onregelmatigheid oplevert wanneer noch de regelgeving noch het bestek dat als selectiecriterium oplegt.
Bij percelen mag de aanbesteder eisen dat uw referenties bij dát perceel passen — ook als het bestek dat niet expliciet zegt
De Raad van State weigert de schorsing van Spa-Francorchamps' beslissing om TPRecup voor loten 1 (pisteonderhoud) en 2 (reiniging interne wegen) niet te selecteren, omdat het redelijk is dat referenties relevant zijn voor het specifieke perceel — zelfs als het bestek geen onderscheid tussen percelen voorschrijft.
Een offerte als 'abnormale prijs' wegzetten kan niet wanneer die prijs volgens uw eigen rekenformule helemaal niet abnormaal is
De Raad van State oordeelt dat SOFICO de offerte van Sotraliège (€4,5 miljoen voor het ruimen van wachtbekkens in Luik) ten onrechte onregelmatig heeft verklaard wegens 'abnormale prijs', omdat de betwiste eenheidsprijzen volgens SOFICO's eigen wiskundige criteria niet abnormaal waren — maar hij weigert toch de schorsing wegens overstromingsrisico.
Wie de IRISnet3-opdracht van 12 jaar verloor, krijgt geen tweede kans in UDN — vijf moyens, allemaal 'niet ernstig'
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Proximus tegen de gunning van het IRISnet3-contract aan Orange Belgium: alle vijf de aangevoerde middelen — over zogenaamd onregelmatige gratis tools van de winnaar, abnormale prijsstructuur, regularisatieproblemen en evaluatie van kwalitatieve criteria — worden 'niet ernstig' bevonden.
Een vergeten controle van uitsluitingsgronden voor de bestuurders kan worden hersteld tijdens de procedure — en pakt het belang van de verzoeker af
De Raad van State verwerpt de schorsing van een 59-miljoen euro raamovereenkomst voor glasvezel naar Vlaamse scholen, waarbij verzoeker ontdekte dat de aanbesteder voor Telenet enkel het strafregister van de vennootschap had opgevraagd en niet van haar bestuurders zoals artikel 67 §1 lid 5 vereist — maar de aanbesteder had die uittreksels alsnog opgevraagd tijdens de procedure, waardoor verzoeker zijn belang bij dit middel verloor.
Bij 11 posten van je meetstaat 'inbegrepen' invullen kan rechtmatig zijn — als je elke clustering apart kan verantwoorden
De Raad van State verwerpt de UDN tegen de gunning van een nieuwbouw kleuterschool aan VMG-De Cock omdat de aanbesteder de elf 'inbegrepen' posten in de offerte van de winnaar prima facie correct heeft aanvaard nadat er per post een onderbouwde verantwoording was gegeven en het bestek voor geen van die posten een afzonderlijke prijs verplichtte.
Een eerdere gunningsbeslissing intrekken en doorschuiven naar de andere inschrijver? De motivering moet écht uitleggen waarom u van mening veranderde
De Raad van State schorst de tweede gunningsbeslissing van de stad Verviers omdat de motivering — een reeks 'stereotype formules' over de conformiteit van de offertes — niet aantoont dat de aanbesteder daadwerkelijk een nieuwe regelmatigheidscontrole heeft gedaan na het intrekken van haar eerste gunning, die juist gebaseerd was op de substantiële onregelmatigheid van diezelfde offerte.
Een 'vereiste optie' weert je offerte, een 'toegestane optie' niet — en wat het bestek niet als minimum oplegt, laat inschrijvers vrij hun aanpak te begrenzen
De Raad van State verwerpt de UDN van Siemens Mobility tegen de gunning van de Hermelijntram-revisie aan CAF (76,75 vs 70,94 op 100): CAF mocht zijn corrosiebehandeling beperken tot 20 m² licht roest per tram en 3 scheuren omdat het bestek geen minimumoppervlak oplegde, mocht zijn studie- en prototypefase laten overlappen omdat het bestek enkel een termijn van 40 dagen vooropstelde tussen documentatieset-voorlegging en prototypestart, en mocht een onvolledig anti-collisionsysteem aanbieden omdat dat een 'toegestane' (niet 'vereiste') optie was — en art. 56 §2 KB speciale sectoren 2017 sanctioneert daar enkel de optie, niet de basisofferte.
Een 'marché analogue' is niet automatisch een 'marché public', en wie een offerte 'irrégulière' noemt zonder het substantiële karakter te toetsen, motiveert niet — Vivalia ziet zijn gunning geschorst
De Raad van State schorst Vivalia's beslissing om C-Consult Advice te weren in de RHM-software-opdracht omdat Vivalia twee extra voorwaarden inlas die niet in het bestek stonden — referenties moesten van publieke (niet private) opdrachten komen en mochten geen software-update zijn — én bij de aangehaalde onregelmatigheid van de offerte het substantiële karakter niet onderzocht werd, met motivering die enkel steunt op telefoongesprekken zonder schriftelijk spoor in het administratief dossier.
Een puntenformule die scoreverschillen uitvergroot mag — zolang ze vooraf in het bestek staat
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de gunning van een Vlaamse postdienst-raamovereenkomst van €125 miljoen en oordeelt dat een bestek de score op een kwalitatief criterium mag herrekenen zodat de beste offerte 100% krijgt — ook al worden de puntenverschillen daardoor stevig uitvergroot.
Wie referenties laat aanvullen op grond van art. 66 §3, moet in zijn motivering tonen dat de aanvulling het drempelbedrag effectief haalt
De Raad van State vernietigt de gunning van de Charleroi-opdracht voor onderhoud van hoogspanningscabines omdat de stad twee concurrenten liet regulariseren bij de kwalitatieve selectie maar in haar motivering nergens narekent of de aangevulde referenties wel het vereiste drempelbedrag (50.000 € HTVA per jaar) bereiken.
Je 10/10 van vorig jaar geeft je geen recht op dezelfde score dit jaar
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Royal Eijkelkamp tegen de gunning van een waterkwaliteits-opdracht van € 465.850 aan Koenders Instruments — het feit dat de verzoeker bij een eerdere gelijkaardige opdracht 10/10 had gekregen op twee subcriteria en nu 9/10 en 8/10 krijgt, levert geen ernstig middel op.
Statutaire vertegenwoordiging is niet hetzelfde als 'dagelijks bestuur' — verwar die twee niet als je een offerte nietig wil verklaren
De Raad van State schorst de beslissing van Charleroi om de laagste offerte (€ 195.200) nietig te verklaren wegens 'onbewezen handtekeningsbevoegdheid', omdat de stad ten onrechte 'externe vertegenwoordigingsbevoegdheid' verwarde met 'dagelijks bestuur'.
Telenet biedt 50% goedkoper, Proximus eist een prijsonderzoek — de Raad: bij twee inschrijvers is goedkoop nog geen abnormaal
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Proximus tegen de gunning aan Telenet van een 5-jaars connectiviteitsraamovereenkomst van Belnet, omdat een prijsverschil van meer dan 50% en €5 miljoen niet automatisch op een abnormale prijs wijst — zeker niet als er slechts twee inschrijvers zijn en de winnaar zijn prijszetting grondig verantwoord heeft.
In een procédure négociée mag je de winnaar een ontbrekende elektronische handtekening laten herstellen — als je 'in pure opportuniteit' motiveert
ETNIC mocht een offerte zonder gekwalificeerde elektronische handtekening laten regulariseren door BONJOUR INC en haar daarna de Pix-promotiecampagne gunnen — de Raad oordeelt dat de korte motivering ('nous régularisons en pure opportunité') volstaat in een procédure négociée sans publication.
0,11 punten verschil op een DBM van honderden miljoenen — en de Raad volgt de aanbesteder
Twee zwaargewichten van de Belgische bouwsector botsten op de gunning van het nieuwe defensiehoofdkwartier; Futureproof Defence verloor met 0,11 punten op Be Defence en voerde vijf gronden van substantiële onregelmatigheid aan, maar de Raad oordeelde dat Defensie binnen zijn brede beoordelingsmarge bleef en wees alle middelen af.
'Prijzen werden waar nodig aangepast': drie woorden in een verslag van nazicht volstaan om de raamovereenkomst drukwerk van De Lijn te doen schorsen
De Raad van State schorst de gunning van de LijnCom-raamovereenkomst voor drukwerk en stickers op De Lijn-bussen aan 3Motion, omdat de aanbesteder na de prijsverantwoording enkele eenheidsprijzen van de winnaar had 'aangepast' — terwijl artikel 36, § 3 KB plaatsing 2017 maar drie keuzes biedt: offerte weren, offerte weren, of motiveren dat het bedrag niet abnormaal is.
De breedte-eis was voor Hilton 'cruciaal' en voor Vanderr een 'streefdoel' — zonder schriftelijk spoor moet De Lijn opnieuw
De Raad van State schorst de gunning van een bovenleidingwagen voor het Gentse tramnet aan Vanderr, omdat De Lijn de breedte-eis (2300 mm) eerst als 'cruciaal' bestempelde tegenover Hilton Engineering en later als een 'streefdoel' beschouwde voor Vanderr, zonder dat van die wijziging in behandeling enig schriftelijk spoor in het administratief dossier is terug te vinden.
'Oui / non / en ordre': vakjes in een tabel zijn geen motivering voor technische regelmatigheid — zeker niet als de Synergrid-homologatie wankelt
De Raad van State schorst de gunning van RESA's 10 miljoen-euro-opdracht voor 60.000 LED-armaturen aan Axioma-Lightwell en Schreder omdat het gunningsverslag de technische regelmatigheid van de winnende offertes enkel staaft met drie vakjes met 'non', 'non' en 'en ordre' — terwijl ter zitting bleek dat de driver in de winnende offerte niet dezelfde is als die waarmee de armatuur de Synergrid 005-homologatie verkreeg.
'Door de indiening van zijn offerte aanvaardt de inschrijver alle clausules van het bestek' — die clausule redt Janssen-Fritsen niet als ze zelf haar eigen betalingsvoorwaarden oplegt
De gunning van de sportvloeren van sporthal Heers wordt vernietigd omdat de winnende offerte van Janssen-Fritsen eigen betalingsvoorwaarden oplegde — 30% bij bestelling, 50% bij werfstart, 20% bij oplevering — terwijl het bestek een eenmalige betaling na voltooiing voorschreef, en de standaardclausule 'door indiening aanvaardt de inschrijver het bestek' die afwijking niet wegneemt.
33 x 48 x 81 cm met 10% tolerantie: een koffiemachine die tien centimeter te groot is, verandert wél het prijs- en onderhoudscriterium
Het CHR La Citadelle in Luik gunde een vijfjaars-raamovereenkomst voor koffie én 90 koffiemachines aan Illico, maar de Raad van State schorst de gunning omdat onduidelijk is welk machinemodel Illico precies aanbood, en omdat het geteste model de bestekse afmetingen met tien tot twintig procent overschreed zonder dat die afwijking werd gemotiveerd.
G4S verliest met 1,38 punten en krijgt drie 'minpunten' — de Raad ziet er twee die niet te onderscheiden zijn van die van de winnaar
De Raad van State schorst de gunning van de bewaking van de Zuidertoren aan Seris Security omdat de motivering van drie minpunten bij G4S — de zittende dienstverlener — niet verantwoordt waarom zij 3,5 punten minder scoorde dan de gekozen inschrijver, terwijl dezelfde zwaktes ook in de winnende offerte zaten.
Als vier van de vijf inschrijvers op exact dezelfde wijze van het RUP afwijken, ligt het probleem niet bij de inschrijvers
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning van het ontwerp en de bouw van het nieuwe zwembad Neptunus te Gent omdat TMVW pas na acht maanden onderhandelen de offertes van vier van de vijf inschrijvers substantieel onregelmatig verklaarde wegens een RUP-afwijking die het bestek zelf niet uitdrukkelijk uitsloot — en bovendien de in het bestek beloofde regularisatiekans weigerde.
Na een geslaagde schorsing trekt Luik de gunning in — en gunt bij de heropstart aan de oorspronkelijke verzoeker
De Raad van State stelt het annulatieberoep van Liège Dépannage et Services zonder voorwerp vast nadat de Stad Luik, na een geslaagde UDN-schorsing door diezelfde verzoeker, zijn gunning aan U.C. Automobiles introk, de procedure herstartte en uiteindelijk de opdracht aan Liège Dépannage gunde — maar kent de verzoeker wel 700 euro rechtsplegingsvergoeding toe.
'Rangschikking per perceel' kan ook betekenen 'globale rangschikking, daarna per perceel afgeleid' — en als je dat niet vooraf uitklaart, beslist de aanbesteder
De Raad van State verwerpt de schorsing van Universiteit Gent tegen de gunning van de VDAB-opdracht GLOW omdat het bestek toeliet dat alle 18 inschrijvers globaal werden gerangschikt — niet per perceel onderling — waardoor UGent in haar twee Oost-Vlaamse percelen verloor van organisaties die voor andere provincies hadden ingediend.
Vier Limburgse opleidingsspelers verloren al hun thuispercelen aan Randstad en Emino — en de Raad van State kan daar niets aan doen
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing van een consortium van vier Limburgse gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- en bemiddelingsdiensten tegen de gunning van de VDAB-opdracht GLOW omdat het bestek een globale rangschikking van alle 18 inschrijvers toeliet en omdat hun lokale verankering en 'evidence-based I care'-programma de aanbestedende overheid niet verplichten een hogere score toe te kennen.
Een 'NOK' die na bijvragen 'OK' wordt is niet automatisch een ongeoorloofde regularisatie — als het over selectie gaat, niet over de offerte zelf
De Raad van State verwerpt de schorsing van Coeman Repatriëring tegen de gunning aan Depannage Lybaert van het takelperceel Zuid-Oost, omdat de bijkomende inlichtingen die de aanbesteder vroeg over personeel, stelplaats en interventievoertuigen niet vielen onder de strenge regularisatieregels voor offertes, maar onder de soepelere regels voor het opvragen van bewijsstukken voor de technische bekwaamheid.
'Wij zijn de grootste zandhandelaar van Nederland' is geen prijsverantwoording
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Hye-Boskalis tegen de gunning van het wachtdok in Zandvliet aan Herbosch-Kiere–Hens: negatieve eenheidsprijzen van -€4 en -€5 per m³ voor afzet van baggerzand kun je niet onderbouwen met de marktpositie van Boskalis en één vergelijkingscontract uit een ander project — wie cruciaal afwijkt van de raming én van de concurrenten moet per post gedetailleerd cijferen.
De aanbesteder die Flowbird had 'gered' met een vraag, had zelf het gelijkheidsbeginsel geschonden
De Raad van State verwerpt de UDN van Flowbird tegen de gunning aan Be-Mobile van het Business Rules Engine-marché van Parking Brussels: een 'note technique' van vijf pagina's die op straffe van nietigheid is geëist, kun je niet vervangen door een Mémoire technique van 114 pagina's of een Vision hélicoptère van 14 pagina's — en de aanbesteder had Flowbird daarover juist géén vraag mogen stellen.
Voor je een UDN start: tel of je vijf beste kritieken samen het scoreverschil kunnen overbruggen — AGA viel 3,06 punten aan op een gat van 3,24
De Raad van State verwerpt de UDN van AGA tegen de gunning aan Modero van een achtjarige raamovereenkomst voor gerechtsdeurwaardersdiensten van de stad Antwerpen, omdat haar grieven over de pagina-limiet, de demo-duur en de motivering ofwel feitelijk onjuist zijn, ofwel — voor de motiveringskritiek — geen belang opleveren: het puntenverschil over de aangevochten vragen overstijgt het totale gat tussen de twee offertes niet.
Een concessie zonder geschreven criteria sneuvelt — ook al is ze vier jaar oud en is de tegenpartij stom blijven liggen
De Raad van State vernietigt via de verkorte procedure twee beslissingen waarmee de stad Dinant kades en aanlegsteigers op de Maas onder toeristische rederijen verdeelde, omdat geen enkel selectiecriterium of motief werd geformuleerd — en de stad zelfs niet om voortzetting van de procedure vroeg.
De winnaar bouwde zélf het kwaliteitskader waar het bestek op steunt — en moet daarom nog niet uitgesloten worden
De Raad van State weigert in extreme urgentie de schorsing van een gunning waarbij de winnaar (IPSO) eerder bij dezelfde overheid het kwaliteitsreferentiekader had opgesteld dat in het nieuwe bestek werd hergebruikt — omdat de verzoeker geen concreet mededingingsvoordeel kon aantonen.
Verzwijg uw vorige beëindigde opdracht en u verliest ook de volgende — ook al betwist u die beëindiging voor de rechter
De Raad van State weigert de schorsing van de uitsluiting van een architectenbureau door Toit & Moi op grond van een eerder door La Sambrienne eenzijdig beëindigd contract, omdat het bureau bij de offerte spontaan had moeten melden dat een vorige opdracht was geëindigd én zijn corrigerende maatregelen had moeten voorleggen — zelfs nu het de beëindiging zelf betwist voor de gewone rechter.
Een referentie 'behoort niet aan de kandidaat' — die zin is niet voldoende om hem uit te sluiten als hij steunt op de ervaring van zijn oprichter
De Raad van State schorst de niet-selectie door de stad Doornik van het architectenkantoor SEA voor de passerelle de l'Arche, omdat de motivering — twee referenties (La Belle Liégeoise, l'Enjambée à Namur) staan op naam van Greisch en behoren dus niet tot SEA — niet toelaat te begrijpen of de stad oordeelde dat de oprichter V.S. zich op die referenties niet kan beroepen, dan wel dat SEA zich niet kan beroepen op de ervaring van een van haar oprichters via een ander operator economique.
Een loonstrook bewijst niet waar je werknemer woont — en zonder die woonplaats houdt jouw 25-minuten aanrijtijd geen stand
De Raad van State verwerpt het schorsingsverzoek van Aquastructo tegen haar uitsluiting wegens onverantwoorde abnormaal lage prijzen voor zoutstrooien en sneeuwruimen in district Aarschot, omdat de loonstroken die ze als bewijs van snelle aanrijtijden voorlegde alleen de plaats van tewerkstelling vermelden — niet de woonplaats van de werknemers waaruit haar centrale ligging zou blijken.
Schrems II maakt elke gunning aan een Amerikaanse cloudpartner niet automatisch onregelmatig — als de DPO de doorgifte concreet heeft onderzocht houdt de gunning stand
De Raad van State verwerpt het tweede schorsingsverzoek tegen de gunning van de Vlaamse Mobiliteitscentrale aan ViaVan (dochter van een Amerikaans bedrijf, dat AWS gebruikt) omdat het Vlaams Gewest na een eerste schorsing zijn motivering heeft uitgebreid met een concreet onderzoek door de Functionaris voor Gegevensbescherming, en de stelling dat geen enkele aanvullende AVG-maatregel kan helpen — ook geen encryptie met sleutelbeheer in eigen hand — niet aannemelijk is.
Een score 'excellent' geven omdat een offerte beter is in 'minstens 3 domeinen' — maar nooit zeggen welke 3 — kost de gunning
De Raad van State schorst de gunning door Defensie van het meerjarig onderhoud van de militaire zone Florennes aan Krinkels omdat de motivering van de gunningsbeslissing wel kwalitatieve sterktes per inschrijver opsomt, maar niet toelaat te controleren of de toegekende score 'excellent' (gereserveerd voor offertes die beter zijn dan de andere in minstens 3 domeinen) effectief is toegekend volgens de aangekondigde evaluatiemethode.
Een bestek 'op maat van bpost' aanvechten lukt niet als de schade voortvloeit uit een clausule die je niet hebt aangevochten
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van routingdienstverlener Easypost tegen het bestek voor postdiensten van IPFBW omdat de geleden benadeling in werkelijkheid niet voortvloeit uit de cumulatieve verplichting om twee frankeermethodes (postzegel + frankeermachine) aan te bieden, maar uit de bredere bestekseis dat de aansluitende entiteiten zélf vooraf frankeren — een eis die Easypost niet als zodanig heeft bestreden.
Een prijs herhalen is geen prijs verantwoorden — Stad Kortrijk verliest haar HVAC-raamovereenkomst van vier jaar
De Raad van State vernietigt de gunning aan bvba Vergote door Stad Kortrijk omdat de stad een 'prijsverantwoording' aanvaardde die in feite enkel bestond uit een herhaling van de aangeboden prijs — een vast uurtarief van 45 EUR (21,19 % onder het gemiddelde) werd verantwoord met de zin 'ons regie tarief is 47 €/u voor particulieren, doordat wij hier constant iemand kunnen inzetten kunnen we een uurtarief hanteren van 45 €/u'.
Goedkoopste tarief, beste prijs — en toch verloren: hoe vier kleine minpunten een fietsenconcessie van 10 jaar kostten
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Marfina tegen de gunning van de Antwerpse fietsdeelconcessie aan Donkey Republic — Marfina won op prijs én op tarief, maar verloor 14 punten op kwaliteit door een opeenstapeling van details (een terugtraprem die er niet was, een onderhoudsapp niet in het Nederlands, een vage beschrijving van een sociale-tewerkstellingspartner) die elk afzonderlijk klein leken.
De bestek-tabellen vervangen door eigen tabellen mag — op voorwaarde dat élke kleur in je legende verklaard staat én elke frequentie gekoppeld is aan een specifieke poetstaak
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van schoonmaakbedrijf Misanet tegen de gunning van de schoonmaakopdracht voor het politiecomplex Mechelen aan Care: Misanet had de verplichte tabellen 1-9 voor het poetsregime niet ingevuld maar vervangen door eigen tabellen met kleurcodes, en had daarbij geen frequentie gekoppeld aan de kleur wit terwijl bepaalde lokalen (sanitair, cellencomplex) wél een dagelijks regime moesten hebben — substantiële onregelmatigheid bevestigd.
Een mandaat 'verduidelijken' na de opening kan — maar als je in je gunningsbeslissing zwijgt over wát je hebt gezien, ben je de gunning kwijt
Defensie verliest de gunning van een VSAT-satellietkast aan Metracom omdat ze het mandaat van de tekenaar wel had laten 'verduidelijken' na de opening, maar in de gunningsbeslissing niet uitlegde welke documenten ze had gezien — en die documenten bovendien tegenstrijdig leken met een eerder neergelegde 'acte de désignation du signataire'.
U won een eerste schorsing — en denkt dat de aanbesteder daarna verplicht is u te gunnen? Het tegendeel kan: in de tweede ronde valt u uit op onregelmatigheden
De Raad van State verwerpt de tweede UDN-vordering van Fire Technics tegen de Hulpverleningszone Hainaut-Centre: na een eerste, geslaagde schorsing in februari 2020 mag de aanbesteder zijn beslissing intrekken én een nieuwe gunningsbeslissing nemen waarbij de offerte van Fire Technics wegens substantiële onregelmatigheden wordt uitgesloten — ook al was die offerte in de eerste ronde nog regelmatig bevonden.
Drie offertes voor Infliximab variëren van €68,89 tot €405,22 — en uw motivering luidt 'twee zijn génériques'? Dat is een 'erreur grossière' die de gunning sneuvelt
De Raad van State schorst de gunning aan Sandoz van een Infliximab-raamovereenkomst voor het CHR de la Citadelle, omdat de aanbesteder bij prijsonderzoek de twee laagste offertes verkeerdelijk als 'génériques' kwalificeerde terwijl het in werkelijkheid 'biosimilaires' waren — een wezenlijk verschil dat de prijsverantwoording van een gigantisch prijsverschil van 80% had moeten dragen.
Een 'losse opsomming van grieven' is geen middel — een UDN-verzoekschrift kan niet later in een antwoordnota gerepareerd worden
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Frontforce tegen de gunning van dispatching-software door Hulpverleningszone Vlaams-Brabant West aan Verdi: een verzoekschrift dat alleen punten oplijst zonder uitleg waarom een herberekening de rangschikking zou wijzigen, voldoet niet aan de structuur- en concreetheidsvereiste — en wat in het verzoekschrift ontbreekt, kun je niet meer inlassen via een antwoordnota.
96 parkeerplaatsen op een vereiste van 100 is geen substantiële onregelmatigheid — en een ereloon van 6,5% blijft geen abnormale prijs, ook al ligt het 27% onder de tweede inschrijver
De Raad van State verwerpt het schorsingsberoep van D E Architecten tegen de gunning aan M4 Architecten van een studieopdracht voor een lokaal dienstencentrum en kinderdagverblijf in Sint-Pieters-Leeuw: een offerte met 4 parkeerplaatsen minder dan voorgeschreven en een ereloonpercentage van 6,5% (tegenover 8,25% bij de tweede goedkoopste) is in deze context niet substantieel onregelmatig — en het prijsonderzoek hoeft geen uitdrukkelijke motivering te bevatten zolang de aanbesteder geen schijn van abnormaliteit vaststelt.
Een 'definitieve' mail van een Category Buyer kan een aanvechtbare uitsluitingsbeslissing zijn — ook als de auteur niet eens bevoegd was om die te nemen
De Raad van State schorst de uitsluiting van AGC Glass voor de NMBS-opdracht voor M6-raamkozijnen omdat de e-mail waarmee een Category Buyer de offerte 'definitief' weigerde, weliswaar een aanvechtbare bestuursbeslissing vormt — maar door iemand werd genomen die volgens de NMBS zelf niet bevoegd was, wat ambtshalve tot schorsing leidt.
Eén abnormale eenheidsprijs zet je hele offerte buitenspel — ook als je totaalbedrag in lijn ligt
De Raad van State verwerpt het schorsingsberoep van De Vriese tegen de gunning van het fietspadenonderhoud in Oostende aan Adiel Maes (€635.072,36): wie zich in zijn prijsverantwoording beperkt tot een opsplitsing in handelingen of een verwijzing naar de offerte van een onderaannemer, riskeert dat zijn offerte voor één post onregelmatig wordt verklaard — en daarmee de hele opdracht verliest.
Een prijsverantwoording die in een eerste procedure werd afgewezen kun je niet recyclen in de volgende — ook niet als de prijs intussen 'aangepast' is
De Raad van State schorst de gunning van de stadsherwaardering in Charleroi (€30,1 miljoen excl. btw) omdat de stad voor een verdacht hoge eenheidsprijs van de winnaar steunde op een prijsverantwoording die ze in een eerdere procedure zelf onaanvaardbaar had verklaard, terwijl die prijs intussen was 'aangepast' zonder nieuwe bevraging.
Een verklaring van engagement van je moederbedrijf is GEEN formaliteit — vergeet ze in je kandidaatstelling en je verliest de opdracht, ook na vier jaar procedure
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Chantiers Allais tegen haar niet-selectie voor de patrouilleboten van de scheepvaartpolitie: wie zich op de financiële capaciteit van zijn moedervennootschap beroept, moet bij zijn kandidaatstelling een formele engagementsverklaring van die moeder voegen — een groep-relatie volstaat niet, en achteraf aanvullen kan niet, zelfs niet wanneer de aanbesteder die fout in een eerste ronde had gemist.
Een offerte 'in twee fasen' waarbij fase 1 de minimumvereisten niet haalt is GEWOON onregelmatig — fase 2 redt u niet, ook al is ze schitterend
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van de Franse leverancier TONWELT tegen de gunning van multimediatoestellen aan TAPART: zelfs als u openlijk meldt dat uw eerste levering een schermdiagonaal heeft die kleiner is dan het bestek voorschrijft (4,3 in plaats van 4,5 inch), is dat een substantiële onregelmatigheid die uw hele offerte nietig maakt — fase 2 met een 6,3-inch scherm in 2020 maakt dat niet goed.
Wie geen voortzetting vraagt na een schorsing, ziet zijn beslissing automatisch sneuvelen — AGB Deinze laat de theaterstoelen-gunning gewoon vernietigen
AGB Deinze probeerde een deelperceel theaterstoelen via 'meerwerk' aan de hoofdaannemer Strabag te gunnen, werd in oktober 2019 geschorst, en zag drie maanden later de hele gunning vernietigd omdat het verzuimde voortzetting van de procedure te vragen.
Een gunningscriterium dat naar een onbestaand bestek-artikel verwijst en globale scores zonder onderbouwing — Villers-la-Ville verliest haar schoonmaakaanbesteding aan een verkeerd toegepast 30-puntencriterium
De Raad van State schorst de gunning van de schoonmaakopdracht van Villers-la-Ville omdat het derde gunningscriterium ('encadrement et interventions d'urgence', 30 punten) verwijst naar een artikel 3.1 van het bestek dat helemaal niet bestaat — en de aanbesteder identieke scores van 25/30 toekent aan offertes met manifest verschillende kwaliteit.
Sortering in Lokeren telt als 'verwerking', voorbehandeling in Hamme niet — Verko's eigen tweespraak schorst de gunning
Verko schoof Van Wervens 'verwerkingsplaats' eenzijdig van Hamme (8,6 km) naar Lanaken (149 km) en deed daardoor 20 milieupunten verdampen, maar bij Renewi werd sortering wél als verwerking aanvaard — die ongelijke uitleg breekt de gunning af.
‘Materiële hulpverlening’ als gunningscriterium voor textielinzameling: wat met het opgehaalde textiel gebeurt nadat het is opgehaald, telt nog steeds als ‘verband met het voorwerp van de opdracht’
De Raad van State verwerpt het beroep van Recutex-Victrans tegen de gunning aan Televil omdat een sociaal gunningscriterium dat peilt naar de mate waarin de inschrijver ingezameld textiel ter beschikking stelt voor armoedebestrijding wel degelijk verband houdt met de overheidsopdracht — het maakt deel uit van de finale stap van het verwerkingsproces, en bij een voorbehouden opdracht aan sociale economie peilt het naar de kwaliteit van de dienstverlening zelf.
Eenheidsprijzen 'clusteren' over drie samenhangende posten mag — Middelkerke houdt de gunning aan Penninck (685.683 euro)
Norré-Behaegel klaagde dat de winnaar al het werk in één post had geprijsd en de andere twee leeg liet, maar de Raad van State aanvaardt het 'clusteren' van eenheidsprijzen over samenhangende posten zolang de aannemer zijn rendement concreet en met facturen onderbouwt.
Geen kruimel uitleg, geen verweer: een aanbestedende overheid die haar erkenningseis niet kan verantwoorden, ziet de gunning geschorst
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning van perceel 2 omdat EV-ILVO geen enkel stuk neerlegt dat zou kunnen verklaren waarom de elektriciteits- en datawerken onder erkenningsondercategorie P1 (en niet P2) vallen — terwijl RDR Infra met een minutieuze vier-pagina-tellende tabel aantoont dat het zwaartepunt van de werken juist onder P2 zit.
Een prijsverantwoording die de Bureau des Prix-raming én de gevraagde justifications van eenheidsprijzen samenvat, volstaat ook al berekent ze maar 60% van het offertebedrag
De Raad van State verwerpt de annulatie van de gunning aan Colas Belgium voor de E411-rehabilitatie (8,89 mio €), omdat een aanbestedende overheid die haar prijsonderzoek baseert op een raming van de Bureau des Prix én op gemotiveerde justifications van bepaalde eenheidsprijzen waarover ze de inschrijver heeft bevraagd, voldoet aan haar onderzoeks- en motiveringsplicht — ook als die analyse minder dan twee derde van het offertebedrag dekt.
Plotseling overschakelen naar de intercommunale na ontvangst van de offertes — dan moet u de prijs écht hebben vergeleken, en dat moet uit het dossier blijken
De Raad van State schorst de beslissing van Morlanwelz om de gunning van achttien afval-lots stop te zetten en de samenwerking met de intercommunale HYGEA voort te zetten, omdat de motivering ('de aangeboden voorwaarden zijn niet voldoende interessant ten opzichte van wat HYGEA kan bieden') een stijlclausule is en geen enkel spoor van een echte prijsvergelijking achterlaat.
Het UEA vergeten? Geen escape, ook niet als het bestek de sanctie verzwijgt
De Raad van State bevestigt dat het ontbreken van een Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) bij de offerte automatisch leidt tot een substantiële onregelmatigheid — zelfs wanneer het bestek of de infosessie die sanctie nergens vermeldt.
Wanneer je advocaat je eigen stuk niet begrijpt: hoe Limburg.net zijn vuilniszakken-gunning verloor
De Raad van State schorst de gunning door afvalintercommunale Limburg.net aan Sphere Belgium omdat een puntenberekening volgens de prijsformule niet hetzelfde is als het wettelijk verplichte prijsonderzoek — een gebrek dat duidelijk werd toen de raadsman van de aanbesteder ter zitting erkende dat hij zijn eigen stuk niet kon uitleggen.
De leemteformule mag je niet 'op maat snijden' om je leverancier te redden
De Raad van State schorst de gunning van de kunstgrasvelden van Boom omdat AGB Plus de leemteformule van artikel 86, §2 KB Plaatsing verving door een eigen variant met een nieuwe invulling van factor L — terwijl helemaal niet vaststond dat alle inschrijvers post 71 op dezelfde manier hadden begrepen.
Eén loket buiten het verzorgingsgebied: dat is geen geheim subcriterium, dat is gewoon minder bereikbaarheid
De Raad van State verwerpt het beroep van een advocatenmaatschap die haar offerte voor de Pidpa-invorderingsopdracht niet selecteerde — dat de gunningsverslag rekening hield met de spreiding van loketten binnen het verzorgingsgebied is geen geheim subcriterium, maar een legitieme invulling van het criterium 'bereikbaarheid voor klanten'.
Tussen 'onjuiste verklaring' en 'ernstige valse verklaring' ligt een motiveringskloof die de aanbesteder zelf moet dichten
De Raad van State vernietigt de uitsluiting van een schoonmaakbedrijf op grond van 'ernstige valse verklaringen' (art. 61, §2, 7° KB 2011) omdat het Waals Gewest enkel had vastgesteld dat het milieubeheersysteem-bewijs van de inschrijver niet aan de eisen voldeed — maar nooit gemotiveerd had waarin de 'ernst' precies bestond.
Wie vóór de deadline vraagt of zijn certificaat volstaat, kan een 'nee' op papier nadien niet meer aanvechten
De Raad van State verwerpt de UDN van een rameninstallateur die was uitgesloten omdat zijn ATG en ISO 9001 niet voldeden aan een specifieke kwaliteitslabel-eis in het bestek — net omdat hij dit zes weken vooraf zelf had gevraagd en het antwoord 'nee' had gekregen, kon hij zich niet meer beroepen op een gebrekkige motivering.
'Ja' op het inschrijvingsformulier en 'nee' in het UEA: dat is geen rekenfout, dat is een uitsluitingsgrond
Dockx Movers verloor de UDN-vordering tegen Artesis Plantijn Hogeschool omdat het op het inschrijvingsformulier 'ja' had geantwoord op de vraag over onderaannemers maar in het bijgevoegde UEA tweemaal 'nee' invulde — een tegenstrijdigheid die de Raad als een substantiële onregelmatigheid kwalificeert die niet langer via artikel 34 KB 18/04/2017 kan worden rechtgezet.
Schrijven 'we denken dat 13 à 16 FTE goed zou zijn' aan een inschrijver die er 5 heeft, is geen verduidelijking — dat is coachen
Het Brussels Gewest gunde de Collecto-nachttaxiconcessie aan nieuwkomer Victor Cab, die bij offerte-opening slechts 5 FTE had, na de aanbestedende dienst hem schreef dat 13 à 16 FTE 'een goede aanpak' zou zijn en suggesties gaf zoals art. 60, stagiairs en studenten — de Raad van State schorst omdat dit ver buiten de bevoegdheid van artikel 48, §3 van de concessiewet valt.
Als je 'geen onderhandeling indien de winnaar zich onderscheidt' in het bestek schrijft, is 1,4 punten op 100 géén onderscheid
AIVE schreef in het bestek dat ze niet zou onderhandelen als de eerste geklasseerde offerte 'zich onderscheidt' van de andere — en gunde dan rechtstreeks aan Van Wingen, die 1,4 punten boven Bergerat Monnoyeur zat, zonder zelfs uit te leggen waarom dat een onderscheid was. De Raad van State schorst.
Een gunningscriterium dient niet om te verifiëren wie voldoet, maar om de béste offerte aan te wijzen
De SWDE gunde een 11,6 miljoen euro slibverwerkingscontract aan SEDE/ATOX op basis van motiveringen als 'voldoende personeel' en 'duidelijk geïdentificeerde middelen' — de Raad van State schorst omdat zulke formules controleren of de inschrijvers aan de eisen voldoen, in plaats van te onderscheiden wie ze het beste vervult.
Hetzelfde feit mag op twee gunningscriteria wegen — als die criteria daadwerkelijk verschillende aspecten meten
Alinea Interieurarchitectuur klaagde dat zij voor het Vlaams Huis te Londen 'dubbel werd gesanctioneerd' omdat haar gebrek aan buitenlandse ervaring punten kostte op zowel 'ontwerpteam' als 'referenties' — de Raad van State antwoordt droog dat dat geen dubbele sanctie is, maar twee keer een relevante factor in twee verschillende beoordelingen.
Een schoonmaakprijs van 20,49 euro per uur kun je niet wegredeneren met 'wij kennen die firma van vorig contract'
Hogeschool PXL gunde een vierjarige schoonmaakopdracht aan Köse Cleaning voor 30 % onder de gemiddelde inschrijvingsprijs zonder gedocumenteerd prijsonderzoek — de Raad van State vernietigt de gunning omdat in een fraudegevoelige sector als schoonmaak ook nagegaan moet worden of het minimumloon haalbaar is.
1.904 euro voor één meter sanitaire leiding is overduidelijk fout – maar 'wij namen het gemiddelde van de concurrenten' is geen geldige correctie
De Provincie Henegouwen corrigeert in de offerte van ENVISYS één eenheidsprijs van 1.904,40 euro/m naar het gemiddelde van de andere inschrijvers (26,30 euro/m), waardoor ENVISYS van plaats vier naar plaats één klimt – de Raad van State schorst de gunning omdat het gemiddelde van de concurrenten niet bewijst wat de werkelijke intentie van ENVISYS was.
Een halfuur te vroeg openen kost FILBOIS acht percelen – 'we deden het altijd zo' is geen verdediging meer onder het nieuwe KB
INTRADEL weert de offerte van langjarige partner FILBOIS uit alle 8 percelen voor houtafvalverwerking omdat het stortcentrum een halfuur eerder opent en sluit dan het bestek vraagt – de Raad van State bevestigt: als het bestek 'essentieel' zegt, is het ook essentieel, zelfs wanneer dezelfde uren in vorige jaren wél werden aanvaard.
Een onregelmatige inschrijver krijgt alleen het uittreksel van zijn eigen wering – niet de gunningsbeslissing waarmee de winnaar werd gekozen
Heyrman-De Roeck wordt geweerd wegens niet-aanvaarde prijsverantwoording en wil de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver – die met een 100.000 euro hogere prijs won – kunnen toetsen, maar de Raad van State leert haar dat de wet 17 juni 2013 een onregelmatig verklaarde inschrijver alleen recht geeft op een uittreksel met de motieven voor zijn eigen wering, en dat onderzoek naar abnormaal hoge prijzen sowieso soepeler mag zijn dan onderzoek naar abnormaal lage prijzen.
Een aanbesteder mag de prijsverantwoording vertrouwelijk houden — maar moet wél laten zien dát hij ze heeft onderzocht
ISPPC gunde een opdracht voor de recuperatie van schuldvorderingen aan VENTURIS aan een stuksprijs van €1,98 per dossier — twee keer goedkoper dan de tweede en drie keer goedkoper dan het gemiddelde van €1.438.448 — maar motiveerde nergens waarom de prijsverantwoording overtuigde, en de Raad van State schorst.
Vier jaar concurrentiedialoog stopgezet — en de Raad zegt: één deugdelijk motief volstond, hier waren er twee
Na vier jaar concurrentiedialoog over een GFT-verwerkingsinstallatie zet Verko de procedure stop op vier gronden — de Raad van State oordeelt dat alleen al het tekort aan mededinging (één regelmatige offerte) en het ver overschrijden van de raming (€31 mln. tegen geraamde €13,6 mln.) de stopzetting voldoende dragen, ongeacht of de andere twee motieven correct zijn.
Onderhandelen onder de €30k-drempel mag, maar niet met één inschrijver alleen — ook al verandert die zijn prijs niet
De gemeente Woluwe-Saint-Pierre vroeg na opening van de offertes alleen aan de Franse winnaar of die 36 in plaats van 24 anti-rampaalbarrières wou leveren tegen dezelfde stuksprijs, zonder hetzelfde aan PITAGONE te vragen — de Raad van State schorst, ook al verlaagde de winnaar zijn prijs niet.
Eén gehandicapte op twee inzetbare werknemers is precies de helft — en de helft is geen meerderheid
Groenservice Marissen was de goedkoopste op een voorbehouden opdracht in Schoten, maar werd geweerd omdat zij niet kon aantonen dat een meerderheid van haar werknemers — of zelfs alleen de twee voor de werf ingezette werknemers — gehandicapt was; de Raad van State verwerpt het beroep.
Wie een komma één positie te ver zet en daarmee €379.000 boven de markt eindigt, kan dat niet achteraf de aanbesteder verwijten
Renotec voerde voor de werfsignalisatie van de Zelzatetunnel een eenheidsprijs van duizendtallen op waar dat een honderdtal had moeten zijn — €379.000 of 15% van haar totale offerte — en eiste dat AWV deze 'kennelijke materiële vergissing' rechtzette; de Raad van State weigert, omdat de fout niet 'apert' was en zowel cijfers als letters hetzelfde verkeerde bedrag droegen.
Een 'zuivere materiële fout' is niet zomaar een fout — als de aanbesteder moet gokken om ze recht te zetten, valt ze buiten artikel 96 §1
Veolia had in haar offerte voor het HVAC-onderhoud van de ULiège kosten van de biomassa-cogeneratie verkeerd toegewezen aan de centrale stookruimte; de Raad van State oordeelt dat zo'n misallocatie geen 'zuivere materiële fout' is wanneer de aanbestedende overheid niet zonder speculatie kan herverdelen — de UDN-vordering wordt verworpen, Cofely behoudt de gunning.
Een opmerking in uw offerte over leveringstermijnen of revisies maakt u niet automatisch onregelmatig — zolang het bestek ze toelaat én de tegenpartij geen prijslink kan leggen
De UGent gunde de €8,5 miljoen-opdracht voor de Capture-nieuwbouw aan Cordeel-Imtech, ondanks twee opmerkingen in hun offerte (langere aanlevertermijnen voor wapeningsplannen en €100/uur vanaf de derde revisie van productietekeningen); de Raad van State verwerpt het beroep van Wyckaert/SPIE omdat het bestek de opmerkingen niet uitsluit én de verzoekers het concurrentievervalsend voordeel niet rechtstreeks aan het enig gunningscriterium — de prijs — kunnen koppelen.
Een offerte van 35% boven uw budget weren als 'onaanvaardbaar' is geen onregelmatigheid — zeker niet als dat budget nergens in het bestek stond
De stad Antwerpen weerde de offerte van Antwerp Recycling Company als onregelmatig omdat de totaalprijs 35% boven het beschikbare budget lag, maar zonder dat budget in de opdrachtdocumenten te vermelden en zonder prijsbevraging — de Raad van State schorst de gunning aan Bruco Containers wegens schending van het prijsonderzoek-regime van het KB plaatsing 2017.
Eens je een bankverklaring oplegt in het bestek, móét je ze ook eisen — anders is je gunningsbesluit een lege motivatie
De Raad van State vernietigt de gunning aan AGS Coussaert van perceel 6 (diplomatiek verpakken) van een vijfjarige raamovereenkomst van Buitenlandse Zaken: in het gunningsbesluit ontbrak een motivering voor het toelaten van een offerte zonder bankverklaring en zonder de uitdrukkelijk in het bestek geëiste ISPM15- en SEI/HPE-certificaten, terwijl het verslag tegelijk de regelmatigheid van die offerte ontkende én bevestigde.
De overheid moet ú de volledige motivering bezorgen — niet andersom
De Raad van State schorst de gunning van de stucwerk-restauratie van Gaasbeek omdat het gunningsverslag bij de kennisgeving onleesbaar gemaakte cijfers en beoordelingen bevatte — bij één punt verschil tussen de eerste en de tweede.
Schorsing gewonnen, gunning ingetrokken, beroep verworpen — en toch 1.240 euro kosten op de stad
De stad Brussel verloor in maart 2017 de schorsingsprocedure tegen Buggenhouts Tegelhuis, diende geen voortzettingsverzoek in nadat de auditeur de vernietiging voorstelde, en trok dan haar gunningsbeslissing zelf in — gevolg: het beroep wordt 'zonder voorwerp' verworpen, maar de stad betaalt 1.240 euro kosten.
'Onmogelijk te beoordelen' is geen motivering als het dossier alle gegevens bevat
De Raad van State vernietigt voor de tweede keer een afwijzing van de stad Brussel omdat de selectiejury weigerde de in het bestek voorgeschreven analyse te maken — terwijl de Raad zelf aantoont dat het kon, op basis van precies hetzelfde dossier.
Een 'abnormaal hoge' prijs aanvaarden mag soepeler dan een 'abnormaal lage' weren
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de gunning aan Van Wellen voor het structureel onderhoud van de E19, en stelt voor het eerst expliciet dat een onderzoek naar abnormaal HOGE prijzen wezenlijk anders is dan een onderzoek naar abnormaal lage prijzen — de aanbestedende overheid mag soepeler omgaan met de prijsverantwoording en de gronden uit art. 36 §3 KB plaatsing 2017 zijn niet limitatief.
RENEWI's prijs ging 113.000 euro omhoog na 'correctie' — en het dossier zegt nergens hoe
De Raad van State schorst de gunning van een 4-jarig afvalbeheercontract aan RENEWI omdat het CHR Citadelle wel motiveerde waarom een correctie nodig was, maar nergens uitlegde hoe de prijs concreet werd herberekend — en zonder die berekeningsdetails kan een 'rectificatie' van 113.000 euro in werkelijkheid een nieuw prijsvoorstel zijn.
Een verzekering van 3× je offerbedrag eisen mag — de '2× regel' uit de richtlijn geldt alleen voor omzet
De Raad van State verwerpt het beroep van FALCO en bevestigt dat een aanbestedende overheid mag eisen dat de beroepsverzekering van inschrijvers minimum 3× het offerbedrag dekt — de proportionaliteitsregel die voor omzet-eisen geldt (max 2× de geraamde waarde) is niet zomaar transponeerbaar naar verzekeringsgaranties.
Een offerte 'spontaan' naar boven corrigeren met 40% mag — zolang de aanbesteder uitlegt waarom dat geen nieuw bod is
De Raad van State schorst de gunning van een werkenopdracht aan LECOMTE omdat de gemeente Meix-devant-Virton aanvaardde dat LECOMTE haar offerte na opening corrigeerde van 119.973 euro naar 167.628 euro — een verhoging van bijna 40% — zonder in de gunningsbeslissing ook maar één woord uit te leggen waarom dit een te corrigeren fout was en niet een wijziging van de offerte.
Klagen dat er geen prijscontrole was, kan zelfs als ú de laagste prijs heeft ingediend — een vergelijkende prijstabel is geen verificatie
De Raad van State schorst de gunning aan Malysse van een raamovereenkomst voor verhuur en onderhoud van werkkleding voor VIVALIA omdat het administratief dossier nergens aantoont dat de aanbesteder een effectieve prijscontrole heeft uitgevoerd, en oordeelt dat zelfs Servitex — de laagste inschrijver — belang heeft bij dit middel.
Wie 8,01 punten achterstaat en hoogstens 8 punten kan terugwinnen, krijgt zelfs geen inhoudelijk antwoord meer
De Raad van State verwerpt het schorsingsverzoek van Conceptexpo tegen de gunning aan Potteau van een meubilair-opdracht voor het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen omdat zelfs als alle aangevochten punten in haar voordeel werden gecorrigeerd (5 punten erbij voor haarzelf, 3 weg bij Potteau), zij nog steeds 0,01 punt onder de winnaar zou eindigen — en een middel zonder mogelijke impact op de rangschikking is geen middel.
Familiebedrijf, eenvoudig werk, lagere erkenningsklasse, nabije werven — vier zachte argumenten samen volstaan om een abnormaal lage prijs te verantwoorden
De Raad van State verwerpt het schorsingsverzoek van Swinnen tegen de gunning aan de familiale aannemer Nelis voor een jongerenontmoetingscentrum in Zaventem en bevestigt dat een aanbesteder een prijsverantwoording mag aanvaarden die steunt op niet-cijfermatige argumenten — zoals een familiale structuur, een eenvoudig werk en synergiemogelijkheden door nabijheid — zolang die elementen plausibel en samengenomen redelijk zijn.
Wie zegt dat hij de prijzen heeft onderzocht, moet dat met stukken in zijn dossier kunnen aantonen — anders staat de verificatie niet vast
De Raad van State schorst voor de tweede keer dezelfde gunningsbeslissing van het Brussels Gewest voor een schoonmaakopdracht van zes gebouwen, omdat het Gewest noch voor Köse Cleaning enig spoor van een prijsonderzoek in zijn administratief dossier had opgenomen, noch voor de winnaar Jette Clean kon uitleggen waarom een 'uitzonderlijke' inzet van studenten plots als structurele prijsverklaring werd aanvaard.
Een 'losse nota' bij de offerte is niet onschuldig — als de aanbesteder de impact ervan niet onderzoekt, sneuvelt de gunning
De Raad van State schorst de gunning aan Aannemingen Van Wellen voor het structureel onderhoud van de E19 Noord, omdat het Vlaams Gewest in zijn beslissing niet heeft onderzocht of een afzonderlijke nota van de winnaar — waarin zij voorstelde om de vermoedelijke hoeveelheden van drie posten te wijzigen — de zekerheid van haar verbintenis aantastte.
Iedereen tien op tien geven is geen evaluatie — en aanleg van tennisterreinen valt onder G4, niet onder G
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor de aanleg van twee tennisterreinen in Herzele aan Sportsbuild, omdat de gemeente twee van haar drie gunningscriteria de facto neutraliseerde door alle inschrijvers de maximumscore te geven, en omdat de opdracht onder ondercategorie G4 viel waardoor erkenning was vereist die de winnaar niet bezat.
'Wij voldoen aan alle eisen' is geen middel — een UDN-verzoekschrift moet artikels noemen
De Raad van State verwerpt het beroep van PanStreet wegens onontvankelijk middel: vage klachten dat 'specificaties niet zijn nageleefd' zonder verwijzing naar specifieke bestekbepalingen of welke afwijkingen ten onrechte zouden zijn aanvaard, voldoen niet aan de vormvereisten van een UDN-verzoekschrift.
Wie geen ISO-certificaat voorlegt, hoeft niet ook nog te bewijzen waarom hij er geen heeft
De Raad van State verwerpt het beroep van Sodexo: een inschrijver die het kwaliteitscertificaat niet voorlegt en in de plaats 'gelijkwaardige maatregelen' aandraagt, bewijst daarmee impliciet al dat hij het certificaat niet tijdig kon verkrijgen — een aparte 'negatieve' bewijslast is niet vereist.
Het visum van de regeringscommissaris weigeren is geen detail — het kan de hele rangschikking omkeren, en dat mag
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering tegen de gunning van een orthopedie-concessie aan het UZ Gent: nadat de regeringscommissaris zijn visum had geweigerd op het eerste gunningsverslag, mocht de aanbestedende overheid een herbeoordeling uitvoeren waarbij de winnaar (V!GO) en de tweede (Aqtor!) van plaats wisselden — zonder dat de regeringscommissaris zijn bevoegdheid overschreed.
De prijs op het offerteformulier en de prijs in het gunningsverslag verschilden 60.000 euro — en niemand legde uit waarom
De Raad verwerpt het beroep van Monument Vandekerckhove tegen de gunning aan PPR-Vibed (1.752.813 euro), maar oordeelt dat de motiveringsplicht geschonden is omdat de aanbestedende overheid niet uitlegde waarom PPR-Vibed in het gunningsverslag plots 59.469 euro lager geprijsd werd dan in het proces-verbaal van opening — en legt de kosten daarom op de Vlaamse Gemeenschap.
Twee inschrijvers, allebei zonder de vereiste certificaten — toch heeft de afgewezen inschrijver wél belang om te schorsen
De Raad schorst de gunning aan AGS Coussaert van perceel 6 (verpakking diplomatieke cargozendingen) van de FOD Buitenlandse Zaken: zowel het ontbreken van een uitdrukkelijk vereiste bankverklaring als van twee uitdrukkelijk vereiste certificaten (ISPM15 en SEI/HPE) bij de winnende offerte werd in de gunningsbeslissing niet gemotiveerd weggelaten — en de aanbestedende overheid kan zich niet verschuilen achter het feit dat ook de offerte van BKSI niet alle stukken bevatte, want bij twee inschrijvers krijgt BKSI bij wering van beide alsnog een nieuwe gunningskans.
Bloc de radioprotection estimé à 800 €/m³ alors qu'il en vaut 5.000 sur le marché — l'attribution Jules Bordet à 47,8 millions est annulée deux ans après le rejet de la suspension
Le Conseil d'État annule l'attribution du gros-œuvre du nouvel Institut Jules Bordet à la société momentanée CFE-Blaton-Entreprises Louis De Waele (47,8 millions d'euros) parce que le pouvoir adjudicateur a accepté un prix unitaire de 1.163 €/m³ pour un bloc de radioprotection que le marché propose à environ 5.000 €/m³ — le repère de comparaison utilisé (une estimation préalable de 800 €/m³) reposait sur la lecture erronée d'un devis Veritas comme s'il incluait 357 tonnes de plomb invisibles.
Een offerte 31% onder het gemiddelde overleeft het prijsonderzoek dankzij één bijlage van 32 pagina's
Stadsbader bood 31% lager dan het gemiddelde voor een spoorwegopdracht van Infrabel — en overleefde het prijsonderzoek omdat ze spontaan een gedetailleerde berekening van hun tien grootste posten meeleverden, waarvan zes posten zelfs duurder bleken dan die van de klagende concurrent.
Wie alleen zijn eigen wering aanvecht en de hoger gerangschikten met rust laat, heeft geen belang meer
De Raad van State verwerpt Ethias' UDN tegen haar uitsluiting bij een hospitalisatieverzekering-aanbesteding van de Federale Pensioendienst zonder ten gronde te oordelen — Ethias had voor geen enkel perceel de laagste prijs en voerde geen middel aan tegen de regelmatigheid van de hoger gerangschikte AXA en AG Insurance, zodat een gewonnen UDN haar nooit de opdracht had kunnen opleveren.
Geen vergelijking met de winnaars maken = je middel verliezen
De Raad van State verwerpt de UDN van een verworpen architectencombinatie tegen de selectie van vijf andere studieteams door UGent voor een €29,6 miljoen-opdracht studentenhuisvesting — niet omdat de motivering perfect was, maar omdat verzoekers nergens concreet aantonen waarom de vijf geselecteerden niet beter waren dan zij.
Een aanbesteder die van standpunt verandert, hoeft alleen het nieuwe standpunt te motiveren — niet het oude te verdedigen
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest nodigde Orange uit voor een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking op basis van exclusiviteit, ontving haar BAFO, en besloot dan de procedure stop te zetten omdat 'eigenlijk ook andere operatoren dit aankunnen' — de Raad van State liet die ommezwaai overeind: een wijzigend standpunt vereist enkel motivering van het NU, niet verklaring van het VROEGER.
Twee uitsluitingsgronden? Eén zwakke schakel kan de hele beslissing breken
De Raad van State schorst de gunning van een douche-renovatie aan RECO+ omdat de Communauté française VAEL uitsloot op een combinatie van een fiscale schuld die de SPF Finances zelf herhaaldelijk had ontkend, en een RSZ-schuld die op zich wel houdbaar was — maar zonder uitdrukkelijk te zeggen dat één van beide gronden afzonderlijk volstond, sleurt de zwakste schakel de hele beslissing mee.
Vraag je verduidelijking aan één inschrijver met een 'abnormale' offerte, dan moet je álle inschrijvers met dezelfde onduidelijkheid bevragen — selectief is ongelijk
De Raad van State schorst een gunning van het Brussels Instituut voor Milieubeheer omdat enkel Oneliner werd bevraagd over haar 'abnormaal hoge' vertaalvolumes terwijl een andere geselecteerde inschrijver zich in zijn offerte uitdrukkelijk evenmin had verbonden — wie selectief verduidelijking vraagt over een dubbelzinnige besteksbepaling, behandelt de inschrijvers ongelijk.
Eenheidsprijzen die 81% boven en 68% onder het gemiddelde liggen, mag je niet wegmotiveren met 'de totaalprijs is normaal'
De Raad van State schorst de gunning van een afbraak- en nieuwbouwopdracht in Lommel omdat de stad eenheidsprijzen die 81% boven en 68% onder het gemiddelde lagen niet onderzocht had — een 'normale' totaalprijs en een vage verwijzing naar 'clustering' tussen posten kunnen dat onderzoek niet vervangen.
Een omzeteis van 50 keer de marktwaarde is opvallend — maar volstaat één geldige uitsluitingsgrond, dan red het beroep niet
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van VR Conteneur tegen Intradel: zelfs al is de eis van 10 miljoen euro omzet voor een marché van 200.000 euro discutabel, de niet-selectie steunt óók op het ontbreken van een robotlasser — een eis die Intradel mocht stellen — en de adjudicataris ANG mocht zich beroepen op de geconsolideerde omzet van haar Poolse dochter via artikel 74 KB 15/07/2011.
Hetzelfde dégressief percentage geldt niet automatisch voor élk gunningscriterium — lees waar er pondération per post staat
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Moments Furniture die argumenteerde dat Vivalia de dégressieve percentages (100%, 70%, 40%...) ook globaal had moeten toepassen op het criterium 'aspects techniques' van 45 punten — terwijl het bestek die percentages alleen toekende post per post, want er stond een aparte pondération per post in kolom D van de inventaris.
Eén project willen laten gelden als referentie voor álle disciplines? Zeg dat dan in je kandidatuur — niet pas bij de Raad van State
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van een architectenbureau dat pas achteraf claimde dat zijn ene restauratiereferentie 't Schaliken eigenlijk ook bedoeld was als referentie voor architectuur, technieken én stabiliteit — terwijl de stad Oudenburg in het bestek vier afzonderlijke referenties had gevraagd en de kandidatuur dat onderscheid zelf overnam.
Goedkoopste offerte (€42.350), 40/40 op prijs — en toch verliezen, omdat het werkplan de 'evidente' bestek-eisen niet uitschrijft
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van Abesim, de laagste inschrijver voor een OVAM-fytoremediatie-studie: zij scoorde wel 40/40 op prijs (€42.350 vs €77.755 voor de winnaar), maar verloor zo fors op kwaliteit dat OVAM mocht gunnen aan het duurdere consortium van UHasselt-Bio2clean-Arcadis-Witteveen+Bos.
Wie weet dat het auditoraat de OVAM-vergunning van zijn winnaar onwettig vindt, mag niet vlug-vlug gunnen — ook niet onder het vermoeden van legaliteit
De Raad van State schorst de gunning van het Havenbedrijf Antwerpen voor 8 miljoen euro baggerwerken in het 4de Havendok aan Martens & Van Oord, omdat het Havenbedrijf — ondanks bekende auditeursverslagen die de cruciale OVAM-toelating onwettig vonden — niet wachtte op de uitspraak van de Raad voor het gunde.
Een bekendmaakingsfout in het Staatsblad ('jaarvergadering' i.p.v. 'raad van bestuur') maakt een offerte niet ongeldig — de werkelijke volmacht telt
De Raad van State weigert de schorsing van de gunning door Stad Aalst voor 5,2 miljoen euro rioleringswerken aan THV Audenaert-Audebo, omdat een verkeerd geredigeerd Staatsblad-uittreksel niet wegneemt dat de volmacht van Samuel Auquier wel degelijk door het bevoegde orgaan — de raad van bestuur van Audebo nv — was verleend vóór de offerte werd ingediend.
Een besteksvereiste die je niet als 'essentieel' bestempelde? Je mag ze daarom nog niet wegredeneren bij de gunning
De Raad van State schorst de gunning van een takelopdracht omdat de politiezone wist dat de gekozen takeldienst niet voldeed aan de besteksvereiste van een stelplaats binnen de politiezone, en in de gunningsbeslissing nergens motiveerde waarom die vereiste plots niet meer essentieel zou zijn.
Een niet-uitgenodigde inschrijver die toch een offerte indient, mag winnen — onder de Europese drempel telt een spontane offerte mee
De Raad van State weigert de gunning van de vloerrenovatie van sporthal De Alk te schorsen omdat de Gemeente Alken na zware wateroverlast geldig kon kiezen voor de spoedprocedure via het schepencollege, en omdat een spontane offerte van een niet-uitgenodigde inschrijver in een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking onder de Europese drempel mag worden meegenomen.
Vraag de aanbesteder om uw prijs te rechtvaardigen — en hij ontdekt waarom uw bestek niet conform is
ENERGYS, eerst geklasseerd met de laagste offerte voor de HVAC van het Iris-Sud ziekenhuis, wordt onregelmatig verklaard wegens abnormale prijzen — en de Raad van State weigert te schorsen omdat haar prijsrechtvaardiging blootlegde dat ze niet op alle technische bestekvoorwaarden had ingeschreven.
Klagen dat de specs op maat van een concurrent zijn geschreven? Dan mag uw eigen offerte dat niet tegenspreken
De Raad van State verwerpt de schorsing van Vita Nova Supra tegen de gunning van 5 jaar AED-toestellen aan Half Blue: wie aanvoert dat het bestek discriminerend is omdat slechts één product eraan voldoet, kan niet tegelijk in zijn eigen offerte schrijven dat hij dat product zelf afgewogen heeft tegen het toestel dat hij uiteindelijk aanbood.
Een inschrijver geeft zélf toe dat zijn prijs niet klopt — dan mag u niet 'onverkort' gunnen zonder een gemotiveerd antwoord op de vraag of die prijs nog normaal is
POM Antwerpen mocht de gunning van een 7,8 miljoen euro grote infrastructuuropdracht aan Deckx niet doorzetten nadat Deckx zelf, één maand na de opening, schriftelijk had toegegeven dat haar eenheidsprijzen voor de waterkerende beschoeiing geen aankoop- of afschrijvingskosten van damplanken bevatten — want het aanbestedingsverslag motiveerde nergens waarom die door de inschrijver zelf erkende lage prijzen tóch normaal waren.
Een vergeten methodologie-document is geen 'rekenfout' — ook niet als de aanbesteder de inhoud al kent
De goedkoopste inschrijver kreeg 0/10 voor onderhoud van het technisch centrum omdat het methodologie-document ontbrak; de Raad van State weigert dit te kwalificeren als materiële vergissing en bevestigt dat regularisatie de offerte zou wijzigen — wat verboden is.
De aanbesteder die heimelijk budgetverdeling in het methodologie-criterium meeweegt, herschrijft zijn eigen bestek — en wordt geschorst
Het Waals Gewest scoorde de methodologische gunningscriteria deels op basis van budgetverdeling en mensdagen die nergens in het bestek als criterium waren aangekondigd; de Raad van State schorst de gunning omdat dit het criterium a posteriori wijzigt of onvoorspelbaar maakt.
Twee gegronde fouten in de scoring van jouw offerte halen niets uit als de puntenkloof te groot blijft om te overbruggen
Besix Park krijgt van de Raad van State gelijk op twee scoringsfouten — drie ten onrechte afgetrokken punten op het eerste gunningscriterium en een mogelijk te lage score op het vierde — maar verliest toch, omdat zelfs na correctie 82,24 punten niet de 90 punten van Apcoa kunnen inhalen.
Onderhoud tijdens de garantieperiode is geen 'dienstcontract' — Skoda valt af voor 175 MIVB-trams
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Skoda tegen haar niet-selectie voor de MIVB-raamovereenkomst voor 175 trams: Skoda's tevredenheidsattesten betroffen de levering en de service in de garantieperiode, terwijl het derde selectiecriterium een referentie van een afzonderlijk dienstcontract over levenscyclusbeheer eiste — twee verschillende dingen die Skoda als één had ingediend.
Bestek vroeg een verjaardagsmenu, offerte beloofde 'een culinaire attentie': één punt minder, opdracht verloren
De Raad van State verwerpt Compass Groups schorsingsvordering tegen OCMW Tervuren over de gunning van perceel 1 (warme maaltijden) aan ISS — bij een verschil van slechts 1,10 punt tussen beide offertes blijken kleine inhoudelijke afwijkingen in de offertetekst (een 'culinaire attentie' in plaats van het in het bestek geëiste verjaardagsmenu, beperkte invulling van etnische diversiteit) volledig te rechtvaardigen waarom Compass twee punten misloopt op het kwaliteitscriterium.
Eén revisor doet 80% van de uren in een 'college van twee': geen probleem volgens de Raad van State
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing tegen FOREM's heraanbesteding aan KPMG/Joiris, ondanks dat één signing reviewer 584 van de 730 voorziene 'revisor-uren' zou presteren — de eis van een 'college van revisoren' wordt beoordeeld op het totaal per kabinet, niet op de verdeling tussen individuele signing reviewers.
Krantenberichten over fraude bij je concurrent volstaan niet om hem te laten uitsluiten — de aanbesteder heeft concrete bewijzen nodig
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Alfa-Zet Systems tegen de gunning van de Fedorest-kassaregisters aan Euro-Tap-Control-Verkoop, omdat een lopend fraude-onderzoek dat in de pers ter sprake kwam zonder concrete strafrechtelijke gegevens niet volstaat om een 'ernstige beroepsfout' in de zin van art. 61, §2, 4° KB Plaatsing vast te stellen.
'De prijzen zijn vertrouwelijk' is geen geldige reden om ze uit een gunningsbeslissing te wissen
De Raad van State schorst de gunning aan Witteveen+Bos van een natuurherstelopdracht, omdat het Vlaamse Gewest in het verstrekte gunningsverslag zowel de inschrijvingsprijzen als de puntenverdeling per gunningscriterium had geanonimiseerd — alleen totaalscores werden vermeld — en omdat de motieven achteraf bezorgen niet volstaat om dat gebrek aan formele motivering te helen.
De laagste inschrijver verliest een schoolrenovatie van 105.982 euro omdat hij zeven verplichte documenten 'vergeten' was — en het bestek geen tweede kans kent
De Raad van State weigert de schorsing van de gunning van de renovatie van de klassen van het KA Berchem aan Creative Resin Solutions voor 105.982,08 euro: dat de aanbestedende dienst aan de winnaar wel een ontbrekende referentielijst mocht laten aanvullen maar de laagste inschrijver Verboven-Reynders niet, schendt het gelijkheidsbeginsel niet — wie zeven verplichte selectiedocumenten weglaat, zit niet in een 'gelijkaardige situatie' als wie alleen één formaliteit miste.
De Nationale Loterij beweert dat ze haar gunningsbeslissing zelf heeft ingetrokken — maar zonder bewijs vernietigt de Raad van State alsnog
Na een schorsing in extreme hoogdringendheid liet de Nationale Loterij de termijn van dertig dagen om voortzetting van de procedure te vragen ongebruikt verstrijken, beweerde nadien wel de gunningsbeslissing 'te hebben ingetrokken' maar legde geen enkel stuk neer dat dat bewees — gevolg: de Raad van State vernietigde de beslissing voor de rechtszekerheid.
Een geschorste opdracht gewoon laten verderlopen — en geen administratief dossier neerleggen 'om veiligheidsredenen'? De Raad van State schorst opnieuw, zonder belangenafweging
Nadat de Raad van State op 1 februari 2016 de gunning van de WTC III-bewaking aan H-SECURITE had geschorst, liet de Belgische Staat dezelfde dienstverlener gewoon verder werken — en weigerde aan de Raad een administratief dossier over de 'nieuwe' periode te tonen; resultaat: tweede schorsing in vier weken, met de feiten van de verzoeker als bewezen geacht en zonder dat een vage 'veiligheid van asielzoekers'-balans nog gewicht in de schaal kan leggen.
Vijf 'overbodige' studies uit de winnende offerte knippen om de prijs aanvaardbaar te maken? Dat is geen rekenfout corrigeren — dat is een offerte herschrijven
De Raad van State schorst de gunning van het ontwerp van een herbestemming van gemeentegebouwen aan Jef Van Oevelen, omdat de gemeente Schoten — zonder formele procedure en zonder bij de andere inschrijvers dezelfde oefening te doen — vijf 'niet gevraagde' deelstudies (96.075,95 €) uit zijn forfaitaire prijs schrapte, daarmee Van Oevelens offerte van 506.000 € naar 409.924 € verlaagde en de winnaar tegen het gunningsverslag in aanwees.
Wat eerst onvoldoende was kan niet plots 'bevredigend' worden zonder uitleg — bij gebrek aan minimumdrempel én aan motivering sneuvelt de selectie
De Raad van State schorst de gunning van de ontwerp/bouw van een gemeenteschool in Godarville aan MIGNONE, omdat de gemeente eerst de referentielijsten van MIGNONE onvoldoende vond, daarna na bijkomende informatie zonder zichtbare beoordeling besloot dat ze toch 'voldoende en bevredigend' waren, en in haar nota voor de Raad pas achteraf vijf referenties opvoerde — waarvan drie al in de eerste, als onvoldoende beoordeelde lijst stonden.
Klasse 4 staat in het bestek, klasse 3 niet — maar zo'n minimumdrempel mag je niet uit het hoedje toveren
De Raad van State schorst de gunning aan Groenservice van de aanleg van een kunstgras voetbalterrein voor Anderlecht, omdat de gemeente de laagste inschrijver BVBA MAB had geweerd op grond van een ongepubliceerde minimumdrempel — referenties moesten boven 500.000 euro liggen — die nergens in het bestek of de aankondiging stond.
Een gemeentehuis-referentie van 7 jaar oud aanvaarden? Kan, als de definitieve oplevering nog binnen de drie jaar valt
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van architectenkantoren Alinea Ter en Atelier de l'Arbre d'Or tegen de gunning door IDELUX van de auteursopdracht voor de polyvalente zaal Mardasson te Bastogne, omdat de referentie van het gekozen team — de bouw van het gemeentehuis van Durbuy uit 2009 — aanvaardbaar blijft zolang de definitieve oplevering (9 december 2012) binnen het driejarig venster van artikel 72, 7° KB Plaatsing valt.
Iedereen 30 op 30 voor methodologie? Dan schakel je je eigen gunningscriterium uit
De Raad van State schorst de gunning aan KPMG–Joiris Rousseaux van een 36-maanden revisoraatopdracht voor het FOREM, omdat de aanbestedende dienst alle vier gerangschikte tijdelijke verenigingen de maximumscore (30/30) gaf voor het criterium 'audit-aanpak en planning' zonder concreet uit te leggen waarom hun methodologieën als gelijkwaardig moesten worden beschouwd — terwijl het verschil tussen de eerste en de derde gerangschikte op de twee andere criteria slechts 1,08 punt bedroeg.
Als jouw studiebureau zegt 'vraag een prijsverantwoording' en je doet het niet — leg dan uit waarom
De Raad van State schorst de gunning van een wegeniswerk van 4,05 miljoen euro omdat de stad Nieuwpoort het advies van haar eigen studiebureau om voor zeven abnormaal lage eenheidsprijzen een prijsverantwoording te vragen, ongemotiveerd naast zich neerlegde.
Drie jaar identieke werken in onderaanneming uitgevoerd voor dezelfde aanbesteder — toch wordt je prijs 'abnormaal' verklaard zonder dat element te beoordelen
De Raad van State vernietigt de gunning van het onderhoud van de autosnelwegen in Vlaams-Brabant (A-wegen West, 450.000 euro) aan Deckx Algemene Ondernemingen omdat het Agentschap Wegen en Verkeer de prijs van laagste inschrijver Norré-Behaegel (–72,60% korting) als abnormaal afwees zonder concreet in te gaan op haar centrale verantwoording — dat zij datzelfde perceel al drie jaar in onderaanneming voor ABOG uitvoerde tegen vergelijkbare prijzen.
Strenge referentie-eis in het bestek? Dan zijn 'OK' en 'qui peut le plus peut le moins' geen motivering
De Raad van State schorst de gunning aan KONE van het liftenlot voor het nieuwe Institut Jules Bordet, omdat KONE als technisch-bekwaamheidsreferentie een renovatie van bestaande liften in het ZNA Middelheim aanleverde — terwijl de aankondiging uitdrukkelijk een referentie eiste van een 'rigoureusement comparable' opdracht in het kader van de bouw van een nieuwe ziekenhuisinstelling, en het administratief dossier geen spoor bevat van een gemotiveerde afweging waarom die afwijking aanvaardbaar was.
Een 'addendum' van 270.000 euro per maand op een contract van 4.965 euro per maand is geen addendum, het is een nieuwe opdracht
De Staatssecretaris voor Asiel en Migratie ondertekent een 'avenant' op een bestaande bewakingsopdracht van FEDASIL en doet daarmee in werkelijkheid een gunning zonder bekendmaking, zonder gemotiveerde gunningsbeslissing en aan een ander gebouw, voor een bedrag dat het oorspronkelijke contract op één maand overtreft.
De winnaar rekent geen btw aan – en de aanbesteder gelooft dat zonder één stuk in het dossier te steken
Het Vlaamse Gewest gunt een opdracht aan een tijdelijke handelsvennootschap die op het grootste deel van haar offerte geen btw aanrekent omdat ze een 'forfaitaire landbouwregeling' zou hebben — maar dat motief blijkt feitelijk onjuist en steunt op geen enkel stuk in het dossier.
Een veroordeling uit 2006, gebruikt om in 2015 uit te sluiten — terwijl dezelfde aanbesteder in 2011 wél gunde
Waterwegen en Zeekanaal sluit Heyrman-De Roeck uit op grond van een negen jaar oude milieuveroordeling, maar legt in zijn gunningsverslag niet uit waarom diezelfde veroordeling in 2011 géén beletsel was — de Raad schorst de uitsluiting wegens motiveringsgebrek.
Dezelfde aanbesteder, dezelfde inschrijver, dezelfde negen jaar oude veroordeling — en opnieuw een schorsing
Op dezelfde dag dat de Raad de uitsluiting van Heyrman-De Roeck in bestek 16EI/15/26 schorst, schorst hij ook een parallelle uitsluiting van dezelfde inschrijver door dezelfde aanbesteder in bestek 16EI/15/71 — wegens identiek motiveringsgebrek bij de facultatieve uitsluitingsgrond.
Een aanbesteder die afwijkt van zijn eigen jury moet de afwijking dragen — niet de jury herschrijven
Na een eerste schorsing krijgt de stad Sint-Niklaas groen licht voor een tweede gunning aan dezelfde inschrijver, omdat het college het advies van zijn jury op het tweede gunningscriterium gemotiveerd terzijde mag schuiven — zolang die nieuwe motivering op zichzelf draagkrachtig is.
Een RSZ-schuld is een facultatieve uitsluitingsgrond — wie automatisch uitsluit zonder afweging, motiveert onvoldoende
De Raad van State vernietigt een gunning omdat de Franstalig Brusselse Parlementsvergadering schoonmaakbedrijf ACTIVA uitsloot wegens RSZ-schulden zonder rekening te houden met haar lopend afbetalingsplan en met een betwiste rectificatieschuld — en zonder uit te leggen waarom ze haar facultatieve uitsluitingsbevoegdheid in deze zin uitoefende.
Twee verschillende kortingspercentages voor dezelfde catalogus = onregelmatige offerte — en gelijk hebben telt niet als je de wet niet kunt aanduiden
De Raad van State verwerpt het schorsingsverzoek van Centr'Auto wiens offerte voor carrosserie-outillage werd geweerd omdat de korting op de catalogi verschilde van de korting in de fictieve bestelling — een zelfgegenereerde inconsistentie die de prijsverificatie onmogelijk maakte, en bijkomend werd het middel deels niet-ontvankelijk verklaard omdat de verzoeker de geschonden bepalingen niet identificeerde.
€140.000 boven raming en enige inschrijver: het OCMW mocht stopzetten en heraanbesteden
De enige inschrijver op een vierjarig cateringcontract bood €140.000 méér dan de raming — het OCMW Geraardsbergen schoof het gunningsvoorstel van zijn eigen aankoopdienst opzij, stopte de procedure en de Raad van State vond dat allemaal verdedigbaar.
'Onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking' betekent niet dat het bestek vrijblijvend wordt
Een inschrijver die argumenteert dat de OCMW-aanbesteder de regels rond regelmatigheidsonderzoek niet mag toepassen in een onderhandelingsprocedure, krijgt nul op het rekest: zelfs zonder formele toepassing van die regels moet de overheid het bestek naleven dat ze zelf schreef.
Een rood vlaggetje in DIGIFLOW is geen uitsluitingsbeslissing — bel de fiscus voor je een laagste bieder de deur uit zet
De Raad van State schorst in uiterst dringende noodzakelijkheid de gunningsbeslissing van de BMWB nadat AIB-Vinçotte de laagste bieder bleek maar werd uitgesloten op basis van een DIGIFLOW-attest dat door positieve attesten van vóór én na dezelfde datum wordt tegengesproken.
Een prijs van €0,04 voor een aanmaningsbrief is geen écht antwoord op een vraag naar prijsverantwoording — accepteren is een kennelijke beoordelingsfout
De Raad van State vernietigt de gunning van het invorderingsmarktje van TEC Charleroi: de aanbestedende overheid accepteerde te lichtzinnig de uitleg dat een aanmaningsbrief voor €0,04 'tijdens de ronde van de gerechtsdeurwaarders' bezorgd zou worden, terwijl die uitleg de werkelijke kostprijs niet rechtvaardigde.
Tegen een puntenleemte in het bestek procederen wanneer je er zelf in zit: geen belang, geen schorsing
De Raad van State verwerpt een UDN-vordering van Dolmans Landscaping tegen de gunning van Eandis-groenonderhoud omdat de aangevochten lacune in het bestek — geen punten voor 'precies 50%' sociale werkplaats-capaciteit — Dolmans zelf had geraakt op het andere perceel, waardoor het belang om die lacune aan te vallen wegvalt.
Een 'se réserve le droit' clausule is geen verplichting: de SRWT moest 81.000 km gegarandeerd niet wantrouwen
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van Michelin tegen de gunning aan Bridgestone van lot 1 (banden voor TEC-bussen), omdat de bestekclausule 'la SRWT se réserve le droit de corriger ou écarter toute soumission faisant état d'un kilométrage garanti anormal' een faculteit is en geen verplichting, en de gegarandeerde 81.000 km van een nieuw Bridgestone-model — onderbouwd door het gemiddelde van 79.132 km van het voorgaande model — niet kennelijk onredelijk is.
Drie pagina's plan van aanpak tegen zeventien: een offerte die naar het bestek verwijst, krijgt 6 op 40
De Raad van State weigert de schorsing van de gunning van een opdracht voor de voorbereiding van de eerstelijnsconferentie aan Möbius, omdat UGent voor het gunningscriterium 'kwaliteit van het plan van aanpak' slechts drie pagina's offerte indiende — grotendeels verwijzingen naar het bestek — terwijl Möbius zeventien pagina's gedetailleerde uitwerking gaf, en dus 6 op 40 versus 40 op 40 een verdedigbare puntenverdeling is.
Vijf jaar onderhoud verplicht in het bestek, maar slechts één jaar in de prijsformule — geen tegenstelling, als de eindgebruiker de onderhoudscontracten tekent
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van Presta Services en oordeelt dat de aanbestedende overheid in de prijsformule slechts één jaar onderhoud mocht meenemen, ook al verplichtte het bestek inschrijvers om een aanbod voor minstens vijf jaar te doen — want de onderhoudscontracten worden niet door de overheid maar door sportclubs (de eindgebruikers) gesloten.
Een 'deze RFP is geen overheidsopdracht'-clausule maakt jou nog geen private speler — BPOST blijft administratieve overheid
De Raad van State verklaart zich bevoegd om BPOST's gunning van een waterfonteinen-opdracht (geraamd op € 150.000 over 5 jaar) aan John Martin te beoordelen ondanks de uitdrukkelijke RFP-clausule dat 'de overheidsopdrachtenwetgeving niet van toepassing is' — maar verwerpt het beroep van Aquacare omdat zij geen belang heeft bij haar middelen.
Wat je in het bestek niet 'op straffe van substantiële niet-conformiteit' oplegt, kan je daarna ook niet zo behandelen
De Raad van State schorst de beslissing van SPGE om Carmeuse alsnog onregelmatig te verklaren voor een afwijking op een technische specificatie waar het bestek géén sanctie 'op straffe van substantiële niet-conformiteit' aan had verbonden — en die je ook niet alsnog essentieel kunt maken.
Een toelichtingsfiche die de aanbesteder zelf gevraagd heeft, en dan toch niet meetelt: zonder uitleg houdt de gunning geen stand
De Raad van State schorst in UDN de gunning van het ontwerp van het Grand Théâtre van Verviers omdat de stad een verduidelijkende tabel — die ze zélf aan een kandidaat-team had gevraagd — naast zich neerlegde zonder uit te leggen waarom, en bovendien de selectiebeslissing voor 'scenografie' niet motiveerde.
Een 'faillissement' uit Digiflow van toen je 7 was: blind vertrouwen in een databank kost Verviers de gunning
De Raad van State schorst in UDN de uitsluiting van een architectenteam uit de Verviers-opdracht omdat de stad een architect 'in faillissement' had verklaard op basis van een Digiflow-melding die in werkelijkheid sloeg op een automotive-activiteit afgesloten in 2003 — en op een startdatum (1965) waarop de man 7 jaar oud was.
Punten verdelen met 'minwaarde' en 'meerwaarde' zonder uit te leggen hoeveel — dat houdt geen stand
De Raad van State schorst de gunning aan Sefac voor hefkolommen bij De Lijn omdat het gunningsverslag punten toekent met termen als 'meerwaarde', 'aanzienlijke minwaarde' en 'zeer grote meerwaarde' zonder ergens uit te leggen hoeveel punten elk daarvan waard is.
Een opdracht annuleren omdat het bestek onduidelijk is, mag — ook als jij niet in de war was
De Raad van State bevestigt: een aanbestedende overheid mag een perceel niet gunnen en herstarten met een verbeterd bestek, en het volstaat niet dat een inschrijver achteraf zegt 'maar ík begreep het wél' om die beslissing onderuit te halen.
'Goedkope Indiase onderaannemer' is geen prijsverantwoording — vooral niet als de aanbesteder je staal nakijkt en vol fouten vindt
CICADE bood voor de Waalse landschapskartering minder dan een kwart van de raming en ongeveer een derde van wat winnaar Pixelius vroeg, en rechtvaardigde dat met één zin over een Indiase onderaannemer aan "slechts enkele dollars per uur" — de Raad van State bevestigt de uitsluiting wegens abnormale prijs omdat de prijsverantwoording niet was becijferd, geen uurtarief vermeldde en geen correctietijd na kwaliteitscontrole opnam.
Je consultant wordt later je leverancier? Dat hoeft de gunning niet te kraken — maar enkel als de aanbesteder bij het bestek al de troefkaarten van die voorkennis heeft platgewalst
De Rijksdienst voor jaarlijkse vakantie liet eerst A.O.S. (later Colliers) een dynamic-office-concept tekenen voor het nieuwe Rigoletto-gebouw, gunde vervolgens de meubilair-opdracht aan diezelfde Colliers, en de Raad van State weigert te schorsen: een prior-involvement-situatie onder artikel 64 KB Plaatsing 2011 dwingt de aanbesteder niet automatisch tot de formele schriftelijke verificatie van het concurrentievoordeel, op voorwaarde dat de procedure-architectuur dat voordeel zelf neutraliseert.
'Beste in twee criteria slaat beste in één' is geen motivering — het is een rekenfout
De Raad van State schorst de gunning van Infrabel aan Schenck Process voor 15 trein-weegsystemen omdat de aanbesteder gewoon twéé van de drie criteria optelde tegen één, zonder de werkelijke verhouding tussen de offertes per criterium te wegen — terwijl Lloyd's Register €1,6 miljoen goedkoper was.
Een laagste prijs is niet 'abnormaal laag' als hij 45% boven jouw eigen raming ligt
Hoewel de winnende offerte voor één onderpost zeven keer lager lag dan die van de verzoeker, weigert de Raad van State de gunning te schorsen — want de prijs lag nog steeds 45% boven de raming van de aanbestedende overheid, en daarmee viel ze niet onder de wettelijke verplichting tot prijsverantwoording.
Een offerte 'substantieel onregelmatig' verklaren mag niet met een copy-paste-zinnetje
De Raad van State schorst de gunning omdat IFAPME de offerte van Froireca onregelmatig verklaarde met een standaardformule over 'vergelijkbaarheid' en 'mededinging', zonder concreet uit te leggen waaróm de afwijking substantieel was — en wat na de procedure nog werd toegevoegd telt niet mee.
Een watertapper bestraffen is OK — maar niet als grond om een gunning achteraf in te trekken
De Raad van State schorst zowel de gunning aan SACE als de intrekking van de eerdere gunning aan Marcel Theis, omdat de commune van Gouvy de oorspronkelijke gunning ongedaan probeerde te maken op basis van een waterdiefstal die dáárna pas was vastgesteld — een schending van de retrait-leer.
Overheidsopdrachten opvolgen?
Ontvang dagelijks relevante aanbestedingen op maat van uw bedrijf. Inclusief AI-samenvattingen, concurrentieanalyse en marktinzicht.
Deze pagina toont alle arresten van de Raad van State (het hoogste administratieve rechtscollege in België) over het thema motiveringsplicht bij overheidsopdrachten. Elk arrest is door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met een juridische les en een praktische vraag om uzelf te stellen. Bekijk alle arresten →